V SA/Wa 759/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-24

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Joanna Zabłocka, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne zadeklarowanie upraw we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, w tym pomyłki dotyczące rodzaju rośliny (ozima/jara) oraz podziału na działki ewidencyjne, mogą być uznane za "oczywiste błędy" w rozumieniu art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, umożliwiające korektę wniosku po jego złożeniu i po wykryciu nieprawidłowości przez właściwe władze?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędne zadeklarowanie upraw we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, w tym pomyłki dotyczące rodzaju rośliny (ozima/jara) oraz podziału na działki ewidencyjne, nie mogą być uznane za "oczywiste błędy" w rozumieniu art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Takie rozbieżności dotyczą istotnych elementów stanu faktycznego, od których zależy spełnienie warunków do przyznania płatności, i w konsekwencji nie mogą być korygowane w każdym czasie, zwłaszcza po wykryciu przez właściwe władze. W związku z tym, organ miał podstawy do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
Stan faktyczny
Rolnik J. M. ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości w realizacji pakietu K01, polegające na niedotrzymaniu warunków przeorania poplonu i przemienności upraw. Prezes ARiMR wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Rolnik w skardze podniósł zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, naruszenia prawa materialnego i procesowego, wskazując na omyłkowe deklaracje we wnioskach. Sąd oddalił skargę, uznając, że błędy te nie były oczywiste i nie pozwalały na korektę wniosku po terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. M. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], utrzymująca w mocy własną decyzję tego organu z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2006 r., złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w J., J. M. zwrócił się o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. W wyniku rozpatrzenia wniosku, decyzją z [...] lipca 2006 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. przyznał wnioskodawcy płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w kwocie [...] zł. W decyzji wskazano, iż we wniosku producent zwrócił się o przyznanie dopłat z tytułu realizacji pakietu K01 – ochrona gleb i wód, w wariantach: międzyplon ozimy na powierzchni [...] ha oraz międzyplon ścierniskowy na powierzchni [...] ha. W dniu [...] maja 2007 r. J. M. złożył wniosek kontynuacyjny na rok 2007 z deklaracją pakietu K01 - ochrona gleb i wód, w wariantach K01b – międzyplon ozimy na powierzchni [...] ha oraz K01c – międzyplon ścierniskowy na powierzchni [...] ha. W wyniku weryfikacji wniosku i załączonych do niego załączników Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. w dniu [...] stycznia 2008 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na łączną kwotę [...] zł. Następnie w dniu [...] maja 2008 r. J. M. złożył wniosek kontynuacyjny na rok 2008, z deklaracją pakietu K01 - ochrona gleb i wód, w wariantach K01b - międzyplon ozimy na powierzchni [...] ha oraz K01c - międzyplon ścierniskowy na powierzchni [...] ha. W dniu [...] lipca 2008 r. w gospodarstwie wnioskodawcy odbyła się kontrola na miejscu, która stwierdziła nieprawidłowości mające wpływ na wysokość przyznanej pomocy. W związku z tym w dniu 19 grudnia 2008 r. do J. M. wystosowano pismo o wszczęciu z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych wnioskodawcy na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. i [...] stycznia 2008 r. (k. 71 akt sądowych). W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wnioskodawca został pouczony o prawie do czynnego udziału w postępowaniu. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności za lata 2006 i 2007 z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że strona zobowiązała się do realizacji programu rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu K01 - ochrona gleb i wód. W ramach realizowanych wariantów K01b międzyplon ozimy i K01c międzyplon ścierniskowy producent nie dotrzymał jednak warunków przeorania poplonu na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...]. W odwołaniu od tej decyzji producent rolny wskazał w szczególności, że przyczyną powstałych nieprawidłowości skutkujących potrąceniem środków finansowych były nieświadomie popełnione błędy podczas wypełniania wniosków rolnośrodowiskowych, a nie nieprzestrzeganie zaleceń wynikających z programu rolnośrodowiskowego. Wyjaśnienia tych nieprawidłowości zostały złożone do Oddziału Regionalnego ARiMR w R. w dniu [...] grudnia 2008 r. Wnioskodawca wskazał również, że zapis niepozwalający na uprawę w plonie głównym tej samej rośliny lub jej formy jarej został wprowadzony dopiero rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 marca 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy fianansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 46, poz. 302). Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy stwierdzając następnie, że J. M. zobowiązał się do realizacji pakietu K01 - wariant K01b międzyplon ozimy na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha oraz międzyplon ścierniskowy na działkach ewidencyjnych nr [...] o po wierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha. Następnie organ wyjaśnił, że realizacja pakietu K01 polega między innymi na tym, że po roślinie uprawianej w międzyplonie, a w następnym roku w plonie głównym, nie może być uprawiana ta sama roślina lub jej forma jara. Na działkach ewidencyjnych na których realizowany jest ten pakiet następuje więc pewna ustalona przemienność prowadzenia upraw zgodnie z zasadami agrotechnicznymi. We wniosku kontynuacyjnym z dnia [...] maja 2007 r. producent rolny na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha zadeklarował w plonie głównym żyto ozime i rzepak ozimy, a w poplonie rzepak ozimy. W strukturze upraw nie dokonano w ogóle siewu rośliny jarej. W ocenie Prezesa ARiMR oznacza to, że J. M. nie wykonał podstawowego obowiązku dotyczącego pakietu K01 czyli przemienności prowadzonej uprawy – po przeoraniu poplonu posianego w roku poprzedzającym posianie uprawy jarej w plonie głównym, a następnie znowu poplonu, jak równiez nie dostosował prowadzenia upraw do przeorania poplonów. Zatem J. M. zobowiązany jest do zwrotu pobranych płatności przyznanych do działki ewidencyjnej nr [...] do powierzchni [...] ha użytków rolnych na rok 2006. Ponadto producent zadeklarował we wniosku z dnia [...] maja 2008 r. na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha w plonie głównym rzepak ozimy, zatem ponownie nie dotrzymał warunku prowadzenia przemienności siewu po odmianie ozimej odmiany jarej jak również przeorania poplonów. Dlatego też zobowiązany jest do zwrotu pobranych środków finansowych przyznanych do powierzchni [...] ha na rok 2007. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że producent nie zrealizował pakietu K01 na działkach ewidencyjnych nr [...] bowiem we wniosku z dnia [...] maja 2007 r. zadeklarował na tych działkach pszenicę ozimą, a w poplonie gorczycę, podczas gdy kontrola na miejscu wykazała żyto ozime. Na wymienionych działkach brak było zatem odmiany jarej. Dlatego strona zobowiązana jest do zwrotu płatności otrzymanej na rok 2007 na ww. działki ewidencyjne. Odnosząc sie do argumentacji przedstawionej w odwołaniu organ stwierdził, że J. M. składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt znał warunki i obowiązki jakie ciążą na producencie rolnym przystępującym do programu rolnośrodowiskowego. Dodał, że pomyłka wnioskodawcy nie stanowi przesłanki wymienionej w art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), która powoduje, że zwrot płatności nie jest wymagany. Organ wskazał również, że roporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 marca 2007 r. stanowiące w § 1 pkt 8, iż w załączniku nr 1 w części II w ust. 5 pkt 2 dodaje się lit. g w brzmieniu "po roślinie uprawianej w międzyplonie, a w następnym roku w plonie głównym, nie może być uprawiana ta sama roślina lub jej forma jara" weszło w życie z dniem 15 marca 2007 r. i nie daje uprawnienia w przedmiocie zwrotu kwot, co do spraw z 2006. W skardze na powyższą decyzję J. M. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i o umorzenie postępowania w sprawie, lub ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezesowi ARiMR. Zaskarżonej decyzji zarzucił: a) błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, iż skarżący realizował w płonie głównym w roku 2007 na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha rzepak ozimy, w sytuacji, gdy w rzeczywistość zasiał on jako plon główny rzepak jary, a w międzyplonie żyto, natomiast wpisanie w deklaracji jako uprawy głównej na ww. działce rzepaku ozimego nastąpiło omyłkowo, oraz błędne przyjęcie że na działkach ewidencyjnych nr [...] nie zachowano warunku przeorania poplonów i nie przyjęcie wyjaśnień skarżącego, iż doszło do pomyłki w zakresie podziału na działki rolne, a w związku z tym na działce [...] nie rosło żyto ale mieszanka zbóż jara, a żyto ozime rosło na działkach [...] zgodnie z planem rolnośrodowiskowym, b) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności: - § 1 pkt 8 oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 marca 2007 r. w związku z częścią II ust, 5 pkt 2 warianty K01b i K01c załącznika nr 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. nr 174 poz. 1809 ze zm.) poprzez zastosowanie przepisów rozporządzenia do sprawy rozstrzygniętej już ostateczną decyzją co do przyjęcia wniosku do realizacji w okresie co do którego rozporządzenie to nie ma mocy wiążącej, - § 17 ust. 1 pkt 1a ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. poprzez błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w sytuacji pełnej realizacji pakietu objętego wnioskiem zgodnie z zaleceniami, - art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiajacego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U L 141 z 30.04.2004 str. 18) poprzez jego nie zastosowanie, c) naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: - art. 6 k.p.a. poprzez zastosowanie w sprawie przepisów prawa wbrew ich literalnemu brzmieniu oraz wbrew zasadzie, iż prawo nie działa wstecz, - art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wystarczająco dogłębny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie i nie odniesienia się merytorycznie do zarzutów postawionych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w szczególności nie uwzględnienie faktu, iż w rzeczywistości skarżący realizował w płonie głównym w roku 2007 rzepak jary a nie ozimy, a wpisanie w deklaracji rzepaku ozimego nastąpiło omyłkowo, - art. 9 k.p.a. poprzez niezrozumiałe dla wnioskodawcy przyznanie mu dopłat, a następnie – w oparciu o taki sam stan faktyczny odebranie mu płatności w sytuacji gdy wnioskodawca uzyskał dopłaty w sposób zgodny z prawem, - art. 16 k.p.a. poprzez wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej w sytuacji gdy żaden przepis prawa nie daje tego uprawnienia. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając skargę pod tym kątem sąd uznał, że nie jest ona zasadna: Przypomnieć należy, iż skarżący składając w styczniu 2006r. pierwszy wniosek o przyznanie płatności z tytułu przedsięwzięć rolno- środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt zobowiązał się do realizacji programu rolno – środowiskowego w zakresie pakietu K 01 – ochrona gleb i wód, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz.U. z 2004r. Nr 174, poz. 1809 z późn. zm) dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe. Co do działki [...] o powierzchni 6,82 miał być realizowany wariant k 01b - międzyplon ozimy, natomiast w zakresie działek ewidencyjnych [...] o pow. 1,3 ha i [...] o pow. 0,29 międzyplon ścierniskowy. Zgodnie z art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE L 160 z 26.06.1999r. z późn. zm.) co do zasady wsparcie było przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych lub związanych z warunkami utrzymania zwierząt przez okres co najmniej pięciu lat. Z kolei zgodnie z załącznikiem nr 1 pkt II ust. 5 pkt 2 ppkt d i e do rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w brzmieniu obowiązującym przed 15 marca 2007r., zabiegi agrotechniczne można wznowić w terminie od dnia 1 marca zaś międzyplony muszą być przyorane. Na podstawie analizy wniosków skarżącego za lata 2006, 2007 i 2008, odnośnie działki ewidencyjnej [...], zgłoszonej do wariantu K – 01 międzyplon ozimy, organ ustalił, iż we wniosku na 2006r. wskazano w poplonie rzepak ozimy, z kolei we wniosku kontynuacyjnym z [...] maja 2007r. ( w ramach tej samej działki ewidencyjnej zwiększono powierzchnię do [...] ha) w plonie głównym zgłoszono żyto ozime i rzepak ozimy, natomiast w poplonie rzepak ozimy, następnie zaś we wniosku z [...] maja 2008r.w plonie głównym ponownie zgłoszono rzepak ozimy. Już tylko z tej analizy kolejnych wniosków wynika, że skarżący w strukturze upraw nie dokonywał w ogóle siewu rośliny jarej. Zatem wniosek wyciągnięty przez organy orzekające w sprawie, iż skarżący nie wykonywał podstawowego obowiązku dotyczącego pakietu K01, czyli przemienności upraw polegającej na przeoraniu poplonu posianego w roku poprzedzającym, a następnie posianie uprawy jarej w plonie głównym i znowu poplonu jest prawidłowy. Innymi słowy skarżący nie dostosował prowadzenia upraw do konieczności przeorania poplonów, który to warunek jest podstawowy przy realizacji K 01. Z kolei odnośnie działek nr [...] we wniosku z dnia [...] maja 2007r. J. M. zadeklarował w plonie głównym pszenicę ozimą, zaś w poplonie gorczycę, natomiast w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2008r. w gospodarstwie wnioskodawcy, na działce [...] stwierdzono powierzchnię [...] ha obsianą żytem ozimym, również na działce [...] stwierdzono, że powierzchnia [...] jest obsiana żytem ozimym. Zatem także i w przypadku tych działek, stwierdzono, że w 2007r. nie był realizowany program rolnośrodowiskowy, w zakresie zadeklarowanego wariantu K 01, gdyż nie dotrzymano wymogu przeorania poplonów. Zdaniem sądu nie jest zasadna grupa zarzutów skarżącego, która zmierza do zakwestionowania tego stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. J. M. wskazywał w skardze, że omyłkowo zadeklarował we wniosku z [...] maja 2007 r. na działce [...] rzepak ozimy, w rzeczywistości obsiewając ww. działkę rzepakiem jarym, w natomiast w międzyplonie było żyto, a nie rzepak ozimy, z kolei w zakresie działek [...] niesłusznie nie przyjęto jego wyjaśnień, w których wskazywał, że doszło do pomyłki w zakresie podziału na działki rolne, w związku z tym na działce [...] nie rosło żyto, ale mieszanka zbóż jara, a żyto ozime rosło na działkach [...] zgodnie z planem. Zdaniem skarżącego prowadząc duże gospodarstwo, obejmujące kilkanaście działek ewidencyjnych, na których uprawia wiele odmian roślin i mając dużo obowiązków nie miał on możliwości skorygowania błędu, czy złożenia wyjaśnień aż do momentu poinformowania go o tym. W związku z tym organ winien zastosować w stosunku do niego art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. L 141 z 30.04.2004r. str. 18). Do zarzutu ewentualnego zastosowania art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 organ ustosunkował się w odpowiedzi na skargę, skarżący w postępowaniu administracyjnym nie podnosił tego zarzutu – we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazywał tylko, że się pomylił, co organ rozpatrzył pod kątem spełnienia się przesłanek z art. 39 ust. 1 rozporządzenia komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r.ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Fuduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( EFOGR), nie znajdując podstaw do jego zastosowania. Jeśli chodzi natomiast o zarzut niezastosowania art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/20, to zdaniem sądu przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z nim wniosek pomocowy może być skorygowany w każdym momencie po jego złożeniu (z zastrzeżeniem art. 11 i 18), w przypadku, gdy właściwe władze wykryją oczywiste błędy. Organ w odpowiedzi na skargę słusznie podniósł, że błędnego zadeklarowania upraw we wniosku nie sposób uznać za błąd oczywisty. Rozbieżności miedzy uprawami zadeklarowanymi we wnioskach o przyznanie płatności, a rzeczywistymi uprawami prowadzonymi na gruncie oraz pomyłki w zakresie numerów działek, podziału działek ewidencyjnych na działki rolne nie mogą być uznane za oczywiste błędy, gdyż dotyczą one istotnych elementów stanu faktycznego, od których zależy stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki do przyznania określonej płatności. W tym miejscu należy też odwołać się do orzecznictwa sądowego, na gruncie art. 19 ww. rozporządzenia Komisji, w którym sądy konsekwentnie stoją na stanowisku, iż błędy w zakresie działek rolnych, ich powierzchni czy rodzajów użytków nie mogą być uznane za oczywiste błędy w rozumieniu tego przepisu i w konsekwencji skorygowane w każdym czasie, a w szczególności już po wykryciu błędu przez właściwe władze.( por. wyrok NSA z 16.09.2010 r. nr II GSK 755/09, w którym skarżący również powoływał się na fakt, że prowadzi duże gospodarstwo – o pow. ok. 300ha, a lokalizację poszczególnych działek w terenie i ich pomiar utrudnia specyfika terenu, oraz wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 05.06.2004 r. IV SA/Wa 346/06, Lex nr 219283). . Jeśli chodzi natomiast o naruszenie przepisów materialno prawnych, to wskazać należy, że na podstawie § 17 ust. 1 pkt 1 lit. a i c rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolonośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeśli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem oraz zmniejszył powierzchnię gruntów rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem. Zdaniem sądu przepis ten był wystarczającą podstawą prawną dla ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2006 i 2007 – w zakresie działki nr [...] oraz co do działek nr [...] za rok 2007, które to płatności były przyznane decyzjami [...] z [...].07. 2006r. i [...] z [...].01.2008r., bez wcześniejszego wzruszania tych decyzji. Postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności jest postępowaniem niezależnym od postępowań w sprawie przyznania tych płatności, co do których decyzje pozostają w obrocie prawnym. Podstawą kompetencyjną do wydania decyzji przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez ARiMR pomocy przyznanej w drodze decyzji administracyjnej jest natomiast art. 29 ust 1 ustawy o Agencji (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.). Wypłacone nienależnie skarżącemu środki finansowe z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt pochodzą ze środków Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy. Prezes ARiMR słusznie więc , po zakończeniu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych skarżącemu w związku z realizowaniem przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wydał w dniu [...] marca 2009r. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Nie jest także zasadny kolejny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - §1 pkt 8 oraz §2 i§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 marca 2007r. (Dz.U. Nr 47 poz. 302) zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w związku z częścią II ust. 5 pkt 2 warianty K01b i K01c załącznika nr 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. oraz związany z tym zarzut naruszenia zasady, że prawo nie działa wstecz. Zarzuty te nie są zasadne, gdyż przepisy załącznika nr 1 w wersji zmienionej ww. rozporządzeniem RM z 14 marca 2007r. nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Co prawda organy powołały przepisy tego załącznika w znowelizowanej wersji, zgodnie z którą w zakresie wariantów K01b i K01c dodano punkt g, zawierający wymóg, iż po roślinie uprawianej w międzyplonie, a w następnym roku w plonie głównym, nie może być uprawiana ta sama roślina lub jej forma jara, jednak z uzasadnień obu wydanych rozstrzygnięć nie wynika, aby przepis ten znalazł zastosowanie w sprawie. Podstawą rozstrzygnięcia było zarówno w zakresie działki [...], jak i [...] niedotrzymanie przez skarżącego warunku prowadzenia przemienności siewu - po odmianie ozimej odmiany jarej jak również przeorania poplonów, co stwierdzono na podstawie analizy wniosków oraz kontroli na miejscu. Te podstawowe warunki realizowania wariantów K01b i K01c (nazwane zresztą międzyplon ozimy i ścierniskowy, co już zakłada sianie w międzyplonie rośliny ozimej) wynikają z pierwotnego brzmienia rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 20 lipca 2004r., oraz załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, a więc były znane skarżącemu w chwili podejmowania zobowiązania z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w styczniu 2006r. Z tych wszystkich względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, została podjęta na podstawie właściwie ustalonego stanu faktycznego oraz w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy prawa materialnego, w ramach kompetencji Prezesa ARiMR, po prawidłowym zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych – przyznanych mu na podstawie decyzji nr [...] z [...] lipca 2006r. oraz [...] z [...] stycznia 2008r. wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J.. Sąd nie znalazł także podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, trzeba bowiem przypomnieć, że tylko tego rodzaju naruszenia , zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia. Dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło