II OSK 986/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 88/08 o odrzuceniu skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 lutego 2008 r. wezwano B. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie warunków zabudowy oraz nadesłania czterech jej odpisów wraz z załącznikami, w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie, o którym mowa zostało doręczone w dniu 25 lutego 2008 r. i odebrane przez matkę skarżącego – K. P. Wobec nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych braków formalnych skargi oraz nieuiszczenia wpisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 marca 2008 r. odrzucił skargę B. P. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył B. P. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 220 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 72 i art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." poprzez przyjęcie, iż skutecznym było doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych oraz uiszczenia wpisu matce skarżącego nie będącej domownikiem. Jak wskazuje bowiem skarżący, jego matka mieszka na tej samej ulicy, lecz 2 domy dalej. Wobec powyższego błędnym jest przyjęcie, iż zarządzenie wzywające do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone skarżącemu. Podniesiono, iż wezwanie odebrała [...]-letnia matka skarżącego, która pomimo odbioru przesyłki, z racji podeszłego wieku, zapomniała o tym fakcie i nie przekazała przesyłki B. P. O uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skarżący dowiedział się dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi, w tej również dacie matka skarżącego przekazała mu odebrane zarządzenie. Powyższe świadczy o nieskutecznym doręczeniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, bowiem przesyłka wobec nieobecności skarżącego pod wskazanym adresem została doręczona osobie nie będącej domownikiem, a nie doręczona w sposób określony w art. 73 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych zarzutach. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Natomiast art. 47 § 1 tej ustawy wskazuje, iż do pisma w postępowaniu sądowym należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuci skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Stosownie zaś do art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis podlega odrzuceniu. Zatem jak wynika z treści art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 P.p.s.a. odrzucenie skargi może nastąpić jeżeli strona mimo skutecznie doręczonego wezwania nie usunęła braków formalnych skargi oraz nie uiściła należnego wpisu. Wobec tego ocena czy zachodzi podstawa do odrzucenia skargi z przyczyn formalnych zależy od oceny skuteczności doręczenia wezwania dosunięcia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu. W tym miejscu wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest doręczanie pism bezpośrednio adresatowi do rąk własnych (art. 67 §1 P.p.s.a.), jednak przepis art. 72 P.p.s.a. przewiduje tzw. doręczenie zastępcze, które dokonuje się dorosłemu domownikowi adresata, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy w przypadku, gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu. Użytemu w niniejszym przepisie pojęciu "domownik" ustawodawca nie nadał jakiegoś specyficznego znaczenia, więc zgodnie z regułami wykładni językowej trzeba mu przypisywać treść, jaką ma w języku potocznym, a według Słownika języka polskiego pod red. M. Szymczaka (PWN Warszawa 1988) "domownik" to osoba stale mieszkająca w jakimś domu, człowiek mieszkający z kimś razem, np. członek rodziny, współlokator, czy pracownik domowy. Z akt postępowania administracyjnego, którymi dysponował Sąd pierwszej instancji wynika, że K. P. zamieszkuje pod innym adresem niż skarżący. Była ona również uczestniczką toczącego się postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją i wszelkie doręczenia dla niej były kierowane na jej adres zamieszkania, a nie na adres zamieszkania skarżącego. Również w aktach administracyjnych znajduje się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Ke 626/05, w którym Sąd przyjął, że matka skarżącego K. P. nie jest jego domownikiem. Dlatego też obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było rozważenie, czy doręczenie skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu można uznać za prawidłowe skoro odebrała je matka skarżącego, określona przez doręczyciela jako dorosły domownik mimo tego, że z materiałów którymi dysponował Sąd wynikało, że nie zamieszkuje ona wspólnie ze skarżącym, co skutkuje tym, że nie jest domownikiem w rozumieniu art. 72 P.p.s.a. Zestawienie tych okoliczności winno wzbudzić wątpliwości Sądu co do prawidłowości doręczenia skarżącemu wezwania do usunięcia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu. Skoro bowiem nie doszło do prawidłowego doręczenia skarżącemu wezwania do usunięcia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu brak było podstaw do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 P.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono mając na względzie wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 stanowisko, iż przepis art. 203 i art. 204 P.p.s.a. nie znajduje zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie.