VI SA/Wa 1001/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-28
Skład orzekający: Jolanta Królikowska - Przewłoka, Małgorzata Grzelak, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części, w której nałożono karę pieniężną, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, jeśli strona skarżąca zakwestionowała w odwołaniu inne naruszenia, a organ odwoławczy pominął w całości jedno z naruszeń stwierdzonych przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym jest niepodzielna. W przypadku, gdy strona skarżąca w odwołaniu podważyła tylko część naruszeń, organ odwoławczy winien ponownie rozpatrzyć całą sprawę, aby nie naruszyć zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ odwoławczy, który utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji w kwestionowanym zakresie, a jednocześnie pomija w całości inne naruszenie stwierdzone przez organ pierwszej instancji, narusza art. 138 k.p.a. i tym samym zasadę dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Spółka E. z siedzibą w L. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych. Kontrola wykazała m.in. brak wymaganych gaśnic, brak głównego wyłącznika akumulatorów oraz brak dokumentów przewozowych i wykresówek. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną w łącznej wysokości 3000 zł. GITD utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w kwestionowanym zakresie, jednocześnie stwierdzając, że w zakresie naruszenia dotyczącego gaśnic decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna. Spółka skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji, kwestionując nałożenie kar za brak dokumentów i nieodpowiednie wyposażenie pojazdu.Rozstrzygnięcie
uchyla zaskarżoną decyzję; stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi E. spółka jawna z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
W dniu [...] kwietnia 2010 r. E. spółka jawna siedzibą w L. (dalej powoływana również jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z naruszeniem przepisów.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] listopada 2008 r. na drodze dojazdowej do Naftobazy w [...] odbyła się kontrola pojazdu m-ki [...] o nr rej [...] będącego własnością E. spółka jawna. W toku przeprowadzonych czynność stwierdzono, że kierujący pojazdem M. S. pracownik ww. spółki wykonywał zadanie przewozowe mające na celu załadunek w Naftobazie w [...] oleju opałowego. Podczas kontroli stwierdzono, iż pojazd m-ki [...] o dmc 24000 kg został wyposażony w dwie gaśnice z proszkiem gaśniczym o łącznej pojemności 8 kg. Ponadto stwierdzono brak głównego wyłącznika akumulatorów oraz urządzenia sterującego umożliwiającego rozłączenie/załączenie wyłącznika przerywającego pracę obwodów elektrycznych. Podczas wykonywania czynności kontrolnych ustalono, że kierowca nie okazał do kontroli dokumentu przewozowego opisanego w części 5.4.1.1.6 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu dotyczącego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 99, poz. 667). Nie okazał również wykresówek lub zaświadczeń o dniach wolnych za dni 8 – 9 październik 2008 r., 12 - 21 październik 2008 r., 25 – 28 październik 2008 r., 31 październik – 4 listopad 2008 r. W toku postępowania skarżąca złożyła pismo, w którym poinformowała, że kierowca nie pracuje w dni ustawowo wolne i dlatego nie posiada zaświadczeń o dniach wolnych.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na E. spółka jawna karę pieniężną w łącznej wysokości 3 000 zł wskazując następujące przepisy załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874, zwaną dalej w skrócie utd):
• Lp. 1.7 sankcjonujący wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty karą pieniężną w wysokości 500 zł;
Odnosząc się do wskazanego naruszenia organ przytoczył treść art. 87 ust. 1 utd, zgodnie z którym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879). Przywołał ponadto art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców. Zgodnie z treścią tego przepisu kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub umowy AERT, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyn nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządznia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz.
• Lp. 6.3.7 sankcjonujący wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu lub warunkom określonym w części 9 umowy ADR karą pieniężną w wysokości 2 000 zł;
• Lp. 6.3.2 sankcjonujący wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem bez wymaganych gaśnic lub wyposażony w gaśnice niespełniające warunków określonych w umowie ADR karą pieniężną w wysokości 500 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca spółka wniosła o zmianę decyzji WITD kwestionując nałożenie:
• kary pieniężnej w wysokości 500 zł w związku z naruszeniem art. 87 ust. 1 utd i art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców;
• kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł w związku z naruszeniem 9.2.1 załącznika B do umowy ADR
W uzasadnieniu wskazała, iż wbrew twierdzeniom organu nie doszło do naruszenia art. 87 ust. 1 ponieważ wszystkie wskazane w tym przepisie dokumenty kierowca okazał w trakcie kontroli. Ponadto – według skarżącej – twierdzenie o naruszeniu art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców jest bezzasadne. Zdaniem skarżącej wskazane w tym przepisie zaświadczenie nie mogło być wydane z uwagi na zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy. W konsekwencji – jak dalej wskazała skarżąca spółka – wykresówek w dniach wolnych od pracy dla kierowcy kierowca nie mógł posiadać. W ocenie skarżącej niezastosowanie przez organ art. 31 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców nakazujący pracodawcy niezwłoczne wystawienie i przekazanie zaświadczenia na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli, w przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego.
Kwestionując nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł organ wskazał na błędne zastosowanie 9.2.2.3.1.załącznika B do umowy ADR, z uwagi na fakt, iż wyłącznik główny akumulatorów w pojazdach typu FL, a takim jest badana autocysterna dotyczy pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy (lub dopuszczonych do ruchu, jeżeli rejestracja nie jest wymagana) od dnia 1 lipca 2005 r., natomiast przedmiotowa autocysterna została zarejestrowana po raz pierwszy 17 czerwca 1990 r.
Ponadto skarżąca podkreśliła, że przedmiotowy pojazd przechodził z powodzeniem wielokrotne badania techniczne.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] lutego 2010 r. decyzję Nr [...] utrzymującą decyzję WITD w kwestionowanym zakresie w mocy.
W uzasadnieniu GITD wskazał, że skarżąca w odwołaniu podważyła decyzję organu I instancji w zakresie nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2 500 zł za naruszenie lp. 1.7 i lp. 6.3.7 załącznika do utd, wobec czego w pozostałym zakresie decyzja organu I instancji stała się ostateczna.
Odnosząc się do naruszenia lp. 6.3.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym GITD stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności protokół kontroli dnia [...] listopada 2008r. nr [...], protokół oględzin z dnia [...] listopada 2008 r. oraz sporządzona w toku kontroli dokumentacja fotograficzna wskazuje, iż przedmiotowy pojazd nie odpowiada warunkom określonym w części 9 umowy ADR dla pojazdu sklasyfikowanego pod symbolem "FL" tj. nie posiadał urządzenia sterującego, umożliwiającego rozłączenie/załączenie wyłącznika przerywającego pracę obwodów elektrycznych, umieszczonego w kabinie kierowcy. Z uwagi na potwierdzenie powyższego faktu przez skarżącą spółkę w odwołaniu - jak podkreślił organ odwoławczy - należy go uznać za udowodniony. GITD wskazał, że przepis 9.2.1.1.1 załącznika B do umowy ADR w żaden sposób nie wyłącza obowiązku instalacji przedmiotowego wyłącznika w pojazdach sklasyfikowanych jako "FL" zarejestrowanych przed dniem 1 lipca 2005 r. Wobec powyższego uznał za zasadnym nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2 000 zl orzeczonej za naruszenie lp. 6.3.7 załącznika do utd.
GITD wskazał ponadto opierając się na wspomnianym protokole kontroli z dnia [...] listopada 2008 r., protokole przesłuchania, że M. S. , kierowca pojazdu [...] o nr rej. [...], którym przewożono towary niebezpieczne sklasyfikowane jako [...] nie okazał na żądanie funkcjonariusza organu kontroli dokumentu przewozowego, o którym mówi 5.4.2 załącznika do utd, a także zaświadczenia albo oświadczenia, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców wypełniając tym samym znamiona przepisu lp. 1.7.
W odniesieniu do zarzutów skarżącej GITD podkreślił, iż wymiar etatu na jaki zatrudniony jest kierowca jest bez znaczenia dla realizacji znamion przepisu lp. 1.7 załącznika do utd. W jego ocenie z treści ustawy o czasie pracy kierowców nie wynika możliwości wyłączenia obowiązku stosowania art. 31 ust. 1 tejże ustawy, w stosunku do kierowców zatrudnionych w niepełnym wymiarze etatu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjną na powyższą decyzję GITD spółka wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2009 r.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała na naruszenie 9.2.2.3.1 załącznika B do umowy ADR, w konsekwencji na niewłaściwe jej zdaniem nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł powołując argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm ).
Skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wydana na podstawie art. 92 ust. 1 utd jest decyzją niepodzielną. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 29/08, niepubl.) w przypadku wielości naruszeń organ nakładający karę prowadzi postępowanie w jednej sprawie administracyjnej, którą załatwia wydając jedną decyzję. Skoro więc od takiej decyzji wpływa odwołanie, chociażby podważające tylko część wskazanych w niej naruszeń to organ odwoławczy winien ponownie rozpatrzyć całą sprawę. W przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia wyrażonej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności postępowania. Nakłada ona bowiem na organ odwoławczy powinność ponownego rozstrzygnięcia i rozpoznania sprawy zakończonej decyzją organu I instancji wskutek złożenia odwołania przez legitymowany podmiot. Granice zaś rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w drugiej instancji wyznaczone są rozstrzygnięciem decyzji pierwszej instancji (zob. Adamiak, [w:] Adamiak/Borkowski, KPA, Komentarz, 7. wyd., Warszawa 2005, str. 96-97).
W niniejszej sprawie skarżąca spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji podważając decyzję w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł w związku z wykonywaniem transportu drogowego na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (lp. 1.7 załącznika do utd), a także kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu lub warunkom określonym w części 9 umowy ADR (lp. 6.3.7 załącznika do utd). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia II GSK 212/09, iż kończąca postępowanie jurysdykcyjne decyzja, którą nałożono karę pieniężną za różne naruszenia ustawowych obowiązków lub warunków, kończy jedną sprawę w znaczeniu materialnoprawnym. Rozstrzygnięcie decyzji jest więc niepodzielne. Mając na uwadze fakt, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jest decyzją niepodzielną należy stwierdzić, że skarżąca spółka wnosząc odwołanie zakwestionowała w całości rozstrzygnięcie organu I instancji podnosząc jedynie zarzuty wobec ustalenia stanu faktycznego w zakresie naruszeń lp. 1.7, lp. 6.3.7 załącznika do utd. W tym stanie rzeczy organ II instancji respektując zasadę dwuinstancyjności powinien ponownie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie, a więc w zakresie wszystkich stwierdzonych przez WITD naruszeń. Jego zadaniem było ponownie ustalenie stanu faktycznego i wydanie jednego z rozstrzygnięć określonych w zamkniętym katalogu z art. 138 kpa. Tymczasem Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał rozstrzygnięcie, w którym utrzymał decyzję organu I instancji w kwestionowanym zakresie w mocy. W konsekwencji organ naruszył art. 138 kpa, jako że wydana decyzja nie mieści się w zawartym w tym przepisie katalogu. Stanowi on bowiem § 1 co następuje: organ II instancji wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (pkt 1) albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji (pkt 2) albo umarza postępowanie odwoławcze (pkt 3). Na mocy zaś § 2 organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Sąd zauważa, że Główny Inspektor Transportu Drogowego w zaskarżonej decyzji pominął w całości element stanu faktycznego odnoszący się do wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem bez wymaganych gaśnic lub wyposażony w gaśnice niespełniające warunków określonych w umowie ADR (lp. 6.3.2 załącznika do utd) stwierdzając, że w tym zakresie decyzja organu I instancji stała się ostateczna. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja w zakresie tego naruszenia nie poddaje się kontroli Sądu administracyjnego, gdyż Sąd nie czyni w niniejszym postępowaniu żadnych swoich ustaleń, a jedynie opiera się i ocenia stan faktyczny przyjęty przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c p.p.s.a. oraz psa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło