II FZ 524/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 25 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. M. od zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2194/09 wydanego w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 3 grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2010 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek J. M. (dalej: Skarżący) o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 3 grudnia 2009 r., nr [...], wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji: 2.1. Uzasadniając swoje zarządzenie, Przewodniczący Wydziału III WSA w Warszawie podał, że Skarżącego pismem z dnia 3 lutego 2010 r. wezwano do uzupełnienia braków formalnych złożonego pisma zatytułowanego "wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych", wyjaśniając, w jaki sposób powinien braki uzupełnić. Skarżącemu wyznaczono termin do uzupełnienia braków formalnych (7 dni od dnia doręczenia wezwania) oraz pouczono o skutkach ich nieusunięcia (k. 10 akt WSA w Warszawie). 2.2. Do Sądu pierwszej instancji w dniu 19 lutego 2010 r. wpłynął wypełniony formularz PPF, jednak Skarżący - mimo wyraźnego wskazania w wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy - wniosku tego nie podpisał. Wskazany w wezwaniu siedmiodniowy termin upłynął w dniu 15 lutego 2010 r. Skarżący nie dopełnił jednak w tym terminie czynności wskazanej w wezwaniu. 3. Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie: 3.1. Pozostawiając wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) bez rozpoznania, Przewodniczący Wydziału III WSA w Warszawa stwierdził, że na podstawie art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie Skarżący złożył wypełniony formularz PPF. Nie można jednak w ocenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie uznać, że Skarżący wypełnił w ten sposób wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ Skarżący własnoręcznie nie podpisał wniosku. 4. Stanowisko Skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: 4.1. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na w.w. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie Skarżący stwierdził, że wysłał do Sądu pierwszej instancji w terminie 7 dni wypełniony formularz PPF, a pismo WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2010 r. nie zawierało wyraźnego określenia co do podpisu. 4.2. Opierając się na powyższej argumentacji, Skarżący wniósł o "zmianę" zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie oraz rozpoznanie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Analiza akt sprawy, w szczególności wezwania z dnia 3 lutego 2010 r. skierowanego do Skarżącego, prowadzi do wniosku, że twierdzenia zawarte w zażaleniu są kontrfaktyczne, czyli odnoszące się do zdarzeń nierzeczywistych. 5.2. W.w. pismem z dnia 3 lutego 2010 r. wezwano Skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 14 stycznia 2010 r., poprzez (1) podpisanie tego wniosku lub nadesłanie podpisanego egzemplarza w.w. wniosku oraz (2) nadesłanie wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF. Wyraźnie i jednoznacznie więc Przewodniczący Wydziału III WSA w Warszawie wskazał Skarżącemu ciążący na nim na mocy art. 252 § 2 p.p.s.a. obowiązek prawny przedłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, który należy podpisać (co literalnie wskazano w w.w. wezwaniu z dnia 3 lutego 2010 r.). Skarżący nie mógł zatem mieć wątpliwości, co do obowiązku podpisania wniosku. Ponadto, sam formularz wniosku w pkt 15 zawiera nagłówek "Podpis osoby wnoszącej". Nie można zatem dopatrzeć się okoliczności uzasadniających nieusunięcie przez Skarżącego wskazanych mu braków formalnych. 5.2. Zasadnie Sąd pierwszej instancji ustosunkowując się do braku należytego wypełnienia przez Skarżącego w.w. wezwaniu zauważył, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest sformalizowanym pismem sądowym (art. 45 p.p.s.a). Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony. Podpis ten musi być własnoręczny. W uchwale z dnia 28 kwietnia 1973r., sygn. akt III CZP 78/72 (OSN 1973, nr 12, poz. 207) Sąd Najwyższy uznał, że podpisem jest znak ręczny określonej osoby pozwalający na jej identyfikację. Podpisem strony jest bowiem podpis w rozumieniu art. 78 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), który operuje pojęciem "własnoręcznego podpisu". Na tą uchwałę powołał się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1144/05. W związku z brakiem własnoręcznego podpisu Skarżącego na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniał, że mimo wezwania Skarżącego do usunięcia braków formalnych jego konkretne sformalizowane pismo jest niekompletne w świetle art. 46 § 1 p.p.s.a. W następstwie powyższej oceny WSA w Warszawie zasadnie zastosował art. 257 p.p.s.a. i pozostawił w.w. wniosek bez rozpoznania. 5.3. Uwzględniając niezgodność podniesionych przez Skarżącego w zażaleniu okoliczności z rzeczywistością oraz poprawność zaskarżonego zarządzenia Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.