II SA/Sz 320/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska ( spr.) Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z dnia [...]r. Nr [...] dotyczącej ustalenia warunków zabudowy polegających na zmianie sposobu użytkowania budynku [...] na [...] warsztat mechaniki samochodowej, na działce nr [...] położonej przy ul. K. w S., o które występował pełnomocnik J. W. – G. W Powyższa decyzja została doręczona na adres wskazany przez pełnomocnika i podjęta przez osobę upoważnioną do odbioru przesyłek w dniu [...]r. W dniu [...] r. wpłynął do Kolegium wniosek pełnomocnika J. W. – G. W. o ponowne rozpoznanie sprawy wraz z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia powyższego wniosku. Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik skarżącej powołał się na nagłą chorobę, przebytą w okresie od dnia [...]r., której okres został potwierdzony w dołączonym zwolnieniu lekarskim. Jednocześnie pełnomocnik we wniosku wskazał, że pomimo dołożenia należytej staranności nie miał możliwości kontaktu i zapoznania ze sprawą ewentualnego swojego substytuta, z kolei typ choroby, jak i stopień jej uciążliwości uniemożliwiły mu sporządzenie i wysłanie wniosku w terminie. Ponadto oświadczył, że dolegliwości ustały w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W treści uzasadnienia organ przytoczył treść art. 58 K.p.a. i jednocześnie wskazał, że przywrócenie terminu jest możliwe, gdy jego uchybienie nastąpiło bez winy podmiotu, który terminowi uchybił. Oceniając natomiast brak winy po stronie zainteresowanego, organ powinien przyjąć tzw. obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Kolegium powołując się na stanowisko wyrażone w doktrynie wskazało, że o braku winy można mówić wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Podstawę wniosku stanowiło oświadczenie pełnomocnika o przebytej chorobie, która trwała do dnia [...]r. włącznie, czyli do dnia poprzedzającego złożenia wniosku o przywrócenie terminu, na poczcie. Powyższy stan został potwierdzony dodatkowo zwolnieniem lekarskim, w którym zawarto adnotacje, że "chory powinien leżeć". Kolegium podniosło, że pełnomocnik otrzymał decyzję w dniu [...] r., czyli [...] dni przed wystąpieniem oznak choroby, a zdaniem organu okres ten był wystarczający dla pełnomocnika do zapoznania się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Ponadto organ zwrócił uwagę, że pełnomocnik skarżącej prowadzi działalność gospodarczą świadczącą pomoc prawną na podstawie umowy spółki cywilnej z innym przedsiębiorcą, nie wskazując przy tym powodu dla którego nie mógł w złożeniu wniosku wyręczyć się wspólnikiem, z którym prowadzi działalność gospodarczą w ramach umowy spółki cywilnej, bądź też osobą trzecią. Dodatkowo organ podniósł, że pełnomocnik tak powinien zorganizować pracę swojej kancelarii, aby w razie choroby mógł go zastąpić substytut. Zaznaczając, iż uprawdopodobnienie braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. nie może sprowadzać się tylko do przedstawienia zwolnienia lekarskiego. Kwestionując powyższe postanowienie J. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc przy tym o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, jako naruszającego prawo. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie może podzielić stanowiska Kolegium, że reprezentujący ją pełnomocnik mógł dokonać czynności wcześniej. Zdaniem skarżącej wystarczające jest, aby niemożność dokonania czynności nastąpiła nawet w ostatnim dniu na jej dokonanie. Ponadto strona skarżąca nie zgodziła się z poglądem wyrażonym przez organ, a dotyczącym stwierdzenia, że tylko i wyłącznie hospitalizacja lub bezwzględny nakaz leżenia skutkuje niemożnością dokonania czynności. Zwróciła jednocześnie uwagę, że z załączonych zaświadczeń i recept wynika, że jej pełnomocnik miał silny atak choroby reumatycznej, któremu lekarz zalecił leżenie. Powyższe zdaniem skarżącej stanowiło podstawę do uznania niemożności dokonania czynności w okresie ataku choroby. J. W. podniosła, że jej pełnomocnik prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, jednakże jego wspólnik F. K. jest obywatelem niemieckim i nie włada językiem polskim nawet w najmniejszym zakresie. Jednocześnie J. W. wskazała, że jej reprezentant w pierwszej kolejności musiałby znaleźć osobę, która zajęła by się przedmiotową sprawą, a to w sytuacji nagłego ataku choroby oraz złożoności sprawy było niemożliwe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wskazana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 w/w ustawy). Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonego rozstrzygnięcia doprowadziło do uznania przez Sąd, iż skarga nie jest zasadna. Bezspornym w sprawie jest fakt, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] odmawiająca wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy została doręczona G. W. – pełnomocnikowi reprezentującemu J. W. w postępowaniu administracyjnym – w dniu [...] r., zatem czternastodniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy upłynął w dniu [...] r. W myśl art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) zwanej w dalszej części ustawą "k.p.a." - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2). Jak wynika z treści powołanego wyżej przepisu to na wnioskodawcy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd zgodnie, z którym przywrócenie terminu jest możliwe tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie zaś terminu nie jest możliwe, gdy strona, bądź jej pełnomocnik dopuścili się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można stwierdzić tylko w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99, niepubl.). Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, że w sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, wówczas brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, należy oceniać na podstawie okoliczności odnoszących się do pełnomocnika. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wykazał jedynie zwolnieniem lekarskim, niezdolność do pracy w okresie od dnia [...] r. W tym miejscu należy wskazać, że w orzecznictwie zostało wyrażone stanowisko zgodnie z którym zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie wyklucza dokonania czynności procesowej nadania pisma przez inną osobę (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r. sygn. akt III SA 1243/97, publ. Lex Polonica 36802). Jak wynika z treści zwolnienia lekarskiego, zawarto w nim adnotację, że chory "powinien leżeć", lecz nie stwierdzono choroby ciężkiej, o charakterze obłożniczym, która uniemożliwiła dokonanie czynności osobiście lub przez osobę trzecią. Tymczasem w przedmiotowej sprawie reprezentant strony skarżącej nie uprawdopodobnił, że zapadł na chorobę, której charakter, nawet przy dołożeniu najwyższych starań uniemożliwił mu sporządzenie i przesłanie w terminie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, osobiście lub przy pomocy innej osoby, w tym substytuta. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, a dotyczącego nieznajomości języka polskiego przez wspólnika G. W. podkreślenia wymaga, iż szczególne wymagania w kwestii udowodnienia braku winy dotyczą profesjonalnych pełnomocników, którzy prowadzą kancelarie. Pełnomocnik bowiem powinien tak zorganizować pracę w kancelarii, aby w razie choroby mógł go zastąpić substytut, a jak wynika z analizy akt sprawy pełnomocnictwo obejmowało zgodę na ustanowienie substytuta, którym niekoniecznie musiał być wspólnik pełnomocnika strony. Dodatkowo od profesjonalnego pełnomocnika należy wymagać bardziej starannego przedstawienia okoliczności i argumentacji mających uzasadnić złożony wniosek. Ponadto nie można uznać za zasadny argument skargi dotyczący trudności w znalezieniu osoby mogącej rzetelnie zająć się sprawą biorąc pod uwagę złożoność sprawy, bowiem zgodnie z przepisem art. 127 § 3 – do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, a zgodnie z art. 128 odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, że z niego wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. W tym stanie rzeczy należało stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec jak w sentencji wyroku.