I SA/Bd 505/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić skargę W dniu 14 czerwca 2010r. do Sądu wpłynęła skarga Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, którym organ II-ej instancji uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. z dnia [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych od Nr [...] do Nr [...] oraz uznał zarzut niedopuszczalności egzekucji za uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Złożenie przedmiotowej skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przepis art. 58 wymienionej ustawy, określający podstawy odrzucenia skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez ten sąd, nawiązuje do konstrukcji przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego. Przez przesłanki (wymagania) te rozumie się określone w ustawie procesowej warunki prawidłowego zaskarżania, dotyczące zarówno przedmiotu skargi, jej formy, jak i treści, którą powinna zawierać, przy zachowaniu których może nastąpić kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi komentarz pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 273). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. O przyczynach przedmiotowych można mówić w przypadku prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawach, które nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Zaś przyczyny podmiotowe to prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie skargi wniesionej przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia danego rodzaju skargi do sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 08 marca 2005r., sygn. akt OSK 1229/04). Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście występowania przesłanki niedopuszczalności skargi natury podmiotowej wskazać należy, iż stosownie do art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy szczególne przyznają prawo do wniesienia skargi. Powołany wyżej przepis przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwu kategoriom podmiotów: - każdemu, kto ma w tym interes prawny oraz - w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób - prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej (jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym). Nie budzi wątpliwości, iż strona skarżąca nie należy do drugiej ze wskazanych powyżej kategorii podmiotów określonych w art. 50. W związku z powyższym przyjąć należy, iż aby mogła wnieść skutecznie skargę, musi legitymować się interesem prawnym, rozumianym jako istnienie związku miedzy sferą jej indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, opubl. w: ONSA 1997 Nr 2, poz. 89). Aby stwierdzić, że dany podmiot (skarżący) ma legitymację skargową, musi on mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, oparty na normach prawa administracyjnego materialnego lub procesowego. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny. Istnieje on wówczas, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 88). Kryterium interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga wykazania, iż zaskarżony akt stanowi rozstrzygniecie o indywidualnych prawach i obowiązkach wnoszącego skargę. Interes prawny jako legitymacja do wniesienia skargi, pozostaje przez to w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, w ramach którego zaskarżony akt został wydany.(zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 września 2008r., sygn. akt I SA/Po 803/08) Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności organu administracji (wyrok NSA z 26 października 1999r., sygn. akt IV SA 1693/97; wyrok NSA z 27 września 1999r., sygn. akt IV SA 1285/98; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 30 lipca 2007r., sygn. akt II SA/Gd 527/07). W kontekście powyższego wskazać należy, iż choć Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. jako wierzyciel posiada interes w zaskarżeniu wskazanego wyżej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B., w niniejszej sprawie wydawał on postanowienie jako organ I instancji, a więc występował jako podmiot któremu na podstawie przyznanych ustawowo kompetencji przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może być organ, który orzekał w sprawie w I instancji. Organ w tym przypadku nie ma interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a., a dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nadawało by temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej - uprawnienie strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie. Uprawnień takich nie przewidują przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe, podzielając przedstawione powyżej poglądy orzecznictwa Sąd stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej, ponieważ Zakład Ubezpieczeń Społecznych, rozstrzygający sprawę administracyjną indywidualnego podmiotu, nie ma statusu strony postępowania administracyjnego prowadzonego w tej sprawie przez organ drugiej instancji a zatem nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 cyt. i art. 58 §3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał skargę za niedopuszczalną i orzekł jak w sentencji.