II OSK 1991/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-10
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Leszek Leszczyński, Tomasz Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo przeciwko mieniu stanowi samoistną i obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską?Ratio decidendi
Warunkowe umorzenie postępowania karnego, choć stwierdza popełnienie przestępstwa, nie jest równoznaczne ze skazaniem i nie stanowi samoistnej, obligatoryjnej przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ Policji, w przypadku takiego umorzenia, nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego i dokonania kompleksowej oceny postawy posiadacza broni pod kątem istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia K.K. pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi na popełnienie przestępstwa z art. 278 § 3 Kodeksu karnego, które zostało warunkowo umorzone. Organy Policji uznały, że fakt popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu stanowi uzasadnioną obawę użycia broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu publicznemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że warunkowe umorzenie nie jest równoznaczne ze skazaniem i nie obliguje do cofnięcia pozwolenia. Komendant Główny Policji wniósł skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 249/10 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz K.K. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 249/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi K.K. uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], wydaną w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] (pkt 1) i uznał, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości (pkt 2).
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu [...] października 2009 r. Świętokrzyski Komendant Wojewódzki Policji w K. wydał decyzję, którą cofnął K.K. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich.
Powyższa decyzja, na skutek wniesionego przez K.K. odwołania, została utrzymana w mocy przez Komendanta Głównego Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...].
W uzasadnieniu wskazano, że prawidłowo organ I instancji ustalił, iż zaszła podstawa do cofnięcia K.K. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich, albowiem w stosunku do niego istnieje obawa o której mowa w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), tj. użycia przez niego broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Zdaniem organu odwoławczego obawa ta wynika z faktu, iż popełnił on przestępstwo z art. 278 § 3 Kodeksu karnego (czyn przeciwko mieniu, którego skutkiem jest wyrządzenie osobie trzeciej szkody majątkowej i osiągnięcie korzyści majątkowej). Zdaniem organu dla istnienia obawy, o której mowa w ww. przepisie ustawy o broni i amunicji nie ma znaczenia, że Sąd Rejonowy w K. wydał wyrok warunkowo umarzający postępowanie w sprawie popełnienia przez K.K. przestępstwa z art. 278 § 3 Kodeksu karnego, na okres próby lat dwóch, albowiem z faktu tego nie można wywieść wniosku, że w przyszłości nie naruszy on zasad bezpiecznego przechowywania i posiadania broni, a tym samym nie stworzy zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tej sytuacji, zdaniem organu, K.K. nie daje gwarancji dopełnienia zasad bezpiecznego posiadania broni. Podkreślono również, że strona popełniła przestępstwo przeciwko mieniu, a zatem z woli ustawodawcy obligatoryjnie musi jej zostać cofnięte pozwolenie na broń.
Wskazano także, że brak jest podstaw do uwzględniania wniosku strony i umorzenia niniejszego postępowania z tego powodu, że nie została spełniona dyspozycja art. 105 § 2 k.p.a., tj. postępowanie to zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony, a nadto postępowanie to nie jest bezprzedmiotowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.K. wniósł o uchylenie ww. decyzji Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej Sądu Rejonowego w K. o sygn. [...]. Nadto zakwestionowanej decyzji zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik
sprawy, tj. art. 7 k.p.a.,
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6
ustawy o broni i amunicji poprzez wadliwą wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że
wydanie wyroku skazującego za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu,
tworzące swego rodzaju domniemanie istnienia okoliczności obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego, dotyczy także
warunkowego umorzenia postępowania karnego.
Wnoszący skargę podkreślił, że w przedmiotowej sprawie ograniczono się jedynie do analizy wyroku warunkowo umarzającego postępowanie i uznania, iż popełnił on przestępstwo przeciwko mieniu i to stanowiło wystarczającą przesłankę do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Pominięto zaś jego wyjaśnienia co do popełnionego czynu zawarte w sprawie karnej o sygn. akt [...]. W ocenie skarżącego automatyczne zastosowanie wobec niego normy prawnej, które spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji nie może być uznane za poprawne, bez szczegółowego zbadania okoliczności sprawy karnej, w której doszło do warunkowego umorzenia postępowania karnego. Jednocześnie podniósł, że na gruncie obowiązującego prawa karnego osobę, co do której warunkowo umorzono postępowanie karne uważa się, mimo istnienia okresu próby, za niekaraną.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga była uzasadniona.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.).
Podniósł również, że jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt popełnienia przez niego czynu z art. 278 § 3 k.k., w następstwie czego Sąd Rejonowy w K. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...], warunkowo umorzył postępowanie karne na okres dwóch lat próby wobec skarżącego oskarżonego o to, że w celu osiągnięcia korzyści majątkowej bez zgody osoby uprawnionej uzyskał cudze programy komputerowe o łącznej wartości 3 430 zł na szkodę firmy [...] reprezentowanej przez A.
W dalszej części uzasadnienia Sąd poczynił rozważania co do charakteru prawnego decyzji wydanej w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji i wskazał, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy nie formułuje stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy przesłanka, od której spełnienia uzależnione jest zastosowanie normy prawa (art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji - cofnięcie pozwolenia na broń), istnieje, czy nie.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy dokonały błędnych ustaleń tak faktycznych, jak i prawnych, co przejawiło się w przyjęciu, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego przez Sąd jest równoznaczne ze skazaniem. Zarówno poglądy doktryny, jak również orzecznictwo w tym zakresie nie pozostawiają wątpliwości, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest formą ani odmianą warunkowego skazania. Nie można zatem – zdaniem Sądu I instancji – wywodzić, jak uczyniły to organy Policji w niniejszej sprawie, iż prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w stosunku do skarżącego, oskarżonego o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, stanowi przesłankę zawartą w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, obligującą do cofnięcia pozwolenia na broń. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że w związku z prawomocnym wyrokiem, postępowanie karne wobec skarżącego zakończyło swój byt, a zatem także druga przesłanka wymieniona w wyżej powołanym przepisie nie została spełniona.
Natomiast wywody organów Policji w odniesieniu do wystąpienia uzasadnionej obawy użycia przez K.K. broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, pozostają w sprzeczności z przywołanym wyżej wyrokiem Sądu Rejonowego w K. warunkowo umarzającym postępowanie, m.in. na podstawie art. 66 § 1 Kodeksu karnego. Już z treści wskazanego przepisu wynikają wprost wymogi, jakie muszą być spełnione, by można było zastosować tę instytucję. Są nimi w szczególności nieznaczna wina i społeczna szkodliwość czynu, a nade wszystko okoliczność, że postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy tryb życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego i nie popełni przestępstwa.
Konkludując Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie nie sposób dociec, na jakiej podstawie organy Policji przy takiej prognozie Sądu, a nadto pomimo pozytywnych opinii, tak z miejsca zamieszkania skarżącego, jak i z koła łowieckiego uznały, że zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podniósł również, że wskazane uchybienia miały istotny wpływ na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć, co powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Sąd wskazał także, że rozpoznając sprawę ponownie, organ winien mieć na względzie poczynione rozważania oraz wnikliwie przeanalizować możliwość zastosowania w stanie faktycznym sprawy tych przepisów ustawy o broni i amunicji, które dotyczą cofania pozwolenia na broń.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł Komendant Główny Policji zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w stosunku do skarżącego nie stanowi przesłanki zawartej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, podczas, gdy przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń palną jest ustalenie, że wobec posiadacza broni zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, która to obawa zachodzi również w przypadku popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż organy Policji dokonały błędnych ustaleń tak faktycznych, jak i prawnych, co przejawia się w przyjęciu, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego przez Sąd, z uwagi na fakt, iż nie jest skazaniem, nie stanowi przesłanki do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską, podczas, gdy warunkowe umorzenie postępowania nie oznacza, że wobec skarżącego nie zachodzi ta przesłanka, bowiem z brzmienia art. 66 § 1 Kodeksu karnego wynika, że warunkowe umorzenie postępowania może zostać orzeczone, gdy m.in. okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, chociaż wina nie jest znaczna; nie jest możliwe zastosowanie tej instytucji, jeżeli przestępstwo nie zostało popełnione. Przesłanką zatem cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń był fakt popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że zasadniczą przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń palną jest istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a nie sam fakt prawomocnego skazania. Skoro zatem przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, że uzasadniona obawa użycia przez daną osobę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego zachodzi w szczególności nie tylko w przypadku skazania jej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo m.in. przeciwko mieniu, ale nawet w razie prowadzenia postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa, to tym bardziej, zdaniem organu, obawa ta zachodzi także w sytuacji umorzenia postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Podkreślono bowiem, że do umorzenia postępowania karnego dochodzi po ustaleniu przez sąd faktu popełnienia czynu oraz winy sprawcy.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie sam fakt wydania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie nie wiąże organów Policji, wiąże ich natomiast fakt popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, ponieważ jest to okoliczność świadcząca o istnieniu uzasadnionej obawy, że dana osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Wskazano również, iż decyzja w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń ma charakter decyzji związanej w przypadku zaistnienia przesłanek prawem określonych, a zastosowanie przez organy Policji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa tym przepisie. Nadto organ podkreślił, że mimo tego, iż skarżący nie został skazany, to nie ulega wątpliwości, że przypisywany mu czyn popełnił, a zatem w stosunku do niego istnieje obawa, że może on użyć broni w sposób niezgodny z ustawą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 tej ustawy. Sprawa ta więc mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 p.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 tej ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W podstawach skargi kasacyjnej należy powołać wyraźnie normę prawa materialnego lub procesowego (wskazać właściwy artykuł lub paragraf, a także konkretny ustęp czy punkt, jeżeli w danym przepisie one występują). Niezbędne jest ponadto określenie rodzaju zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, uzasadnienie zarzutu naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazanie dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że dla zachowania formy skargi kasacyjnej nie wystarczy powołać przepis wymieniający podstawy skargi kasacyjnej, którym w procedurze obowiązującej przed sądami administracyjnymi jest przepis art. 174 p.p.s.a., ale konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy poprzez wskazanie konkretnie oznaczonego przepisu danego aktu prawnego, który to zdaniem skarżącego został naruszony i na czym to naruszenie polega.
Uwagi te zostały uczynione, albowiem skarżący kasacyjnie w ramach zarzutu naruszenia prawa procesowego, który miał wpływ na wynik sprawy zarzucił wadliwe uznanie przez Sąd I instancji dokonania przez organy Policji błędnych ustaleń faktycznych i prawnych, przy czym formułując ten zarzut powołał się w petitum kasacji wyłącznie na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wskazując także i w motywach kasacji jakiegokolwiek innego przepisu procedury sądowoadministracyjnej czy też nawet przepisów procedury administracyjnej. Formułowanie zaś zarzutów skargi kasacyjnej w sposób opisowy nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż jak już wyżej podniesiono, niewystarczające jest wskazanie normy art. 174 pkt 2 p.p.s.a. to zaś prowadzi do wniosku, że w ramach zarzutu naruszenia prawa procesowego w tej sprawie wobec nie przywołania jakiegokolwiek przepisu procesowego, nie była możliwa ocena zasadności skargi kasacyjnej w ramach tego zarzutu, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może się domyślać, który przepis prawa skarżący kasacyjnie miał na myśli.
Mając zaś na uwadze z kolei przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię podkreślić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż są nieusprawiedliwione w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (Dz. U. Nr 52, poz. 525 z 2004 r. ze zm.), organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Posiadanie i używanie broni palnej stanowi w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnicze znaczenie ma to, że pozwolenie na broń może być wydane tylko wówczas, gdy istnieją okoliczności uzasadniające jego wydanie.
Podkreślenia wymaga, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym, osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem.
Zarówno decyzja w sprawie pozwolenia na broń, jak i decyzja cofająca takowe uprawnienie, nie jest decyzją wydawaną w granicach klasycznego uznania administracyjnego. Ma ona charakter decyzji związanej, co rodzi obowiązek wykazania przez ubiegającego się o pozwolenie na broń istnienia uzasadnionych okoliczności dla jej posiadania. Odnosi się to także do postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, toczącego się na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Powyższe rozważania wskazują, że w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń organ nie może dokonywać oceny okoliczności faktycznych w sposób dowolny. Wyraźne określenie ram ustawowych nakazuje przeprowadzenie analizy w płaszczyźnie podmiotowej, tzn.:
1) czy mamy do czynienia z osobą, która popełniła przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu,
2) czy doszło do skazania jej prawomocnym orzeczeniem sądu za któreś z ww. przestępstw albo czy toczy się w stosunku do niej postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.
W pierwszym przypadku chodzi w szczególności o ocenę, czy mamy do czynienia z popełnieniem przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, czyli jednego z określonych w rozdziale XIX kodeksu karnego (art. 148-162), bądź przeciwko mieniu, czyli jednego z określonych w rozdziale XXXV kodeksu karnego (art. 278-295).
Druga kwestia wiąże się z ustaleniem, czy doszło do skazania prawomocnym wyrokiem skazującym za któreś z ww. przestępstw, bądź też czy toczy się wobec tej osoby postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Ze skazaniem prawomocnym orzeczeniem mamy do czynienia wtedy, gdy nie przysługuje od niego środek zaskarżenia w toku instancji, czyli za pomocą zwykłych środków odwoławczych.
W niniejszej sprawie pozostaje niespornym, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. Sąd Grodzki – Wydział [...] Grodzki z dnia [...] lutego 2008 r. sygn. akt [...] warunkowo umorzono postępowanie karne wobec K.K. o czyn z art. 278 § 2 k.k. o to, że w przedziale czasowym od maja 2004 r. do 2 listopada 2005 r. w miejscowości Y. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej bez zgody osoby uprawnionej uzyskał cudze programy komputerowe tj. [...] wartości 2.380 zł [...] o wartości 480 zł [...] (wersja instalacyjna) o wartości 480 zł o łącznej wartości 3.430 zł na szkodę firmy [...], przy czym ustalono w powołanym wyroku, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi o jakim mowa w art. 278 § 3 k.p.a. Uzyskanie wiadomości o tym wyroku spowodowało wszczęcie postępowania w tej sprawie przez organy Policji.
To wyrok ten spowodował, iż organ I instancji uznał, że obawa o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy wynika przede wszystkim z tego faktu, że strona została skazana za czyn, którego skutkiem jest wyrządzenie pokrzywdzonemu szkody majątkowej i osiągnięcie korzyści majątkowej. Organ odwoławczy przyznał zaś, że prawomocny wyrok sądu warunkowo umarzający postępowanie karne nie wiąże organu policji w kontekście art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, lecz przedmiotowa obawa wynika z faktu, iż strona popełniła przestępstwo przeciwko mieniu, a więc takie które sam ustawodawca zakwalifikował do czynów uzasadniających obawę użycia broni w sposób, o którym mowa w normie art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy. Podkreślono również, iż taka prognoza sądu karnego nie jest równoznaczna z oceną, że skarżący nie naruszy innych przepisów prawa w ogóle, w szczególności przepisów określających zasady bezpiecznego posiadania i używania broni.
Zatem z decyzji wydanych w tej sprawie wynika, że fakt popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu spowodował uznanie, iż obawa o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wystąpiła w sprawie. Przy czym Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku uznał, iż prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w stosunku do strony nawet potwierdzający popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu nie może stanowić przesłanki zawartej w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji obligującej do cofnięcia pozwolenia na broń, albowiem w związku z prawomocnym wyrokiem, postępowanie karne wobec strony zakończyło byt, a zatem druga przesłanka wymieniona w w/w przepisie nie została spełniona. Z tym poglądem należy się zgodzić.
Mocą uchwały siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/9, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił o obowiązującym sposobie interpretowania art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. NSA uznał, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji (ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz. 5, s. 88-101). W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że z literalnego brzmienia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika, że ma on przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wskazanych w tym przepisie. W takim bowiem przypadku osoba, która została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Innymi słowy, sam fakt skazania za popełnienie takiego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni.
W uchwale II OPS 4/09 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że skoro w omawianym przepisie określono najpierw "osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", a następnie wskazano, że "w szczególności" są to osoby "skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu", to niewątpliwie z woli ustawodawcy krąg osób wymienionych w grupie pierwszej - szerszej, obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach "w szczególności". Jak wskazano w uzasadnieniu uchwały, przyjęcie przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji konstrukcji prawnej polegającej na użyciu słów "w szczególności", poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, że co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. W tym zakresie organ Policji jest więc zwolniony z obowiązku dokonywania powyższej oceny.
Z dyspozycji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy wynika, że oprócz przesłanki w postaci prawomocnego skazującego orzeczenia sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu uzasadniającej ex lege pozbawienie prawa do posiadania broni, taką przesłanką jest okoliczność, że wobec osoby, której wydano pozwolenie na broń, toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.
Pod pojęciem "toczy się w stosunku do niej postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu" na gruncie postępowania karnego rozumie się moment, w którym dochodzi do postawienia zarzutów. Prawnie skuteczne postawienie podejrzanemu zarzutu popełnienia przestępstwa kwalifikowanego, jako przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu wywoła więc zaistnienie przesłanki prowadzenia postępowania karnego. Spowoduje to jednocześnie konieczność wszczęcia przez właściwy organ Policji postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osoby, której postawiono zarzuty.
Przeciwko K.K. toczyło się postępowanie karne o popełnienie występku z art. 278 § 2 k.k. (uzyskanie programu komputerowego wbrew woli osoby uprawnionej), które na mocy wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 2008 r. (sygn. akt [...]) zostało warunkowo umorzone na okres próby wynoszący 2 lata, jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji administracyjnej, ta bowiem podjęta została dopiero w dniu [...] października 2009 r.
Mając więc na względzie stanowisko i argumentację zawartą w uchwale NSA z dnia 18 listopada 2009 r. (II OPS 4/09) skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że Sąd I instancji nie przedstawił błędnej wykładni wskazanych w kasacji przepisów prawa materialnego gdyż doszedł do prawidłowego wniosku, że w przypadku wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w sprawie o przestępstwo przeciwko mieniu organy Policji nie są zwolnione z przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego oraz z dokonania kompleksowej oceny postawy skarżącego, jako osoby dysponującej pozwoleniem na broń.
Trafnie w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji przyjął, iż wyrok niebędący wyrokiem skazującym, nie przesądza jeszcze o istnieniu obawy, o której mówi art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Niewątpliwie warunkowe umorzenie postępowania zawiera w sobie stwierdzenie popełnienia przestępstwa. Jednakże wyrok o warunkowym umorzeniu postępowania karnego nie może być w toku prowadzonego postępowania o cofnięcie pozwolenia na broń wyłącznie jedynym elementem materiału dowodowego i stanowić wyłączną przesłankę wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Okoliczność, że w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu zakończone wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie, powinna być przez organ rozważona w toku postępowania o cofnięcie pozwolenia na broń, jednak ustalenia zawarte w orzeczeniu o warunkowym umorzeniu powinny podlegać swobodnej ocenie organu na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie organy Policji były zobowiązane przeprowadzić postępowanie dowodowe, które umożliwiłoby dokonanie oceny istnienia, bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w szczególności zebrać i poddać wnikliwej ocenie wszystkie istotne w sprawie dowody, w tym znajdujące się w aktach administracyjnych opinie o stronie (z miejsca zamieszkania, z koła łowieckiego).
Natomiast przyjęta przez organy policji argumentacja do wydania zaskarżonych decyzji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego była niewystarczająca dlatego też trafnie uznano w motywach zaskarżonego wyroku, że w tej sprawie w toku postępowania nie zostało wykazane, iż obawy o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji były w przypadku strony obiektywne, zasadne i jako takie winny skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. Nie można zgodzić się z interpretacją prawa, przyjętą przez organy Policji w kasacji, że sam fakt popełnienia każdego przestępstwa przeciwko mieniu, nawet gdy nie nastąpiło skazanie za to przestępstwo, automatycznie uzasadnia tę obawę, a co za tym idzie - powinno skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. Pogląd ten jest zbyt daleko idący i nie ma oparcia w treści przepisów art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w zakresie dotyczącym pozbawienia uprawnień wynikających z ustawy należy unikać wszelkiej arbitralności (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1277/09 publikowany w zbiorze Lex nr 746440).
Generalnie więc mając na uwadze powyższe rozważania podkreślić należało, że skoro nie uruchomiono niniejszego postępowania w momencie jakim przedstawiono stronie zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, lecz w chwili uzyskania prawomocnego wyroku sądu powszechnego, to nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w takiej sytuacji tylko skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, z mocy samego prawa oznacza, że istnieje uzasadnia obawa, że sprawcy tych przestępstw (osoby podejrzane) mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Właściwy organ Policji ma w takiej sytuacji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Natomiast wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne nie przesądza samo przez się istnienia obawy, że broń może zostać użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Po stronie organu Policji nie aktualizuje się zatem automatycznie obowiązek cofnięcia posiadaczowi tego pozwolenia, gdyż konieczne jest dokonanie oceny, czy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Dlatego też zaskarżony wyrok w okolicznościach rozpoznawanej sprawy w pełni odpowiada prawu. To zaś oznacza, że nieusprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły doprowadzić do jego eliminacji z obrotu prawnego.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedmiotową skargę kasacyjną w tych okolicznościach należało oddalić, co też uczyniono na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a.
W uwzględnieniu wniosku pełnomocnika K.K. zgłoszonego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zasądzono koszty postępowania kasacyjnego, a nastąpiło to w oparciu o przepis art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło