II OZ 462/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 123/10 oddalające wniosek Z. O. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 123/10 i oddalające wniosek Z.O. o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 123/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek Z. O. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2010 r. i oddalił wniosek Z. O. o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 123/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w W. decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Warszawskim z dnia [...] marca 2002 r., nr [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. uczestnik postępowania – Z. O. złożył wniosek o uzupełnienie uzasadnienia wyroku poprzez: wskazanie podstawy faktycznej uznania decyzji z dnia [...] marca 2002 r. za dotkniętą naruszeniem prawa i podanie przepisów prawa, wskazanie podstawy uznania ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2002 r. za rażąco naruszającą art. 105 k.p.a. i podanie przepisów prawa, wskazanie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowiących podstawę procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej, wskazanie przepisów prawa definiujących samowolę budowlaną, wskazanie przepisów prawa pozwalających zaliczyć wygrodzenie części korytarza istniejącego budynku dwiema ściankami działowymi, do kategorii obiektów budowlanych podlegających kontroli obowiązkowej. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił przedmiotowy wniosek o uzupełnienie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2010 r. W uzasadnieniu podano, że wniosek o uzupełnienie wyroku może dotyczyć jedynie jego sentencji, niedopuszczalny natomiast jest wniosek o uzupełnienie uzasadnienia wyroku, w związku z czym wniosek podlegał odrzuceniu. Wskazano też, że jeżeli strona nie kwestionuje samego rozstrzygnięcia (sentencji wyroku), a jedynie kwestionuje treść uzasadnienia wyroku, to może dążyć do jego zmiany (uzasadnienia) w drodze wniesienia skargi kasacyjnej. Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2010 r. wnioskodawca podniósł, iż domagał się on wyjaśnienia wątpliwości co do treści wyroku. W jego ocenie uzasadnienie nie spełnia wymogów prawa, jest niejasne i niezrozumiałe. Ponadto nie zawiera wskazań dla organów administracji publicznej, które winny rozpoznać sprawę ponownie. Po rozpoznaniu zażalenia Z. O. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II OZ 1196/10 uchylił postanowienie Sądu z dnia 22 czerwca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu II instancji w świetle twierdzeń przedstawionych we wniosku skarżącego oraz zażaleniu, przedwczesne a tym samym nieuprawnione było odrzucenie wniosku w wyniku uznania, że zawiera on żądanie strony w zakresie uzupełnienia uzasadnienia wyroku. Zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu skarżący podnosi, że wyrok jest dla niego niezrozumiały. Zatem mimo, iż żądaniem skarżącego objęte jest uzupełnienie uzasadnienia wyroku, to biorąc pod uwagę treść złożonego przez niego wniosku i zażalenia nie można wykluczyć, iż w rzeczywistości domaga się on wyjaśnienia wątpliwości co do jego treści. W związku z treścią postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd zwrócił się do wnioskodawcy o wskazanie czy domaga się on wyjaśnienia wątpliwości co do treści wyroku z dnia 30 marca 2010 r. W odpowiedzi Z. O. sprecyzował, iż domaga się wyjaśnienia wątpliwości, co do treści uzasadnienia wyroku zgodnie z wnioskami zawartymi w pismach z dnia [...] kwietnia 2010 r. i z dnia [...] lipca 2010 r. Wniósł ponadto o zwrot kwoty 100 złotych uiszczonych tytułem zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia podjętego w dniu 19 stycznia 2011 r. treścią którego było oddalenie wniosku o wykładnię Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż jego ocenie w wyroku z dnia 30 marca 2010 r. precyzyjnie określono przedmiot i zakres rozstrzygnięcia, opisano uchybienia będące podstawą uchylenia decyzji, a ponadto zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawarto w uzasadnieniu wyroku wskazówki co do dalszego postępowania. Zarówno treść takiego rozstrzygnięcia jak i jego uzasadnienie nie budzą wątpliwości, podobnie jak sposób wykonania powyższego orzeczenia. Wyeliminowanie przez Sąd pierwszej instancji z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji nakłada bowiem na właściwe organy obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy, a tym samym obowiązek ponownej analizy stanu faktycznego sprawy i obowiązujących przepisów oraz wydania nowych decyzji. Wniosek zaś o zasądzenie kwoty 100 zł od wniesionego zażalenia również nie znajduje uzasadnienia. Stosownie do art. 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym. W zażaleniu na powyższe postanowienie o oddaleniu wniosku o wykładnię wyroku Z. O. wskazał (w odniesieniu do punku 1 zaskarżonego postanowienia), że nie rozumie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2010 r., gdyż nie podaje ono żadnych faktów ani okoliczności, nie konkretyzuje postępowania ani obiektu budowlanego, nie określa przedmiotu omawianych decyzji. Z powyższego nie wynika kiedy, kto, gdzie i na jakiej podstawie stwierdzono samowolę budowlaną popełnioną w 1989 r. oraz kto ją popełnił, na jakiej podstawie faktycznej decyzję PINB należało uznać jako dotkniętą rażącym naruszeniem art. 105 kpa, jak ustalono, że organ nie przeprowadził procedury legalizacyjnej, co należy rozumieć pod tą procedurą, która mogłaby prowadzić m.in. do nakazania rozbiórki, co powoduje, że przed wydaniem decyzji należało przeprowadzić obowiązkową kontrolę obiektu, ani jak stwierdzono nie dokonanie tej kontroli. Skarżący podał, że w zakresie punktu 1 i 2 wyroku z dnia 30 marca 2010 r. Sąd podał, że wydał orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący wskazał, że po skonfrontowaniu wyroku z treścią w/w przepisów nie rozumie na jakiej podstawie Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wypływ na wynik sprawy, ani też które z wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach przyczyny zachodzą w tej sprawie. Powyższe wątpliwości, powodują niemożność zrozumienia wyroku oraz spowodowały konieczność wystąpienia do Sądu o jego wyjaśnienie, jak we wniosku z dnia [...] kwietnia 2010 r. Z.O. podał też, że wyrok Sądu obejmuje sentencję i uzasadnienie, wykładnia ta jest niezbędna chociażby dla stwierdzenia czy należy skarżyć decyzje organów administracyjnych ponownie wydane w tej samej sprawie. Wbrew temu co w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził Sąd, w wyroku z dnia 30 marca 2010 r. brak jest precyzyjnego określenia przedmiotu i zakresu rozstrzygnięcia, nie opisano także zrozumiale uchybień będących podstawą uchylenia decyzji, a także - pomimo jednoznacznej dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. - w uzasadnieniu wyroku nie zawarto żadnych jednoznacznych wskazówek co do dalszego postępowania. Zdaniem skarżącego w sprawie zachodzi potrzeba wykładni wyroku ze względu na jego ogólnikowość i niejasne sformułowania, w celu wyjaśnienia wątpliwości, jakie mogą powstać przy jego wykonywaniu (przy ponownym wydaniu decyzji) bądź też co do innych skutków orzeczenia (np. powoływanie lub posługiwanie się wyrokiem w innych sprawach). W ramach wykładni natomiast mieści się wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstawy rozstrzygnięcia, skoro nie zostało ono uzasadnione w jego motywach w sposób jasny i wyczerpujący, a jedynie lakonicznie i ogólnikowo. W odniesieniu do punku 2 zaskarżonego postanowienia skarżący wskazał, iż zgodnie z zasadą słuszności strona przegrywająca winna zwrócić stronie wygrywającej sprawę na jej żądanie niezbędne koszty postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, który wydał wyrok rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Przedmiotem wykładni może być zarówno sentencja wyroku jak i jego uzasadnienie. Jednakże potrzeba wyjaśnienia co do treści sentencji wyroku, bądź jego uzasadnienia zachodzi wówczas, gdy jest ono niejednoznaczne lub dotknięte zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Strona wnioskująca o wykładnię orzeczenia ma obowiązek wskazać, które konkretne elementy sentencji wyroku lub jego uzasadnienia są dla strony niezrozumiałe, bądź nasuwają określone wątpliwości i dlaczego. Wyjaśnienie wątpliwości nie może prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wniosek o wykładnię wyroku nie może zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawnych i znaczenia słów ani do polemiki ze stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie W ramach wykładni nie mieści się także żądanie uzyskania wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 marca 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Warszawskim z dnia [...] marca 2002 r., nr [...], jak również stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. To zaś oznacza - co jednoznacznie wynika także z uzasadnienia wyroku - że Sąd uznał zaskarżoną decyzję za niezgodną z prawem, a zarzuty skarżącego za uzasadnione. Nie można przyjąć, iż treść rozstrzygnięcia jak i uzasadnienia wyroku, której wyjaśnienia domaga się skarżący, sformułowana jest w sposób niejasny, utrudniający jego zrozumienie. Sąd pierwszej instancji jednoznacznie wypowiedział się co do części korytarza ogólnodostępnego przyłączonego do lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w W. w aspekcie pozwolenia na użytkowanie. Wskazać należy, iż niedopuszczalne jest na mocy art. 158 p.p.s.a uzupełnianie treści uzasadnienia wyroku. Wykładnia wyroku nie może prowadzić do uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia poprzez poszerzanie go o inne elementy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że brak jest w niniejszej sprawie uzasadnionych podstaw do zastosowania instytucji wyjaśnienia wątpliwości co do treści przedmiotowego wyroku. Zarówno zakres jak i przedmiot rozstrzygnięcia został precyzyjnie określony. Ponadto opisano uchybienia będące podstawą uchylenia decyzji, jak również, zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawarto w uzasadnieniu wyroku wskazówki co do dalszego postępowania. podobnie jak sposób wykonania powyższego orzeczenia. W ramach wykładni nie mieści się natomiast żądanie wyjaśnienia przez Sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw rozstrzygnięcia, skoro zostało ono uzasadnione w jego motywach. Odnośnie do 2-go punktu zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że wniosek o zasądzenie kwoty 100 zł zasadnie podlegał oddaleniu. W ślad za Sądem I instancji wskazać należy, że stosownie do art. 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zaś podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w postanowieniu.