II GSK 623/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędziowie NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Ł. – [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 136/10 w sprawie ze skargi B. Ł. – [...] na rozstrzygnięcie Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 136/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. Ł. na rozstrzygnięcie Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie odwołania od negatywnego rozpatrzenia protestu dotyczącego negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia. B. Ł., prowadząca działalność gospodarczą jako "[...]", złożyła do Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007 – 2013, (dalej określany jako PO IG 2007-2013) Oś Priorytetowa: "Społeczeństwo informacyjne – zwiększenie innowacyjności gospodarki", Działanie 8.1 "Wspieranie działalności w dziedzinie gospodarki elektronicznej". Wskazała, że celem projektu jest stworzenie interaktywnego centrum informacji i zarządzania usługami medycznymi. Głównym celem projektu na poziomie produktu jest przygotowanie 4 e-usług: dla pacjentów, dla lekarzy oraz dla publicznych i niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej i wszystkich prywatnych gabinetów. E-usługa dla pacjentów będzie umożliwiała m.in. poszukiwanie gabinetu lekarskiego, specjalisty oraz ZOZ-u, który wykonuje konkretny typ badań, a także dokonanie rejestracji za pomocą portalu. E-usługa dla lekarzy, oprócz serwisu informacyjnego, będzie umożliwiała zamieszczenie na portalu artykułów dla pacjentów lub lekarzy, przy czym poszczególni lekarze będą sami decydować, jakimi treściami chcą się podzielić z pacjentami czy lekarzami. E-usługa dla ZOZ-ów będzie zawierała oprócz serwisów informacyjnych możliwość korzystania z rejestracji pacjentów, która może usprawnić funkcjonowanie placówek oraz w pełni wykorzystać możliwości posiadanych urządzeń medycznych. Natomiast e-usługa, z której skorzystają wszyscy beneficjenci projektu - to centralny wykaz pacjentów wraz z historią chorób i wszystkich kontaktów ze służbą zdrowia. Każdy zakład opieki zdrowotnej korzystający z usługi, badając pacjenta będzie miał bezpośredni dostęp do historii choroby, informacji o przyjmowanych lekach, wynikach wszystkich dotychczasowych badań itp. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. Regionalna Instytucja Finansująca – Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. poinformowała B. Ł. o negatywnej ocenie jej wniosku. W ocenie Agencji projekt strony nie spełnił dwóch kryteriów oceny merytorycznej: "Kryterium nr 2: Projekt jest zgodny ze zdefiniowanymi potrzebami zidentyfikowanej grupy odbiorców" oraz "Kryterium nr 8: Projekt jest wykonalny technicznie i finansowo, a jego przebieg rzeczowo-finansowy jest czytelny, szczegółowy i realny do wykonania". Odnośnie Kryterium nr 2, I oceniający wskazał, że wnioskodawca nie podał żadnej wiarygodnej metodologii zidentyfikowania potencjalnych grup odbiorców planowanych e-usług oraz ich potrzeb, a w związku z tym brak jest możliwości uznania, że projektowane e-usługi są adekwatne do zidentyfikowanych potrzeb odbiorców. Natomiast II oceniający stwierdził, że wnioskodawca nie wskazał sposobu identyfikacji potrzeb oraz grupy docelowej projektu (stwierdzając jedynie, że "brak jest portalu, który zaspokajałby potrzeby pacjentów, lekarzy oraz ZOZ-ów i NZOZ-ów") oraz nie zbadał skali zainteresowania tego typu produktem; być może większość społeczeństwa nie zgodzi się na wprowadzenie ich danych na obcy serwer (portal medyczny), gdyż nie wiadomo, w jaki sposób zostałyby zabezpieczone i w jaki sposób obca osoba mogłaby uzyskać takie informacje, a ponadto na brak zainteresowania tą usługą może się przełożyć fakt odpłatności za dostęp do omawianych usług. Odnośnie Kryterium nr 8, oceniający stwierdzili, że planowany projekt nie jest możliwy do realizacji z finansowego punktu widzenia, bowiem wskazywanym przez wnioskodawcę źródłem finansowania będzie dotacja w ramach działania 8.1 PO IG, podczas gdy sposób i forma zaliczkowania nie pozwala uznać tej formy finansowania projektu z powodu luki finansowej, która wystąpi w trakcie realizacji, zaś wnioskodawca nie posiada 100% środków na przedmiotowy projekt. B. Ł. złożyła protest od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie. Stwierdziła, że we wniosku szczegółowo opisano potrzeby zidentyfikowanej grupy odbiorców, gdyż z samej istoty projektu wynika, że jest on skierowany do każdego, a więc nie sposób podać metodologii identyfikacji grup odbiorców. Podniosła, że nie może wymagać przeprowadzania analizy ryzyka, gdyż wnioskodawca nie był do tego zobowiązany regulaminem konkursu. Ponadto nie ma ryzyka braku zainteresowania oferowaną usługą, bowiem każdego roku coraz więcej osób powierza poufne dane, które są umieszczane na różnych serwerach (np. bankowe konta internetowe). Aby projekt był ekonomicznie uzasadniony, nie musi z niego korzystać większość obywateli. Ryzyka nie podnosi fakt odpłatnego dostępu do portalu, gdyż opłaty te zostały ustalone na bardzo niskim poziomie, a ponadto płacenie abonamentu za różnego rodzaju usługi elektroniczne jest zjawiskiem powszechnym. Zdaniem strony, projekt został błędnie zrozumiany i oceniony także z finansowego punktu widzenia. Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. poinformowała B. Ł., że jej protest został rozpatrzony negatywnie. Organ wskazał, że uzasadnienie w p.18 wniosku nie odpowiada kryteriom zawartym w "Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Po IG 2007-2013" oraz jest niezgodne z Instrukcją wypełniania wniosku. Wniosek został napisany w formie ogólnikowej i niejednoznacznej, co uniemożliwia pozytywny wynik oceny merytorycznej. Wnioskodawczyni nie oparła się na wiarygodnej metodologii zidentyfikowania potrzeb i nie wiadomo, na czym opierała się analizując potrzeby odbiorców. W opisie wnioskodawczyni nie odniosła się także do kwestii bezpieczeństwa danych klientów projektu, w tym wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych, co może w istotny sposób naruszyć postanowienia ustawy o ochronie danych osobowych. Zdaniem Agencji będącej Regionalną Instytucją Finansującą (dalej także jako: RIF), tego rodzaju projekt ma sens jedynie w przypadku szerokiej rzeszy zarówno pacjentów, jak i podmiotów świadczących usługi medyczne, bowiem w innym przypadku brak będzie zainteresowania wykupywaniem abonamentu. Natomiast we wskaźnikach rezultatu wnioskodawczyni odnosi się jedynie do bliżej nieokreślonej grupy 100 klientów planowanych do pozyskania docelowo do 2011 r. Biorąc pod uwagę tak niewielką liczbę klientów brak jest uzasadnienia dla tak wysokiego poziomu kosztów projektu (8745 zł w przeliczeniu na obsługę 1 klienta). We wniosku nie ma także informacji, na jakim poziomie będzie określana wysokość abonamentu dla poszczególnych klientów, a więc nie sposób ocenić, czy wielkości te będą do zaakceptowania przez użytkowników systemu. Wątpliwość budzi także efektywność kosztowa projektu, bowiem planowane wydatki nie są racjonalne co do zakresu i oczekiwanych rezultatów projektu. Agencja uznała natomiast za zasadne wyjaśnienia wnioskodawczyni odnośnie kryterium nr 8, co nie wpłynęło jednak na treść rozstrzygnięcia. B. Ł. złożyła do Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) odwołanie od wyniku rozpatrzenia protestu przez RIF. W odwołaniu wyraziła wątpliwości co do bezstronności RIF rozpatrującej jej protest. Stwierdziła, że zastępca kierownika RIF, a jednocześnie kierowniczka Oddziału Wyboru Projektów Agencji namawiała stronę do wycofania protestu i obiecała pomoc w przygotowaniu wniosku aplikacyjnego do kolejnego konkursu. O zdarzeniu tym wnioskodawczyni poinformowała Prezesa Agencji Rozwoju Regionalnego, którego reakcją było stwierdzenie, że protest na pewno zostanie rozpatrzony negatywnie, co nastąpiło kolejnego dnia. Wątpliwości co do bezstronności pogłębiają ponadto łudząco podobne uzasadnienia niezależnych ekspertów oceniających projekt, którzy np. popełniają te same błędy. Strona podniosła, że instytucja rozpoznająca protest jest związana zakresem protestu – sprawdza zgodność złożonego wniosku tylko z tym kryterium lub kryteriami oceny, które zostały wskazane w proteście. Natomiast w niniejszej sprawie instytucja rozpoznająca protest dokonała powtórnej oceny projektu, podnosząc argumenty, które nie zostały wcześniej podniesione przez ekspertów. Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Departament Społeczeństwa Informacyjnego MSWiA poinformował B. Ł. o wyniku rozpatrzenia jej odwołania i wskazał, że protest został rozpatrzony w sposób właściwy. W ocenie Instytucji Pośredniczącej, projekt nie spełnia "Kryterium nr 2: Projekt jest zgodny ze zdefiniowanymi potrzebami zidentyfikowanej grupy odbiorców". Wprawdzie wnioskodawczyni określiła grupę odbiorców, ale nie podała wiarygodnej metodologii, na podstawie której będzie identyfikowała potrzeby tej grupy. Zgodnie z § 7 p.2 Regulaminu przeprowadzania konkursu dla Działania 8.1 wniosek rekomendowany do wsparcia musi spełniać wszystkie kryteria oceny merytorycznej, co oznacza, że niespełnienie co najmniej jednego kryterium oceny merytorycznej skutkuje odrzuceniem wniosku o dofinansowanie. Instytucja Pośrednicząca zgodziła się natomiast ze stroną wnoszącą odwołanie, że Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w uzasadnieniu negatywnego rozpoznania protestu nie powinna podnosić niespełnienia nowego kryterium i wskazywać dodatkowych uchybień wnioskodawcy. Wnioskodawczyni została ponadto poinformowana, że Instytucja Pośrednicząca podjęła kroki w celu wyjaśnienia kwestii poruszonych w odwołaniu, a dotyczących postępowania RIF. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Ministerstwa wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. Ł. Skarżąca powtórzyła zarzut dotyczący naruszenia zasady bezstronności przez pracowników Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Z. G. Skarżąca zarzuciła, że Instytucja Pośrednicząca dokonała tylko częściowego rozstrzygnięcia odwołania, bowiem nie rozstrzygnęła podniesionego w odwołaniu zarzutu bezstronności, informując jedynie o podjęciu kroków w celu wyjaśnienia tychże kwestii. Skarżąca nie zgodziła się także z oceną projektu wyrażoną w rozstrzygnięciu odwołania. Stwierdziła, że podanie metodologii, na podstawie której będą identyfikowane potrzeby beneficjentów projektu jest tylko jednym z elementów kryterium nr 2. Postanowieniem z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1391/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpatrzenia skargę B. Ł. z uwagi na niezałącznie odpisu skargi i jej załączników dla strony przeciwnej. W wyniku skargi kasacyjnej B. Ł. na to orzeczenie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 969/09, uchylił zaskarżone postanowienie, uznając za błędny pogląd Sądu pierwszej instancji, że skarżąca wniosła skargę niekompletną w rozumieniu art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), albowiem kontrola wymogów formalnych z art. 46 – 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) powinna nastąpić przy zastosowaniu art. 49 p.p.s.a. Wyrokiem z dnia 9 marca 2010 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. Ł. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek o dofinansowanie został zgłoszony w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, zatwierdzonego decyzją Komisji Europejskiej z dnia 1 października 2007 r. oraz uchwałą Rady Ministrów z dnia 30 października 2007 r. Skarżąca aplikowała o finansowanie w ramach jednego z 9 Priorytetów określonych we wspomnianym Programie, to jest Priorytetu VIII "Społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności gospodarki, Działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej". Ministerstwo Rozwoju Regionalnego opracowało dokument o nazwie "Szczegółowy opis priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013", określając w jego załączniku 4.4 procedurę odwoławczą. Procedura ta na etapie przedsądowym (w ramach systemu instytucjonalnego Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka) jako środki odwoławcze od wyników oceny projektów ustanawia protest oraz odwołanie. Zgodnie z § 9 Procedury odwoławczej, w celu zachowania obiektywizmu w trakcie rozpatrywania protestu, w postępowaniu tym nie biorą udziału osoby w jakikolwiek sposób związane z projektem lub jego wnioskodawcą. W tym celu, instytucja rozpatrująca protest zapewnia, że przy rozpatrywaniu protestu nie bierze udziału pracownik (...): a) który był bezpośrednio zaangażowany w proces naboru i rozpatrywania projektu na którymkolwiek z etapów oceny, w związku z którym został następnie złożony protest, b) który jest wnioskodawcą, brał udział w przygotowaniu projektu albo pozostaje z wnioskodawcą lub podmiotem biorącym udział w przygotowaniu wniosku o dofinansowanie w takim stosunku prawnym lub rodzinnym (jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym do drugiego stopnia), że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa i obowiązki lub na wynik postępowania odwoławczego, c) wobec którego wszczęto dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne, w zakresie rzutującym na jego wiarygodność, bezstronność lub rzetelność w trakcie rozpatrywania środka odwoławczego, d) który pozostaje w stosunku nadrzędności/podległości służbowej względem wnioskodawcy, e) zachodzą inne okoliczności, budzące wątpliwości co do bezstronności. W przypadku wyłączenia danej osoby z rozpatrywania protestu jej bezpośredni przełożony (...) powinien wyznaczyć inną osobę do prowadzenia sprawy. Natomiast brak występowania okoliczności wyłączających daną osobę z prac nad protestem potwierdzany jest oświadczeniem. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie jest uprawnione stanowisko skarżącej, że Departament Społeczeństwa Informacyjnego MSWiA nie mógł rozpoznać odwołania przed wyjaśnieniem zarzutów odnośnie braku obiektywizmu osoby rozpatrującej protest. Sąd wskazał, że zgodnie z § 12 Procedury odwoławczej – odwołanie to pisemne wystąpienie podmiotu wnioskującego o dofinansowanie projektu w ramach PO IG o ponowne rozpatrzenie kwestii będących uprzednio przedmiotem protestu. W odwołaniu powinny być wskazane jedynie te okoliczności, które zostały uprzednio wskazane w proteście, chyba że na wcześniejszym etapie, z powodów niezależnych od wnioskodawcy, wskazanie innych okoliczności nie było możliwe lub okoliczności takie nie były mu znane, a są szczególnie istotne dla sprawy. Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania poglądu instytucji rozpatrującej odwołanie, że możliwe jest rozpoznanie tego środka na podstawie dokumentów. MSWiA musi bowiem oceniać to, co wynika z wniosku, zaś oceny tego dokumentu nie mogą zmieniać mniej lub bardziej uzasadnione zastrzeżenia co do zachowania osoby rozpatrującej protest. Istotna jest bowiem sama merytoryczna poprawność oceny projektu, o czym decyduje treść dokumentów. Sąd pierwszej instancji nie podzielił poglądu skarżącej, że brak podania metodologii nie może całkowicie eliminować projektu w sytuacji, gdy nie zarzucano jej niespełnienia pozostałych warunków. Kryteria wyboru finansowanych inwestycji określone zostały w załączniku 4.6 do "Szczegółowego opisu priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013", przy czym dla Działania 8.1 określono 10 kryteriów merytorycznych, w tym kryterium nr 2: "Projekt jest zgodny ze zdefiniowanymi potrzebami zidentyfikowanej grupy odbiorców". W "Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013" określono kryteria sprawdzania spełnienia wymogu zgodności projektu ze zdefiniowanymi potrzebami zidentyfikowanej grupy odbiorców. Zgodnie z cytowanym Przewodnikiem, oceniając spełnienie kryterium nr 2: "Sprawdzamy, czy wnioskodawca określił grupę odbiorców planowanych e-usług oraz ich potrzeby. Sprawdzamy, czy wnioskodawca podał wiarygodną metodologię zidentyfikowania potencjalnych grup odbiorców planowanych e-usług oraz ich potrzeb. Badamy, czy e-usługi będące rezultatem projektu są adekwatne do zidentyfikowanych potrzeb odbiorców". Zdaniem Sądu pierwszej instancji, aby uznać, że projekt spełnia wyżej określone kryterium, odpowiedź na wszystkie pytania musi brzmieć twierdząco. Oznacza to, że bez wskazania metodologii nie można uznać, że projekt spełnia kryterium nr 2. Skoro zaś projekt nie spełnia kryterium nr 2, to w sposób prawidłowy został oceniony negatywnie. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła B. Ł. Zaskarżyła wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie albo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Departament Społeczeństwa Informacyjnego MSWiA, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), to jest "art. 30c ust. 3 pkt" ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez oddalenie skargi, mimo iż Departament Społeczeństwa Informacyjnego MSWiA dopuścił się naruszenia: - art. 30b ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z § 9 pkt 2 Wytycznych dotyczących Procedury odwoławczej w ramach POIG, stanowiących załącznik nr 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów POIG, art. 20 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. z 2010 r. C Nr 83 z 30 marca 2010 r.) oraz naruszenia art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, zmienionej protokołem nr 11 (ratyfikowanej przez RP i opublikowanej w Dz. U. z 1993 r. Nr 284, Protokół nr 11: Dz. U. z 1998 r. Nr 147, poz. 962) poprzez niestwierdzenie przez WSA, iż protest został rozpatrzony z udziałem osób podlegających wykluczeniu; - art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z naruszeniem § 7 pkt 2 regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Priorytet 8 Społeczeństwo Informacyjne – zwiększenie innowacyjności gospodarki, działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej w brzmieniu obowiązującym w ramach konkursu w marcu 2009 r. poprzez przyjęcie podczas oceny projektu kryterium dotyczącego metodologii, mimo że tego rodzaju kryterium nie przewidywało ogłoszenie o konkursie, - naruszenie art. 30b ust. 1 zd. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz naruszenie art. 20 i art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez niestwierdzenie przez WSA jego naruszenia polegającego na braku uzasadnienia wyników oceny projektu w zakresie kryterium stanowiącego podstawę odrzucenia wniosku, - art. 30b ust. 1 zd. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z § 18 pkt 1 i 3 Wytycznych dotyczących Procedury odwoławczej w ramach POIG, stanowiących załącznik nr 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów POIG oraz naruszenie art. 20 i art. 41 ust. 2 lit. c) Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez niestwierdzenie przez WSA jego naruszenia polegającego na braku uzasadnienia rozstrzygnięcia protestu i odwołania w zakresie kryterium stanowiącego podstawę odrzucenia wniosku, - naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez zaakceptowanie przez WSA wyboru ekspertów niespełniającego warunku rzetelności i odpowiedniej wiedzy specjalistycznej; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do ww. regulaminu i wytycznych jako elementu stanu faktycznego, a więc do Regulaminu i Wytycznych stanowiącego podstawę do przyjęcia, jakie kryteria wyboru projektów wyznaczył organizator konkursu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona stwierdziła, że podnoszona przez MSWiA okoliczność, iż liczba wniosków znacznie przekracza możliwości przyznania dofinansowania i z tego względu projekty zgłaszane przez wnioskodawców muszą spełniać wszystkie kryteria – jest nieprawdziwa i podważa niezależność ekspertów (poprzez wskazanie ekspertom, w jaki sposób mają oceniać wniosek), a także powoduje nieważność dokonanej oceny. We wniosku określono wiarygodną metodologię wyboru grupy odbiorców usług przez wskazanie, że odbiorcą będzie każda osoba dorosła zainteresowana skorzystaniem z e-usługi. Nie będzie żadnych dodatkowych warunków doboru i identyfikacji odbiorców. Nie ma takich wymogów programowych. Metodologia identyfikacji projektu wynika ze specyfiki projektu i jest zgodna z wytycznymi dotyczącymi funduszy unijnych. Natomiast potrzeby beneficjentów zostały szeroko przedstawione zarówno we wniosku o dofinansowanie, jak i w składanych odwołaniach. Dokumenty programowe i wytyczne dotyczące funduszy strukturalnych nie definiują pojęcia metodologii identyfikacji potencjalnych grup odbiorców. Brak definicji lub instrukcji, która wskazywałaby, w jakim rozumieniu należy przyjąć pojęcie metodologii nie może działać na niekorzyść wnioskodawcy. Z punktu widzenia wnioskodawcy najważniejszym dokumentem jest regulamin konkursu, a dopiero w sprawach tam nieuregulowanych powinien poszukiwać regulacji prawnych w Programie Operacyjnym, szczegółowym opisie priorytetów, wytycznych, prawie polskim i unijnym. Regulamin konkursu w żadnym punkcie nie nakazuje wnioskodawcy podania metodologii zidentyfikowania potencjalnych grup odbiorców oraz ich potrzeb. Podania metodologii zidentyfikowania potencjalnych odbiorców planowanych e-usług oraz ich potrzeb nie nakazuje także instrukcja wypełniania wniosku. Skoro instytucja organizująca konkurs podała w regulaminie konkursu kryteria merytoryczne oceny wniosku, to wnioskodawcy mieli pełne prawo uznać, że ocena merytoryczna będzie się odbywać zgodnie z kryteriami wskazanymi w regulaminie, a nie w innym dokumencie. Sąd pierwszej instancji błędnie oparł się na Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, a pominął najważniejsze dla konkursu dokumenty – Regulamin konkursu oraz Instrukcję wypełniania wniosku. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, eksperci oceniający projekt, Regionalna Instytucja Finansująca rozpatrująca protest, a następnie MSWiA nie uzasadnili swoich decyzji. Poinformowanie, że wnioskodawca nie podał wiarygodnej metodologii jest wskazaniem jedynie, którego kryterium nie spełnia projekt. Nie jest natomiast uzasadnieniem, a w związku z tym skarżąca nie ma możliwości przedstawienia kontrargumentów. W toku dotychczasowej oceny eksperci, wskazując błędy, wykazywali elementarny brak wiedzy z zakresu wdrażania projektów unijnych, zasad i kryteriów oceny, zasad finansowania projektów unijnych oraz analizy finansowej i ekonomicznej. Z kolei Instytucja Rozpoznająca Protest wykazała brak znajomości Instrukcji wypełniania wniosku oraz brak znajomości Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG 2007-2013 oraz myliła kryteria oceny. Wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła, że wyjaśnienie kwestii bezstronności jest niezwykle istotne i może zaważyć na legalności wydanej decyzji. Procedura wyboru projektów nie przewiduje przypadku, w którym rozstrzygnięcie może być wydane na podstawie częściowej oceny wniosku, projekt powinien być oceniany całościowo. MSWiA nie rozstrzygnęło kwestii bezstronności (która została podniesiona dopiero w odwołaniu, bowiem nowe okoliczności zaistniały dopiero po złożeniu protestu), a Sąd pierwszej instancji bez wyjaśnienia tej sprawy dał wiarę organowi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Departament Społeczeństwa Informacyjnego MSWiA wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, iż zaskarżony wyrok został błędnie oznaczony, co do daty jego wydania (kasatorka podała dzień wyrokowania jako 15 kwietnia 2010 r. zamiast 9 marca 2010 r.) lub oddalenie z uwagi na fakt, że projekt nie spełniał kryterium merytorycznego, gdyż nie podał wiarygodnej metodologii zidentyfikowania potencjalnych grup odbiorców e-usługi ich potrzeb, a zatem jego negatywna ocena nie naruszała prawa. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej zwanej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Cytowana wyżej Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (u.z.p.p.r.) nie stanowi inaczej, zatem działania administracji publicznej, podejmowane na podstawie omawianej ustawy, kontrolowane są przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem. Przed rozważeniem poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej kwestionującej wyrok Sądu pierwszej instancji przypomnieć trzeba, że w zaskarżonym do Sądu rozstrzygnięciu Departament Społeczeństwa Informacyjnego MSWiA uznał, iż protest został rozpatrzony w sposób właściwy i wyjaśnił, że projekt został oceniony prawidłowo. Sąd, działając na podstawie art. 30c ust. 3 u.z.p.p.r., oceniał rozstrzygnięcie Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego MSWiA podjęte w ramach procedury odwoławczej od negatywnego rozpatrzenia protestu, który wniosła strona od negatywnej oceny jej wniosku o dofinansowanie, a kontrolując to rozstrzygnięcie badał, czy ocena projektu (a nie tylko ocena odwołania) została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Podkreślić trzeba, że postępowanie sądowe uregulowane jest w sprawach prowadzonych na podstawie u.z.p.p.r. w sposób szczególny i tylko w kwestiach nieuregulowanych w omawianej ustawie stosuje się przepisy p.p.s.a. Postępowanie kasacyjne, poza wymogami co do terminu i sposobu wniesienia skargi kasacyjnej, ustanowieniem terminu 30-dniowego do rozpoznania skargi kasacyjnej oraz możliwością pozostawienia skargi kasacyjnej bez rozpatrzenia, prowadzone jest na podstawie przepisów p.p.s.a. Zatem mając na względzie powyższe uregulowania należy ocenić wniesioną skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna skierowana jest przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji, zatem powinna kwestionować naruszenia prawa, których dopuścił się ten sąd przy rozpoznawaniu sprawy z powołaniem się na podstawy kasacyjne określone w p.p.s.a. Na wstępie wskazać należy, że nietrafny jest pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę, iż oczywista omyłka pisarska w określeniu daty zaskarżonego wyroku powinna skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna, zgodnie z art. 178 i 180 p.p.s.a. podlega odrzuceniu, gdy jest wniesiona po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalna, a zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. także wtedy, gdy nie został od niej uiszczony należny wpis. Skarga kasacyjna w sprawie niniejszej została wniesiona terminie i należycie opłacona. Brak także podstaw do uznania, iż jest ona niedopuszczalna w sytuacji, gdy zaskarżony wyrok został określony poprzez sygnaturę akt, dane identyfikujące strony i przedmiot postępowania tj. w taki sposób, że nie ma żadnej wątpliwości, które orzeczenie sądu zostało zaskarżone. Skarga kasacyjna została więc rozpoznana merytorycznie. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Porządkując liczne zarzuty podniesione przez kasatorkę uznać należy, że powołując się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła Sądowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: - naruszenie art. 30c ust. 3 u.z.p.p.r. polegające na oddaleniu skargi mimo naruszenia przez Departament Społeczeństwa Informacyjnego MSWiA, rozpatrujący odwołanie, wskazanych przez nią przepisów prawa oraz - naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nieodniesienie się do regulaminu i wytycznych jako podstawy do przyjęcia jakie kryteria wyboru projektów wyznaczył organizator konkursu. Pozostałe wymienione przez kasatorkę zarzuty naruszenia prawa kierowane były przeciwko działaniom organu, zaś zarzut w stosunku do Sądu polegał na akceptacji tych naruszeń i oddaleniu skargi mimo ich istnienia. W istocie nie wszystkie powołane zarzuty mają charakter procesowy, gdyż część z nich dotyczy zakwestionowania prawidłowości oceny projektu pod względem spełnienia kryterium nr 2, a zarzut merytorycznie błędnej oceny projektu jest zarzutem naruszenia prawa materialnego, bowiem to uregulowania prawa materialnego określają wymogi jakie musi spełniać projekt. Na wstępie rozważyć należy zarzut, że Sąd zaakceptował naruszenie prawa polegające na rozpatrzeniu protestu z udziałem osób podlegających wykluczeniu, zatem błędnie, mimo tego uchybienia, oddalił skargę. Zarzut jest nieusprawiedliwiony. Wskazać należy, iż w badanym konkursie Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Oddział w Z. G. przyjmowała wnioski konkursowe, a także jako Regionalna Instytucja Finansująca (RIF) rozpatrywała protesty od ocen komisji konkursowej. Zgodnie z § 9 p. 1 Regulaminu konkursu środkami odwoławczymi są protest i odwołanie. Zgodnie zaś z § 9 p. 5 powołanego Regulaminu szczegółowe warunki, terminy i sposób wnoszenia środków odwoławczych określone są w Załączniku nr 4.4 do Szczegółowego Opisu Priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. Z § 9 p. 2 powołanego Załącznika nr 4.4 wynika, że w celu zachowania obiektywizmu w trakcie rozpatrywania protestu, w postępowaniu tym nie biorą udziału osoby w jakikolwiek sposób związane z projektem lub jego wnioskodawcą. Dalej wymienione są okoliczności, które powodują, że pracownicy instytucji rozpatrującej protest są wyłączeni od jego rozpatrywania. W myśl tych uregulowań od rozpoznawania protestu wyłączony jest pracownik, który: a) który był bezpośrednio zaangażowany w proces naboru i rozpatrywania projektu na którymkolwiek z etapów oceny, w związku z którym został następnie złożony protest, b) który jest wnioskodawcą, brał udział w przygotowaniu projektu albo pozostaje z wnioskodawcą lub podmiotem biorącym udział w przygotowaniu wniosku o dofinansowanie w takim stosunku prawnym lub rodzinnym (jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym do drugiego stopnia), że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa i obowiązki lub na wynik postępowania odwoławczego, c) wobec którego wszczęto dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne, w zakresie rzutującym na jego wiarygodność, bezstronność lub rzetelność w trakcie rozpatrywania środka odwoławczego, d) który pozostaje w stosunku nadrzędności/podległości służbowej względem wnioskodawcy, e) zachodzą inne okoliczności, budzące wątpliwości co do bezstronności. W sprawie niniejszej jest niesporne, że żadna z okoliczności wymienionych w Załączniku 4.4, § 9 p. 2 lit. od a) do d) nie występowała, a brak przeszkód do rozpatrywania protestu potwierdzony został oświadczeniem osób rozpatrujących protest. W ocenie kasatorki fakt zaproszenia wnioskodawczyni do Agencji przez kierowniczkę Oddziału Wyboru Projektów i rozmowa na temat ewentualnego wycofania protestu i złożeniu nowego, prawidłowego wniosku jest okolicznością o jakiej mowa w § 9 p. 2 lit. e) świadczącą o braku bezstronności Regionalnej Instytucji Finansującej. Okoliczność ta, w ocenie kasatorki, powoduje, że protest został rozpoznany przez osobę podlegającą wyłączeniu, a w związku z tym, procedura oceny projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy pogląd kasatorki jest nieuzasadniony. Przede wszystkim wnioski o braku bezstronności osób uczestniczących w rozpatrywaniu protestu są dowolne i niczym nieudokumentowane, a opierają się wyłącznie na subiektywnym poglądzie wnioskodawczyni, która nie wskazała, jakie są efekty rzekomego braku bezstronności pracowników agencji. Tymczasem nawet nieprofesjonalne zachowania pracowników Agencji nie świadczą o braku ich bezstronności. Oceniając omawiany zarzut należy, przede wszystkim, mieć na względzie charakter procedur odwoławczych przy ocenie projektu i cel ich prowadzenia. Środki odwoławcze przewidziane w u.z.p.p.r. oraz w systemie realizacji omawianego programu operacyjnego nie są środkami odwoławczymi w rozumieniu k.p.a., a ich wniesienie nie powoduje ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Zgodnie z § 9 p. 2 Regulaminu konkursu protest stanowi pisemne wystąpienie wnioskodawcy, w którym kwestionuje on negatywną ocenę swego wniosku dokonaną przez Komisję Konkursową i wskazuje błędy jakie zarzuca tej ocenie. Zgodnie z § 9 p. 3 Załącznika 4.4, Instytucja Rozpatrująca Protest jest związana zakresem protestu tzn. sprawdza zgodność złożonego wniosku o dofinansowanie tylko z tymi kryteriami oceny, które zostały wskazane w proteście. Zgodnie z § 10 p. 1 Załącznika 4.4, na podstawie zgromadzonych informacji i dokumentacji Instytucja Rozpatrująca Protest ocenia zasadność protestu badając, czy ocena wniosku, w zakresie kryterium wskazanego w proteście, została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Na tym etapie postępowania nie są już możliwe żadne poprawki ani uzupełnienia wniosku i sprawdzeniu podlega tylko prawidłowość dokonanej oceny w zakresie wskazanym w proteście. Negatywne rozpatrzenie protestu oznacza, że w ocenie Instytucji Rozpatrującej Protest, w świetle zgromadzonych dokumentów ocena wniosku - w zakresie zakwestionowanym w proteście - została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Zgodnie z § 12 Załącznika 4.4, odwołanie to pisemne wystąpienie o ponowne rozpatrzenie kwestii będących uprzednio przedmiotem protestu. Zgodnie z § 14 Załącznika 4.4, zakres przedmiotowy odwołania jest zdeterminowany zakresem protestu i prowadzi do ponownej oceny projektu w zakresie zgodności z kryteriami wyboru projektu, których ocena została zakwestionowana w proteście. Wyjątkowo tylko w odwołaniu mogą zostać powołane okoliczności, które są istotne dla sprawy, a nie były znane wcześniej. Postępowanie odwoławcze nie prowadzi więc do kontroli postępowania wywołanego protestem, tylko prowadzi do ponownej oceny wniosku pod kątem spełnienia kryteriów oceny projektu zakwestionowanych w proteście. Jest to więc ponowne rozpatrzenie przez instytucję rozpatrującą odwołanie zarzutów wnioskodawcy zgłoszonych w proteście. Ewentualne błędy popełnione w postępowaniu wywołanym protestem, powodujące wadliwe rozpatrzenie protestu mogą być na tym etapie skorygowane, jednak tylko wtedy, gdy w wyniku odwołania organ uzna, że projekt (a nie protest) został oceniony wadliwie i powinien być oceniony ponownie. W takiej sytuacji organ odwoławczy kieruje projekt do instytucji odpowiedzialnej za ocenę projektów celem dokonania ponownej oceny. Takie ukształtowanie obu etapów postępowania odwoławczego powoduje, że błędy w postępowaniu wywołanym protestem korygowane są w postępowaniu odwoławczym, w którym w istocie rzeczy po raz drugi są rozpatrywane zarzuty protestu. W tym stanie rzeczy podnoszenie zarzutów dotyczących tylko sposobu działania organu rozpatrującego protest, nie może prowadzić do pozytywnego rozpatrzenia odwołania, gdyż - jak wskazano wyżej - celem postępowania odwoławczego jest skontrolowanie prawidłowości oceny projektu w zakresie wskazanym w proteście. W sprawie niniejszej MSWiA rozpoznając odwołanie kontrolowało więc ponownie ocenę projektu pod kątem spełnienia kryterium nr 2 i podjęte rozstrzygnięcie związane było z tą oceną. Ewentualne nieprawidłowości w działaniu RIF powinny zostać wyjaśnione niezależnie od oceny zasadności odwołania. Zatem zarzuty kasacyjne dotyczące oddalenia skargi mimo naruszenia prawa polegającego na częściowym rozpatrzeniu odwołania i nieustosunkowaniu się do zarzutu braku bezstronności pracowników rozpatrujących protest jest nieusprawiedliwiony. Za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut błędnej akceptacji przez Sąd naruszenia art. 20 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, który to przepis stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa, gdyż kasatorka nie wskazała w jaki sposób do tego naruszenia miało dojść. Bezzasadny jest także zarzut, iż działanie MSWiA narusza art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności uprawniający każdego, czyje prawa i wolności zwarte w Konwencji zostały naruszone, do skutecznego środka odwoławczego. Również i w tym przypadku kasatorka zarzutu tego nie sprecyzowała, zatem nie może on być uznany za usprawiedliwiony. Najistotniejszy w sprawie niniejszej jest zarzut oddalenia skargi, mimo naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 6 u.z.p.p.r. w związku z § 7 p. 2 Regulaminu konkursu poprzez przyjęcie podczas oceny projektu kryterium metodologii, którego nie było w Regulaminie konkursu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut błędnej akceptacji przez Sąd oceny projektu na podstawie kryterium wyboru niemieszczącego się w Regulaminie konkursu należałoby uznać za zarzut naruszenia prawa materialnego, bowiem ocena projektu wedle kryteriów konkursowych, to nie jest problem procedury tylko problem prawa materialnego regulującego merytoryczną ocenę projektu. W sprawie niniejszej kryterium merytoryczne nr 2, którego interpretacja jest przedmiotem sporu w sprawie niniejszej, stanowi, że "projekt jest zgodny ze zdefiniowanymi potrzebami zidentyfikowanej grupy odbiorców". Jest oczywiste, że celem ustanowienia tego kryterium było doprowadzenie do dofinansowania tych tylko projektów, które mają szanse odnieść sukces ekonomiczny w tym znaczeniu, aby projektowana nowa e-usługa stanowiła odpowiedź na określoną potrzebę określonej grupy odbiorców i co za tym idzie znalazła nabywców. Takie sformułowanie kryterium wyraźnie wskazuje, że potrzeby, które ma zaspokajać nowa e-usługa mają być zdefiniowane, czyli określone, zaś odbiorcy mają być zidentyfikowani. Rodzi się więc od razu pytanie jak ma być zdefiniowana potrzeba i jak ma być zidentyfikowana grupa odbiorców. Odpowiedzi na te pytania należy szukać w Instrukcji wypełniania wniosku oraz w Przewodniku po kryteriach wyboru, które to dokumenty są dostępne dla wnioskodawców. W p. 18 Instrukcji wypełniania wniosku dotyczącej uzasadnienia projektu wskazuje się, że uzasadnienie powinno zawierać szczegółowe informacje dokładnie definiujące kluczowe grupy odbiorców (potencjalnych klientów) e-usługi oraz identyfikujące potrzeby tych grup odbiorców-klientów (uzasadnienie wielkości spodziewanego popytu). Przewodnik po kryteriach wyboru dla VIII osi priorytetowej, działanie 8.1 omawiając sposób oceny spełnienia kryterium nr 2 wskazuje, że należy badać, czy wnioskodawca przedstawił wiarygodną metodologię zidentyfikowania grup odbiorców i ich potrzeb. Nie jest więc trafny zarzut, że żądanie wskazania metody identyfikacji potrzeb i grup odbiorców nie wynikał z Regulaminu konkursu, bowiem wynikał z tego Regulaminu wprost, a doprecyzowany został w pozostałych powołanych wyżej dokumentach, zatem był to wymóg znany wnioskodawczyni. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wiarygodność wykazania istnienia potrzeby zaoferowania nowej e-usługi oraz istnienia odbiorców e-usługi ma znaczenie kluczowe przy ocenie projektu i przyznaniu mu dofinansowania, jest zatem oczywiste, że metodologia, którą posłużył się wnioskodawca musi być wyjaśniona i przekonywująca. Od tego bowiem, czy wnioskodawca realnie i rzetelnie wskazuje potrzebę, którą chce zaspokoić swoją e-usługą oraz grupę osób, która tę potrzebę odczuwa i zechce z e-usługi skorzystać, zależy sens realizacji projektu i wydatkowania środków na jego dofinansowanie. W sprawie niniejszej wnioskodawczyni nie wskazała żadnej metody, na podstawie której doszła do wniosku, że istnieje potrzeba wprowadzenia e-usługi i że znajdzie się grupa podmiotów zainteresowanych nową e-usługą. Właściwie wyraziła jedynie przekonanie, że jej usługą będzie zainteresowany "każdy", bowiem może być ona potrzebna każdemu. Organ prawidłowo ocenił, że takie uzasadnienie dla wykazania zdefiniowanej potrzeby i zidentyfikowanej grupy odbiorców jest niewystarczające. Organ nie dopuścił się więc naruszenia prawa oceniając, że kryterium merytoryczne nr 2 nie zostało spełnione, a Sąd nie dopuścił się naruszenia prawa akceptując tę ocenę. Omawiany zarzut kasacyjny jest więc nieusprawiedliwiony. Nie są także uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania polegającego na akceptacji przez Sąd braku uzasadnienia rozstrzygnięcia o proteście i o odwołaniu. Zarzut jest całkowicie gołosłowny, bowiem oba rozstrzygnięcia zawierały uzasadnienia, w których wskazano na niespełnienie przez projekt kryterium merytorycznego nr 2 z uwagi na niewskazanie metody, przy pomocy której wnioskodawczyni ustaliła potrzebę usługi i krąg jej odbiorców. Niezrozumiały i nieusprawiedliwiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. poprzez zaakceptowanie wyboru ekspertów niespełniających warunku rzetelności i wiedzy specjalistycznej. Sąd kontroluje jedynie ocenę projektu, nie ma natomiast wpływu na wybór ekspertów i wyboru tego nie kontroluje. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do Regulaminu i Wytycznych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie kontrolowanego wyroku spełnia kryteria z art. 141 § 4 p.p.s.a. i pozwala prześledzić tok rozumowania Sądu pierwszej instancji prowadzący do oddalenia skargi, zaś w orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wtedy może stanowić podstawę uchylenia orzeczenia, gdy wadliwie uzasadniony wyrok nie poddaje się kontroli. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.