I GZ 290/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 309/10 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 309/10 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L.. Postanowieniem dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 309/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. odrzucił zażalenie W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 309/10 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, iż powołanym powyżej postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, które to postanowienie doręczone zostało skarżącemu w dniu 11 maja 2010 r. W dniu 17 maja 2010 r. skarżący wniósł na powyższe postanowienie zażalenie. Ponieważ zażalenie nie zawierało podpisu skarżącego, a odpis zażalenia nie został uwierzytelniony, skarżący został wezwany do usunięcia tych braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania z pouczeniem, że niewykonanie wezwania spowoduje odrzucenie zażalenia. Wezwanie to doręczone zostało skarżącemu w dniu 28 maja 2010 r. przez wydanie przesyłki do rąk dorosłego domownika – teścia skarżącego, jednak pozostało ono bezskuteczne. Wobec powyższego stanu sprawy Sąd pierwszej instancji, powołując się na art.194 § 3 w zw. z art.46 § 1 pkt 4 i art.47 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. oraz art.195 § 1 i art.49 § 1 tej ustawy, zażalenie odrzucił. Zażaleniem W. Z. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i uznanie, iż strona nie usunęła braków formalnych w terminie bez swojej winy, przywrócenie terminu do dokonania czynności, do której skarżący był zobowiązany oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zażaleniu zarzucono naruszenie: - przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 86 § 1 k.p.a. (powinno być p.p.s.a.) poprzez błędną jego wykładnię i niezasadne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 178 k.p.a. w zw. z art. 197 § 2 k.p.a., tj. nie zostały usunięte braki formalne zażalenia w postaci podpisania zażalenia oraz załączenia drugiego odpisu zażalenia dla strony przeciwnej, pomimo wezwania do usunięcia tych braków w terminie 7 dni, podczas gdy okoliczności zaistniałe w dniu 28 maja 2010 r. prowadzą do wniosku, że wówczas z przyczyn od siebie niezależnych W. Z. nie posiadał jakiejkolwiek wiedzy na temat istnienia wezwania WSA w L. do usunięcia braków formalnych zażalenia, bowiem wezwanie to błędnie doręczone jego teściowi J. O. zostało mu przekazana w dniu 7 lipca 2010 r. tym samym nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu wezwania do usunięcia braków formalnych zażalenia; - przepisów prawa materialnego, a to art. 43 k.p.a. przez błędną jego wykładnię i niezasadne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu pisma zawierającego wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia, podczas gdy przesyłka została wydana J. O., który nie jest domownikiem skarżącego. W uzasadnieniu podniesiono, iż skarżący mieszka w N. P. wraz z żoną i dwójką dzieci. W celach zarobkowych wyjeżdża za granicę i tak w okresie od połowy maja 2010 r. do 6 lipca 2010 r. przebywał we Francji i Anglii. W tym czasie w domu pozostała jego małżonka z małoletnimi dziećmi. Wyjazd za granicę spowodował, iż skarżący nie miał możliwości odbioru korespondencji do niego kierowanej i tym samym odpowiadania na nią. Czyniła to jednak małżonka, która na bieżąco informowała telefonicznie skarżącego o treści korespondencji. Przedmiotowe wezwanie dla skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia, z nieznanych przyczyn zostało doręczone teściowi skarżącego pomimo, iż nie jest on domownikiem. Skarżący wskazał, że uchybił terminowi tylko i wyłącznie z powodu nieprawidłowego doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych zażalenia, które to wezwanie w niewyjaśnionych okolicznościach zostało wydane J. O., a który dopiero podczas wizyty w domu skarżącego w dniu 7 lipca 2010 r. przekazał przedmiotowe wezwanie. W ocenie skarżącego, wezwanie do niego skierowane nie zostało mu skutecznie doręczone, bowiem odebrał je jego teść, J. O., który nie jest domownikiem skarżącego. W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w B. P. wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie w zakresie w jakim zmierza do zakwestionowania prawidłowości doręczenia wezwania z dnia 24 maja 2010 r. do usunięcia braków formalnych zażalenia skarżącego z dnia 17 maja 2010 r. Jak bowiem wynika z analizy akt sprawy przedmiotowe wezwanie odebrane zostało w dniu 28 maja 2010 r. przez J. O. teścia skarżącego, na co wskazuje jego czytelny podpis na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki zawierającej wezwanie. Na tej podstawie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż doszło do doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 72 p.p.s.a. poprzez odebranie przesyłki przez dorosłego domownika. Powołany powyżej art. 72 p.p.s.a. stanowi, iż jeśli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeśli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania pisma. Na tle tego przepisu przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż domownikiem jest osoba stale mieszkająca w jakimś domu, człowiek mieszkający z kimś razem, np. członek rodziny, współlokator, czy pracownik domowy (postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 986/08). Przyjmuje się również, że przepis ten nie wymaga, aby dorosły domownik był upoważniony przez adresata do odbioru korespondencji (B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex, 2009 wyd. III). Wobec niekwestionowania przez skarżącego okoliczności umocowania do odbierania korespondencji do niego kierowanej, kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest, czy odbierający przesyłkę zawierającą wezwanie do usunięcia braków formalnych był domownikiem w rozumieniu powołanego art. 72 p.p.s.a. dla uznania skuteczności doręczenia zastępczego. Podzielając stanowisko zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 799/08, zgodnie z którym mając na uwadze szczególny charakter doręczenia zastępczego, jego funkcje, a także okoliczności, iż doręczenie zastępcze nie może stanowić zamknięcia drogi do sądowej ochrony interesów strony, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności związane z prawidłowością doręczenia dokonanego w sposób zastępczy, a w szczególności, czy pismo dotarło do rąk adresata, uznać należy, iż Sąd pierwszej instancji przedwcześnie uznał, iż wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w trybie art. 72 p.p.s.a. Skarżący w zażaleniu, podnosił bowiem, iż odbierający wezwanie teść nie jest domownikiem. Jedynymi osobami, które w okresie nieobecności skarżącego, były w domu, była jego żona i małoletnie dzieci. Wobec tego rzeczą Sądu pierwszej instancji będzie ustalenie, czy teść skarżącego, J. O. nie był w okresie dotyczącym doręczenia przedmiotowego wezwania rzeczywiście domownikiem, w szczególności w świetle informacji zawartej w zażaleniu z dnia 17 maja 2010 r., iż skarżący wraz z żoną i dziećmi "mieszka w domu należącym do ich rodziny", faktu podnoszonego przez organ w odpowiedzi na zażalenie, iż poprzednio korespondencję kierowaną do skarżącego odbierał między innymi jego teść i skuteczność doręczenia nie była kwestionowana oraz faktu, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało odebrane przez M. S. – szwagierkę skarżącego, co uzasadnia wątpliwości odnośnie kręgu osób, które można uznać za "domowników" skarżącego w rozumieniu art. 72 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.