III SA/Gd 189/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia NSA Marek Gorski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 17 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ewie decyzją z dnia 1 lutego 2010 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), stwierdził u A. D. chorobę zawodową – zespól wibracyjny postać mieszana: naczyniowo - nerwowa i kostno-stawowa, wymienioną w poz. 22 pkt 3 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869). Decyzją z dnia 17 marca 2010 r., Nr [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania A. O. – właściciela Zakładu Usługowo - Produkcyjno - Handlowego "A" w T., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołał się na treść karty oceny narażenia zawodowego, z której wynika, że A. D. pracował zawodowo w latach 1973-2009 w różnych zakładach pracy, w tym w narażeniu na wibrację miejscową w następujących zakładach pracy: "B" S.A., ZUPH "A" w T. i "C" Sp. z o.o. w T. W tym ostatnim zakładzie narażenie na wibrację zostało stwierdzone, bowiem A. D. pracował ok. 10 godz. ( w systemie 12 godzinnym) używając do pracy różnego rodzaju szlifierek. Organ, pomimo braku wyników pomiarów wibracji z okresu zatrudnienia A.D. w dwóch pozostałych w/w zakładach, nie wykluczył wysokiego prawdopodobieństwa narażenia na wibracje, w ZUPH "A" podczas szlifowania spawów i odprysków spawalniczych szlifierką kątową. Potwierdził to również A.D. w protokole z dnia 18 lutego 2010 r. Powołując się na powyższe organ stwierdził, że: "zarzut odwołania odnośnie braku sprzętu powodującego narażenia na wibracje wydaje się być nieprawdziwy." Organ odwoławczy wskazał nadto, że orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej zostało wydane przez podmiot uprawniony do rozpoznawania chorób zawodowych. Z orzeczenia tego wynika, że u A. D. rozpoznano określone schorzenia mające swą etiologię w środowisku pracy. Tym samym, powołując się na treść art. 2351 i 2352 Kodeksu pracy w przedmiotowym postępowaniu zostały spełnione wszystkie wymienione w tych przepisach warunki niezbędne do stwierdzenia choroby zawodowej. A. O. w złożonej przez siebie skardze wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez wydanie decyzji w sytuacji braku podstaw do stwierdzenia, że do powstania choroby zawodowej u A. D. przyczyniło się świadczenie pracy u skarżącego. Zarzucono również naruszenie art. 2351 k.p. poprzez wydanie zaskarżonych decyzji w sytuacji, gdy do stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest udowodnienie bezspornego lub wysokiego prawdopodobieństwa działania czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy albo ze sposobem wykonywania pracy. Nadto decyzjom zarzucono naruszenie art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez nie rozważenie w sposób wnikliwy zebranego w sprawie materiału dowodowego. Argumentację potwierdzającą zasadność postawionych w skardze zarzutów przedstawiono w obszernym uzasadnieniu skargi, jak również w piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2010 r. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność – zgodność z prawem rozstrzygnięcia dokonanego przez organy państwowej inspekcji sanitarnej. Stosownie do art. 2351 kodeksu pracy chorobą zawodową jest choroba, wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Procedura związana z postępowaniem w takiej sprawie uregulowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869). Przesłanki w postaci: rozpoznania choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych przez upoważnioną placówkę służby zdrowia oraz potwierdzenie związku przyczynowego rozpoznanej choroby z wykonywaną pracą zawodową są wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej. Pozostaje bezspornym, iż w wykazie chorób zawodowych po pozycją 22 pkt 3 załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. wymieniono zespól wibracyjny, postać mieszana: naczyniowo – nerwowa i kostno - stawowa. Taka jednostka chorobowa została rozpoznana u A. D., o czym świadczy orzeczenie lekarskie z dnia 12 stycznia 2010 r. wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. Natomiast z oceny narażenia zawodowego, a także wyjaśnień A. D. wynika, że rozpoznana choroba pozostaje w związku ze sposobem wykonywania pracy ( wibracja miejscowa ) w "B" S.A., Zakładzie Usługowo - Produkcyjno - Handlowym "A" i C Sp. z o.o. W oparciu o to organy obu instancji uznały, że choroba skarżącego pozostaje w związku z warunkami pracy panującymi w w/w zakładach. W odniesieniu do skarżącego organ stwierdził, że nie wyklucza wysokiego prawdopodobieństwa narażenia na wibracje. Sąd pragnie zauważyć, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków ( Dz. U. Nr 200, poz. 1692) każdy stwierdzony przypadek choroby zawodowej ( obok innych czynników) ma wpływ na wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ustalanej dla zakładu pracy jako płatnika składek. Z tych przyczyn ustalenie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej pracodawców zatrudniających pracownika w warunkach, które stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej jest, z punktu widzenia tych podmiotów, bardzo istotne. W niniejszej sprawie sporną rzeczą było stwierdzenie czy w okresie zatrudnienia w Zakładzie "A" A. D. pracował na stanowisku na którym istniało narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia tj. wibracje miejscowe. Skarżący takim ustaleniom organu zaprzeczał w toku postępowania podając, że w jego zakładzie nie było stanowiska pracy na którym pracownik byłby narażony na wibracje ( pismo z 28 października 2009 r. - k. [...] akt administracyjnych). W tymże piśmie powołał się na sprawozdanie z badań środowiska pracy Nr [...] wykonanych w zakładzie przez Państwową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną. Do w/w sprawozdania z badań odwołał się również organ I instancji w skierowanym do WOMP piśmie z dnia 17 listopada 2009 r. podając, że nie wykonywano badań na wibrację. W tym miejscu Sąd pragnie zauważyć, że wspomniane sprawozdanie z badań nie zostało dołączone do akt sprawy, tym samym Sąd nie może się do tych twierdzeń organu i skarżącego ustosunkować. Również w odwołaniu skarżący stwierdził, że A.D. był zatrudniony głównie przy pracach montażowych, zaś prace polegające na szlifowaniu spawów i odprysków spawalniczych były przez niego wykonywane jedynie incydentalnie. Nadto skarżący nie dysponował sprzętem, które działanie mogłoby narazić pracownika na wibracje. Organ nie dysponował żadnymi danymi odnośnie źródeł i czasu narażenia na wibracje. Powyższemu zaprzeczył A. D., co wynika z treści sporządzonego przez organ pierwszej instancji protokołu z dnia 18 lutego 2010 r. (k. 18 akt administracyjnych). W tym miejscu Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dokonując z tego punktu widzenia działania organów w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że choroba zawodowa powstała w związku z pracą w Zakładzie "A". W sytuacji bowiem, gdy organ dysponował sprzecznymi twierdzeniami pracownika i pracodawcy odnośnie tej okoliczności jego obowiązkiem było podjęcie kroków zmierzających do wszechstronnego jej wyjaśnienia. W takim przypadku, najlepszą formą postępowania wyjaśniającego jest rozprawa administracyjna – art. 89 ust. 2 k.p.a. stanowi, że organ powinien ja przeprowadzić wówczas, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, a więc wówczas, gdy w sprawie biorą udział co najmniej dwie strony o sprzecznych interesach. Właśnie taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu brak wyjaśnienia powyższej kwestii powoduje, iż postępowanie organów w sprawie nie spełnia podstawowych standardów; niewątpliwe narusza art. 7 i 77 oraz art. 80 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie ustalił bowiem w sposób bezsporny, że A.D. pracował u skarżącego w narażeniu na wibracje: sporna jest kwestia jakim narzędziami pracownik wykonywał szlifowanie spawów i jak często taką pracę wykonywał. Mając na względnie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Sąd uchylił jedynie decyzję organu drugiej instancji uznał bowiem, że ponowne rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości ani w znacznej części i może być uzupełnione przez ten organ z zastosowaniem art. 136 k.p.a. W dalszym toku postępowania organ winien uwzględnić w/w rozważania koncentrujące się wokół prawidłowości postępowania dowodowego stanowiącego podstawę wydania poprawnego rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną, w toku której będzie można skonfrontować stanowiska skarżącego i A. D. odnośnie narażenia zawodowego w czasie pracy w Zakładzie "A".