I OZ 481/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 165/10 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi C. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] w przedmiocie waloryzacji emerytury p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 165/10, odmówił C. W. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie waloryzacji emerytury. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w myśl art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi, z którą mamy do czynienia zwłaszcza, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. Wobec powyższego, Sąd I instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie zachodzi oczywista bezzasadność skargi, bowiem zaskarżenie decyzji ZUS w przedmiocie waloryzacji emerytury nie podlega kognicji sądu administracyjnego, który nie jest właściwy do badania tego typu rozstrzygnięć. Odwołania od takich decyzji rozpatruje sąd powszechny tj. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Ta okoliczność powoduje, iż sprawa jako nie należąca do właściwości sądu administracyjnego prowadzi do zaistnienia oczywistej bezzasadności skargi, a tym samym odmowy przyznania prawa pomocy na mocy art. 247 P.p.s.a. C. W. złożył zażalenie na w/w postanowienie podnosząc, iż się z nim nie zgadza, bowiem jego zdaniem nie zaskarża waloryzacji emerytury tylko jeden szczegół z tej decyzji, który w swojej treści jest niezgodny z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy. Przede wszystkim należy wskazać, iż pomoc prawna w tym ustanowienie adwokata, jest możliwe w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek uregulowanych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., przy jednoczesnym niezaistnieniu przesłanki negatywnej ujętej w art. 247 P.p.s.a. tj. oczywistej bezzasadności skargi powodującej niemożność przyznania prawa pomocy, z którą mamy do czynienia wówczas, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Jak przyjęto w doktrynie, zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi, w szczególności, gdy kwalifikuje się ona do odrzucenia (art. 58 § 1 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie zachodzi oczywista bezzasadność skargi, bowiem C. W. zaskarżył decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie waloryzacji emerytury, a należy skazać, iż zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zm.), dalej K.p.c., sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosownie do przepisu art. 2 K.p.c., powołane są sądy powszechne, chyba, że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, a także sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (art. 476 § 2 i 3 K.p.c.). Również sama ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74), w art. 83 ust. 2 stanowi, że od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sądu powszechnego. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych (vide: postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 420/08). Wobec powyższego, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego na zasadzie art. 83 ust. 2 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy ze skargi na decyzję organu emerytalnego w kwestii waloryzacji, niezależnie od tego czy skarżący kwestionuje ją w całości czy tylko jej część (element), o których zgodności z prawem może orzec wyłącznie sąd powszechny tj. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Odmienna interpretacja prowadziłaby w konsekwencji do pośredniego wkraczania w sferę kompetencji sądów powszechnych. Tym bardziej, iż z odpowiedzi na skargę organu wynika, że akta rentowe skarżącego właśnie znajdują się w Sądzie Okręgowym w Gdańsku – [...] Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w G. przy sprawach sygn. akt [...], sygn. akt [...], sygn. akt [...], w których wniósł on odwołanie od decyzji ZUS. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w niniejszej sprawie powyższa decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako nie podlegająca zaskarżeniu do sądu administracyjnego, powoduje, iż zachodzi oczywista bezzasadność skargi, zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, zasadnie zastosował przepis art. 247 P.p.s.a. i odmówił przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.