II OSK 2113/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-25

Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Małgorzata Dałkowska-Szary, Leszek Kiermaszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przedłużenie terminu wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, złożony przed upływem tego terminu, powinien być rozpatrywany w trybie przywrócenia terminu (art. 58 k.p.a.) czy zmiany decyzji (art. 154 lub 155 k.p.a.)?
Ratio decidendi
Termin wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma charakter procesowy i może być przedłużony lub przywrócony w drodze postanowienia, a nie w trybie nadzwyczajnych postępowań dotyczących zmiany decyzji (art. 154, 155 k.p.a.). Błędne pouczenie organu o konieczności zastosowania trybu zmiany decyzji, zamiast właściwego trybu postanowienia lub przywrócenia terminu, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na spółkę obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w określonym terminie, w związku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu. Spółka, powołując się na trudności proceduralne, zwróciła się o zmianę terminu. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, uznając, że decyzja z nałożonym obowiązkiem stworzyła prawa nabyte i nie można jej zmienić w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając termin za procesowy i wskazując na wadliwe pouczenie spółki przez organ I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 stycznia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 216/10 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w G. na decyzję P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o nałożeniu określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 216/10, po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. uchylił decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o nałożeniu określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...]. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] września 2009 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej jako ustawa - Prawo budowlane) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. nałożył na [...] Sp. z o.o. w G. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 4 listopada 2009 r. dwóch egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w sposób istotny odstępujące od zatwierdzonego projektu, przy budowie wiat magazynowych, placów składowych materiałów budowlanych i wewnętrznej sieci wodociągowej oraz robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku zaplecza budowy na budynek biurowo-handlowy na działce nr [...] przy ul. [...] w G. wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i sprawdzeniami. Pismem z dnia 16 października 2009 r. [...] Sp. z o.o. w G. zwróciło się do organu I instancji z prośbą o zmianę terminu określonego w ww. decyzji z dnia 4 listopada 2009 r., na dzień 4 grudnia 2009 r. w związku z przedłużeniem się procesu zaewidencjonowania mapy do celów projektowych w Urzędzie Miejskim w G., co przełożyło się na przesunięcie wykonania projektu budowlanego zamiennego. W odpowiedzi na w/w pismo organ I instancji, pismem z dnia 23 października 2009 r. poinformował inwestora, że decyzja z dnia [...] września 2009 r. może być zmieniona zgodnie z art. 155 k.p.a. za zgodą stron, po której uzyskaniu organ zmieni decyzję w zakresie terminu przedstawienia wymaganego projektu budowlanego zamiennego. Pismem z dnia 2 listopada 2009 r. inwestor wskazał, że zgodnie z art. 155 k.p.a. wyraża zgodę na zmianę decyzji z dnia [...] września 2009 r. w zakresie zmiany terminu złożenia projektu budowlanego zamiennego z dnia 4 listopada 2009 r. na dzień 4 grudnia 2009 r. Kolejnym pismem z dnia 3 listopada 2009 r. inwestor zwrócił się do organu I instancji o potraktowanie jego pisma z dnia 16 października 2009 r. jako wniosku o wydanie, na podstawie art. 154 k.p.a., decyzji zmieniającej decyzję z dnia [...] września 2009 r. w zakresie dotyczącym przesunięcia terminu przedstawienia projektu zamiennego do dnia 4 grudnia 2009 r. W dniu 27 listopada 2009 r. inwestor przedłożył dwa egzemplarze projektu budowlanego zamiennego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 155 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G. odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...] września 2009 r. w zakresie daty wykonania obowiązku ustalonego w ww. decyzji. W uzasadnieniu organ I instancji, wskazując na treść art. 155 k.p.a., podał, że zwrócił się do stron postępowania, aby w terminie 7 dni złożyły pisemne oświadczenia o wyrażeniu zgody lub odmowie udzielenia zgody na zmianę decyzji z dnia [...] września 2009 r. w zakresie terminu wykonania obowiązków, lecz nie odnotowano wpływu pism w tym przedmiocie. Zdaniem organu I instancji sprawa nie podlegała procedurze określonej w art. 154 k.p.a. Strona na mocy decyzji z dnia [...] września 2009 r. nabyła prawo, gdyż prowadzone postępowanie naprawcze prowadzi do zalegalizowania wprowadzonego istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu w postaci zmiany rzędnych utwardzonego terenu, to jest doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Ponadto podniósł, że złożona w dniu 27 listopada 2009 r. dokumentacja nie odpowiada treścią nakazowi zawartemu w decyzji z dnia [...] września 2009 r. W odwołaniu od powyższej decyzji [...] Sp. z o.o. w G. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przedłużenie do dnia 4 grudnia 2009 r., określonego w decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2009 r., terminu na złożenie projektu budowlanego zamiennego. W uzasadnieniu odwołania inwestor podniósł, że decyzja organu I instancji z dnia [...] września 2009 r. dotyczy jedynie kwestii proceduralnych i nakłada na skarżącego jedynie powinności o charakterze proceduralnym, polegające na obowiązku przedstawienia w terminie do dnia 4 listopada 2009 r. dwóch egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego. Zdaniem skarżącego decyzja z dnia [...] września 2009 r. nie prowadzi do nabycia przez skarżącego jakiegokolwiek prawa materialnego, a w szczególności do nabycia prawa związanego z zalegalizowaniem istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Prawo takie skarżący może nabyć na podstawie przyszłej decyzji, wydanej na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 154 k.p.a., P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że o treści wniosku decyduje ostatecznie strona postępowania. Zatem organ I instancji zobligowany był do rozpatrzenia wniosku strony na podstawie przepisów art. 154 k.p.a. Skoro decyzja z dnia [...] września 2009 r. tworzy prawa nabyte, w sprawie mogła zapaść tylko decyzja odmawiająca jej zmiany. Zdaniem organu odwoławczego sam fakt powołania przez organ I instancji art. 155 k.p.a. zamiast art. 154 k.p.a. wskazuje na wadliwość jego działania, nie stanowi jednak przesłanki do uznania, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję [...] Sp. z o.o. w G. zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie art. 154 § 1 i 2 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że w sprawie tej brak jest podstaw do zmiany decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2009 r. Wskazując na powyższe naruszenie prawa wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przytoczono stanowisko i argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że istotną kwestią w sprawie jest charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Bezsporną pomiędzy stronami była okoliczność istotnego odstępstwa inwestycji od zatwierdzonego projektu budowlanego. W celu rozstrzygnięcia, czy budowa może zostać ukończona niezbędnym zatem było wdrożenie procedury określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Oceniając charakter terminu, o którym mowa w niniejszym przepisie Sąd pierwszej instancji wskazał na pogląd prawny wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 441/06 (LEX nr 304161), że niedotrzymanie terminu wykonania obowiązku dostarczenia dokumentacji projektowej nie może być podstawą orzeczenia rozbiórki budynku. Uchybienie temu terminowi nie może również uzasadniać wydania nakazu zaniechania prowadzenia robót budowlanych. Termin wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane ma zatem charakter procesowy. Jego wyznaczenie ma bowiem jedynie na celu zdyscyplinowanie inwestora do jak najszybszego przedstawienia wymaganej dokumentacji budowlanej. Ponadto organ dysponuje w tym zakresie tzw. luzem decyzyjnym, gdyż zakres i bieg tego terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 877/08). Sąd pierwszej instancji wskazał, że inwestor wykonał nałożony decyzją organu I instancji z dnia [...] września 2009 r. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w dniu 27 listopada 2009 r., a zatem z kilkunastodniowym uchybieniem terminu. Istotną okolicznością było natomiast to, że pismem z dnia 16 października 2009 r., a zatem znacznie przed upływem terminu przedłożenia projektu zamiennego, inwestor zwrócił się do organu I instancji o zmianę tego terminu, wskazując na przyczyny uniemożliwiające jego dochowanie. W ocenie Sądu brak było podstaw, aby pismo to uznać za wniosek o zmianę decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2009 r., czy to w trybie art. 154 czy też art. 155 k.p.a. Pismo to nie zawierało bowiem żądania zmiany decyzji z dnia [...] września 2009 r. w którymkolwiek z wymienionych trybów. W istocie bowiem skarżący domagał się zmiany terminu wykonania nałożonego obowiązku poprzez jego przedłużenie do dnia 4 grudnia 2009r. Organ I instancji był obowiązany prawidłowo pouczyć skarżącego, że termin wykonania obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] września 2009 r. jest terminem procesowym, w związku z czym podlega przywróceniu zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Obowiązek udzielania stronom postępowania wyczerpujących pouczeń ciąży na organie administracji na podstawie art. 9 i art. 11 k.p.a. Błędne pouczenie skarżącego zawarte w piśmie organu I instancji z dnia 23 października 2009 r. o konieczności rozpatrzenia wniosku strony w oparciu o art. 155 k.p.a. skutkowało modyfikacją żądania strony. W piśmie z dnia 3 listopada 2009 r. skarżący zwrócił się bowiem do organu, aby jego pismo z dnia 16 października 2009 r. potraktować jako wniosek o zmianę decyzji z dnia [...] września 2009 r. w trybie art. 154 k.p.a. Modyfikacja żądania była zatem jedynie skutkiem udzielenia skarżącemu błędnego pouczenia przez organ I instancji. Sąd zwrócił uwagę, że odnośnie robót budowlanych wykonywanych przez skarżącą Spółkę na działce nr [...], przy ul. [...] w G., w sposób istotnie odstępujący od zatwierdzonego projektu budowlanego, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], nałożył na skarżącą Spółkę obowiązek usunięcia określonych nieprawidłowości w złożonym w dniu 27 listopada 2009 r. projekcie budowlanym. Zatem na obecnym etapie postępowania, skoro organ I instancji przystąpił do badania kompletności i prawidłowości złożonego przez inwestora projektu budowlanego, nie ma istotnego znaczenia okoliczność przedstawienia tegoż projektu z uchybieniem terminu określonego w decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2009 r. Jeżeli organy nadzoru budowlanego kwestionują nadal przekroczenie przez inwestora terminu sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego winny potraktować pismo inwestora z dnia 16 października 2009 r. jako prośbę o przywrócenie terminu o charakterze procesowym. Prowadzenie postępowania w przedmiocie rozpatrzenia tego pisma w trybie art. 154 k.p.a. stanowi jego naruszenie poprzez błędne zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto organy obu instancji rozstrzygały z naruszeniem art. 58 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu przy rozpatrywaniu wniosku inwestora z dnia 16 października 2009 r., a jednocześnie z naruszeniem art. 9 i art. 11 k.p.a. udzieliły stronie błędnego pouczenia o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - uchylił decyzje organów obu instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. poprzez uznanie, że tryb zmiany decyzji unormowany w art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania do zmiany sentencji decyzji w zakresie terminu ustalonego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 154 oraz 155 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, które odpowiadały prawu. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie, w przypadku stwierdzenia braku podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, o przedstawienie w zakresie objętym zaskarżeniem wiążącej oceny prawnej w trybie art. 184 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w niniejszej sprawie w ogóle nie może być mowy o wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu złożonym w trybie art. 58 § 1 k.p.a. Przeciwko stanowisku Sądu I instancji świadczy fakt, że wniosek o zmianę terminu do złożenia dokumentów strona złożyła przed upływem tego terminu. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 k.p.a. strona może domagać się przywrócenia terminu w razie jego uchybienia. W ocenie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oznacza to, że strona nie może domagać się przywrócenia terminu, który jeszcze nie upłynął. W przedmiotowej sprawie termin do wykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego upływał w dniu 4 listopada 2009 roku. Inwestor złożył trzy pisma, w których wnioskował o zmianę tego terminu. Pisma zostały złożone w dniach 16 października 2009 roku, 2 listopada 2009 roku oraz 3 listopada 2009 roku, a więc zanim jeszcze upłynął termin do wykonania nałożonych na inwestora obowiązków. Z tego też względu w ocenie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest możliwości traktowania pism inwestora złożonych przed upływem terminu jako wniosków o przywrócenie tego terminu. Po wtóre P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że z treści pisma inwestora wynikało jednoznacznie, iż domaga się on zmiany sentencji decyzji, początkowo w trybie art. 155 k.p.a., a następnie w trybie art. 154 k.p.a. W rezultacie, wobec tak jasno i jednoznacznie sprecyzowanych wniosków organy nadzoru budowlanego nie mogły przeinaczać ich treści stwierdzając, że wniosek o zmianę terminu złożony przez upływem terminu jest w istocie wnioskiem o przywrócenie terminu, któremu strona jeszcze nie uchybiła. Z powyższych względów P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stoi na stanowisku, że organy nadzoru budowlanego słusznie przyjęły, że inwestor domaga się zmiany sentencji ostatecznej decyzji administracyjnej. W tej sytuacji, wobec braku przesłanek do uchylenia decyzji na podstawie art. 145, 145a i 156 k.p.a. organy nadzoru budowlanego musiały rozpatrzeć zasadność zmiany decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. Oceniając charakter decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 k.p.a. jako decyzji stanowiącej etap postępowania naprawczego prowadzącego do zalegalizowania inwestycji realizowanej z naruszeniem przepisów prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego doszły do przekonania, że decyzję tę należy traktować jako decyzję na podstawie której strona nabyła prawo. Przyznane prawo wyraża się w tym przypadku w przyznaniu stronie możliwości przedłożenia dokumentów umożliwiających doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie organ podkreślił, że nie kwestionuje dotychczasowego dorobku orzecznictwa, a w szczególności poglądu prawnego wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2006 roku w sprawie VII SA/Wa 441/06 (LEX nr 304161), zgodnie z którym niedotrzymanie terminu wykonania obowiązku dostarczenia dokumentacji projektowej nie może być podstawą orzeczenia nakazu rozbiórki budynku. Uchybienie temu terminowi nie może również uzasadniać wydania nakazu zaniechania prowadzenia robót budowlanych. Organy nadzoru budowlanego nie podjęły żadnych czynności zmierzających do obciążenia inwestora negatywnymi konsekwencjami niedotrzymania przez niego terminu do wykonania obowiązków nałożonych decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 k.p.a. Rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego obu instancji ogranicza się wyłącznie do odmowy zmiany sentencji decyzji wydanej na podstawie art. 51 § 1 pkt 1 prawa budowlanego wobec nie ziszczenia się niezbędnych dla dokonania takiej zmiany przesłanek. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyło [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G., wnosząc o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy i w jaki sposób może dojść do przedłużenia terminu, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Z art. 51 ust. 1 pkt 3 wskazanej wyżej ustawy wynika, że obowiązki organ nakłada, określając termin ich wykonania. Treść omawianego przepisu wskazuje, że ustawodawca nie określił zakresu i biegu terminu. Oznacza to, że określenie konkretnego terminu wykonania obowiązków pozostawił do decyzji organu nadzoru budowlanego. To organ, w celu zapewnienia realizacji obowiązków, określa termin w zależności od realiów konkretnej sprawy. Wobec tego trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 877/08, że omawiany termin ma charakter procesowy. W związku z tym, skoro omawiany termin jest terminem procesowym, należy przyjąć, że jeżeli zajdzie taka potrzeba, na wniosek strony termin ten może być przedłużony, aby umożliwić stronie wykonanie nałożonych obowiązków, bądź przywrócony (art. 58 k.p.a.). Skoro zaś omawiany termin jest terminem procesowym, to nie stanowi materialnoprawnego elementu rozstrzygnięcia. Wobec tego samo wyznaczenie terminu procesowego nie rozstrzyga o nabyciu przez stronę jakiegokolwiek prawa. Z tego też względu trafnie uznał Sąd pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uruchomienia trybu z art. 154, bądź art. 155 k.p.a. Trzeba mieć na względzie, że są to tryby nadzwyczajne. Trudno zaś uznać za trafne stanowisko, że przedłużenie terminu o charakterze procesowym wymaga uruchomienia trybu nadzwyczajnego. Stosownie do art. 123 § 1 k.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Dotyczą one poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy (§ 2). Przedłużenie terminu do wykonania obowiązków nałożonych na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, jako kwestia wynikła w toku postępowania naprawczego winno nastąpić w drodze postanowienia. Kwestia przedłużenia terminu nie stanowi rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Uwzględniając powyższe uwagi należało uznać za trafne stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zadaniem organu pierwszej instancji było pouczenie wnioskodawcy o procesowym charakterze terminu, zaś kolejne wnioski inwestora były wynikiem wadliwych pouczeń ze strony organu. W tej sytuacji organ nie może twierdzić, że zobligowany był do rozpatrzenia wniosku inwestora o zmianę decyzji w trybie art. 154, bądź art. 155 k.p.a. Należy zgodzić się ze skarżącym organem, że wniosku inwestora z dnia 16 października 2009 r. nie mógł potraktować, jako wniosku o przywrócenie terminu z uwagi na złożenie go przed upływem wyznaczonego terminu. Trzeba jednak mieć na uwadze, że rozważania Sądu pierwszej instancji w tej mierze po części są na natury hipotetycznej. Wprawdzie sformułowany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie nie jest trafny, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy i zgodność zaskarżonego wyroku z prawem. Zatem, w świetle przedstawionych rozważań, za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 154 i art. 155 k.p.a.. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło