I OSK 1741/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-20
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Janina Antosiewicz, Jolanta Rajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek wzywać stronę do sprecyzowania swojego stanowiska, jeśli zgłoszone przez nią żądania w postępowaniu egzekucyjnym nie spełniają wymogów formalnych zarzutów określonych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował przepisy. Sąd podkreślił, że jeśli pismo strony kwestionuje zasadność prowadzonej egzekucji, organ może je rozpoznać jedynie w trybie rozpatrywania zarzutów. W przypadku, gdy zgłoszone okoliczności nie mieszczą się w katalogu zarzutów z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ nie ma obowiązku wzywania strony do ich uzupełnienia, gdyż nie jest to brak formalny podlegający uzupełnieniu. Organy obu instancji prawidłowo potraktowały pismo strony jako zarzuty, ale uznały, że nie spełniają one ustawowych przesłanek.Stan faktyczny
Skarżąca Z.H. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania obowiązku wydania nieruchomości. Wojewoda Dolnośląski odmówił uwzględnienia zarzutów, a Minister Infrastruktury utrzymał to postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z.H. na postanowienie Ministra. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów PPSA i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym brak wezwania do sprecyzowania stanowiska.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia NSA Jolanta Rajewska Protokolant sekretarz sądowy Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 80/10 w sprawie ze skargi Z.H. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 1 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 80/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. H. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2009 r., nr [...], odmawiające uwzględnienia w całości zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej w celu wyegzekwowania obowiązku wydania Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości położonej w gminie K., obręb M., oznaczonej jako działki nr [...] i [...], stanowiącej własność skarżącej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Pismem z dnia 2 sierpnia 2009 r. Z. H. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania obowiązku wydania Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad opisanej wyżej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Wojewoda Dolnośląski odmówił uwzględnienia w całości powyższych zarzutów. Postanowienie to stało się przedmiotem zażalenia Z. H., która zarzuciła organowi naruszenie porządku prawnego, wydanie tytułu wykonawczego pomimo zaskarżenia przez stronę postępowania
dotyczącego wywłaszczenia oraz wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej, a także wydanie tytułu wykonawczego z tą samą datą co postanowienie i zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, z przekroczeniem kompetencji organu egzekucyjnego, a także naruszenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, sygn. II SA/Wr 718/03.
Rozpoznając wniesione zażalenie Minister Infrastruktury podkreślił, iż strona kwestionująca toczące się postępowanie egzekucyjne może wnieść zarzuty jedynie z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), a wskazanie innych podstaw nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Minister stwierdził, że strona w piśmie z dnia 2 sierpnia 2009 r. nie wskazała okoliczności stanowiących zarzuty w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, a zatem należy uznać je za niedopuszczalne.
Organ wskazał ponadto, że stosownie do art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Jak ustalił organ, w niniejszej sprawie upomnienie Nr Up 1 z dnia 8 lipca 2009 r. zostało doręczone Z. H. w dniu 15 lipca 2009 r. Zatem niewydanie nieruchomości w terminie wskazanym w upomnieniu skutkowało wystawieniem tytułu wykonawczego.
Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Analiza tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. wykazała, iż jest on zgodny z wymogami zawartymi w art. 27 § 1 tej ustawy, a zatem egzekucja administracyjna, zdaniem Ministra, została wszczęta w sposób prawidłowy.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. H., podnosząc, że stanowisko wyrażone przez Ministra Infrastruktury jest błędne, a zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 7, 8 i 10 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie oraz postanowienie go poprzedzające nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzą ujemne przesłanki procesowe, które czyniłyby wszczęte postępowanie egzekucyjne niedopuszczalnym, bowiem wierzyciel – którym w przedmiotowym postępowaniu jest Wojewoda Dolnośląski, będąc jednocześnie organem egzekucyjnym na podstawie art. 26 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym – przystępuje do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu egzekucyjnego, który odpowiada wymogom art. 27 tej ustawy. Z treści przepisu art. 26 § 4 ustawy egzekucyjnej jednoznacznie wynika, że w przypadku, gdy wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym, wystawi tytuł wykonawczy, obowiązany jest podjąć czynności w ramach postępowania egzekucyjnego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym nie zawiera przepisów, które pozwalałyby wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zwolnić się od obowiązku prowadzenia egzekucji i które równocześnie nakładałyby ten obowiązek na inny organ egzekucyjny. Brak jest również przepisów, które umożliwiałyby umieszczanie klauzuli o skierowaniu do egzekucji dowolnemu, nawet niewłaściwemu organowi egzekucyjnemu.
Sąd podkreślił, że wobec tego, iż decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] zezwalającej Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, obowiązek jej wydania przez Z. H. powinien być spełniony przez zobowiązaną bez zbędnej zwłoki po tym, jak obowiązek ten stał się wymagalny. Sąd I instancji wyjaśnił, iż wymagalność obowiązku oznacza, że zobowiązany powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, a ponieważ uchyla się od jej dopełnienia, wierzyciel musi żądać zastosowania wobec zobowiązanego środków przymusu, celem wyegzekwowania tej powinności, co zastosowano w rozpoznawanej sprawie w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.
W podsumowaniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że postanowienia obu organów wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, zaś motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyczerpująco uzasadnione, co oznacza że postanowieniu temu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. W ocenie Sądu również nie doszło do naruszenia przepisów K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co dawało podstawę do oddalenia skargi w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Z. H., prawidłowo reprezentowana, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarga kasacyjna oparta została o zarzuty naruszenia:
– art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 9 K.p.a. poprzez niezastosowanie określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. środka w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, w sytuacji gdy z powodu naruszenia przez organ administracyjny I instancji art. 9 K.p.a. prawidłowa kontrola legalności działalności administracji publicznej przez Sąd powinna skutkować zastosowaniem przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) środka,
– art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w zw. z art. 34 ust. 4 tej ustawy poprzez niezastosowanie określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. środka w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, w sytuacji naruszenia przez organ administracyjny art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w zw. z art. 34 ust. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym poprzez rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy postanowieniem w sytuacji gdy nie był on uprawniony do rozpoznania i rozstrzygnięcia postanowieniem zgłoszonych przez skarżącą żądań w postępowaniu w przedmiocie zarzutów na podstawie art. 34 ust. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym,
– art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i ograniczenie przez Sąd rozpoznania sprawy jedynie do wniosków i zarzutów skargi skutkujące nierozpoznaniem istoty przedmiotowej sprawy oraz nieodniesieniem się przez Sąd do kwestii nieuwzględnienia zarzutów, podczas gdy prawidłowe jego zastosowanie powinno skutkować uwzględnieniem skargi z powodu innych uchybień i naruszeń przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy niż te, które przytoczono w skardze.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, iż nie sposób się zgodzić z orzeczeniem Sądu I instancji, bowiem zarówno skarżone postanowienie, jak również postanowienie je poprzedzające, zostały wydane z naruszeniem prawa. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną wskazać przede wszystkim należy, iż postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r. w sposób zupełnie odmienny od postanowienia Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2009 r. określa prawny charakter wniesionych przez skarżącą żądań. Na podstawie tego samego stanu faktycznego dwa odrębne organy administracyjne w sposób zasadniczo odmienny zakwalifikowały charakter prawny wniesionych przez skarżącą żądań. W postanowieniu z dnia [...] września 2009 r. Wojewoda Dolnośląski wskazał, iż pismo skarżącej należy zakwalifikować jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjny, zaś Minister Infrastruktury w postanowieniu z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdził, iż skarżąca w swoim wniosku nie wskazała okoliczności stanowiących zarzuty w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Tymczasem o tym jaki charakter prawny ma pismo składane w postępowaniu administracyjnym decyduje zawsze strona, a nie organ, a tylko w sytuacji gdy treść pisma budzi wątpliwości organ wzywa stronę do sprecyzowania swojego stanowiska. W przedmiotowej sprawie wobec wątpliwości dotyczącej charakteru pisma skarżącej organ administracyjny powinien wezwać stronę do sprecyzowania swojego stanowiska poprzez wskazanie, której z przesłanek z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym jej żądania dotyczą. Obowiązek taki ciąży na organie administracyjnym w szczególności w przypadku gdy strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem organ administracyjny bez zwracania się do skarżącej o sprecyzowanie wniosku uznał zgłaszane przez nią żądania za zarzuty w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i rozstrzygnął w przedmiocie odmowy ich uwzględnienia w całości.
Pełnomocnik skarżącej podkreślił ponadto, że zgodnie z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w sprawie zgłoszonych zarzutów organ administracyjny powinien wydać postanowienie, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Postanowienie w przedmiocie zarzutów może być zatem wydane jedynie przypadku zakwalifikowania pisma strony i żądań w nim zawartych jako zarzuty w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym W przypadku gdy nie są one merytorycznie zasadne, bądź nie zostały spełnione wymogi formalne podania, organ administracyjny powinien odmówić ich uwzględnienia. W sytuacji jednak gdy zgłoszonych przez skarżącą żądań nie można traktować jako zarzutów w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, organ administracyjny nie może rozstrzygać w przedmiocie tych żądań postanowieniem na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym Tym samym rozstrzygnięcie organu II instancji jest sprzeczne z poczynionymi przez organ odwoławczy ustaleniami co do stanu faktycznego i podstawy prawnej zgłoszonych żądań. W przypadku ustalenia, iż zgłaszane przez skarżącą wnioski nie są zarzutami w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym organ II instancji nie mógł utrzymać w mocy postanowienia organu I instancji, który rozstrzygnął w ich przedmiocie na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, kwalifikując zgłoszone żądania jako zarzuty.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ani razu nie odniósł się do kluczowego w niniejszej sprawie zagadnienia, związanego z zakwalifikowaniem zgłoszonych przez skarżącą żądań jako zarzutów, bądź też odmowy udzielenia im takiego charakteru. Uwadze Sądu umknął również fakt jednostronnego zakwalifikowania przez organ administracyjny I instancji podania skarżącej jako zarzutów w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym bez wzywania strony do sprecyzowania swojego stanowiska, czego następstwem była odmowa uwzględnienia tychże zarzutów co wiązało się z poniesieniem przez stronę negatywnych konsekwencji. Takie rozstrzygnięcie odebrało stronie możliwość zmodyfikowania swojego wniosku w sposób, który odpowiadałby wymogom prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie zauważyć należy, iż sąd odwoławczy, stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie tej sytuacja taka nie ma miejsca, zatem Sąd II instancji skupił się na rozpoznaniu podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa.
Rozpoznając te zarzuty Sąd stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie.
Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniami zawartymi w skardze kasacyjnej odnośnie naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazanych przez pełnomocnika skarżącej przepisów postępowania. Sąd I instancji nie naruszył art. 3 § 1 ustawy P.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Sąd dokonał kontroli zaskarżonego przez stronę rozstrzygnięcia, oceniając podnoszone przez skarżącą zarzuty. Uznając nie za niezasadne oddalił skargę, opierając się na art. 151 ustawy P.p.s.a. Odmienna, niż wnioskuje skarżąca, ocena legalności nie stanowi naruszenia art. 3 § 1 ustawy P.p.s.a.
Autor wskazuje także na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) tej ustawy, poprzez niezastosowanie przewidzianego w tym przepisie środka, jakim jest uchylenie zaskarżonego w sprawie rozstrzygnięcia z uwagi na stwierdzenie innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takie sformułowanie zarzutu pozwala przyjąć, że w istocie zamysłem autora skargi kasacyjnej była chęć zakwestionowania stanowiska Sądu, który skargę oddalił, mimo że – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – winien ją był uwzględnić z uwagi na istotne naruszenie przepisów postępowania regulującego materię będącą przedmiotem zaskarżenia, czyli w niniejszej sprawie prowadzoną egzekucję administracyjną. Także ten zarzut – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znajduje uzasadnienia, bowiem Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę Z. H., a zatem nie zachodziła w sprawie konieczność zastosowania środka wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy P.p.s.a.
Także powiązanie wskazanych wyżej przepisów z wskazanymi w skardze kasacyjnej normami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może być uznane za skuteczny zarzut powodujący konieczność uchylenie zaskarżonego w sprawie wyroku, bowiem Sąd I instancji, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie dopuścił się naruszenia powołanych przepisów.
Badając zasadność zarzutu naruszenia tych przepisów przez Sąd i organy należy zwrócić uwagę na to, iż tytuł wykonawczy wystawiony w dniu [...] lipca 2009 r. z pouczeniem o prawie zgłoszenia zarzutów (oraz podaniem co może stanowić podstawę tych zarzutów) strona otrzymała w dniu 3 sierpnia 2009 r.
Doręczono jej także postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2009 r. wzywające do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w celu odebrania nieruchomości i opróżnienia pomieszczeń, w razie potrzeby z zastosowaniem przymusu bezpośredniego.
Postanowienie to zawierało pouczenie o prawie wniesienia zażalenia w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego stosownie do wymagań z art. 143 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z. H. złożyła do organu egzekucyjnego dwa zażalenia: I na tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2009 r. wraz z zarzutami (wpływ do organu w dniu 10 sierpnia 2009 r.) i II zażalenie, datowane na 2 sierpnia 2009 r., które wpłynęło do organu w dniu 10 sierpnia 2009 r., na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2009 r.. Wojewoda pismem z dnia 17 sierpnia 2009 r. przekazał zażalenie Z. H. w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego do Ministra Infrastruktury, natomiast postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. rozpoznał, zgodnie ze swoją właściwością, sprawę w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Przedmiotem zaskarżenia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym było postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podstawę prawną do wydania tego postanowienia stanowią przepisy art. 33 i art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Należy zważyć, iż art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera zamknięty katalog okoliczności, które mogą być uznane za zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Są to:
1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,
4. błąd co do osoby zobowiązanego,
5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,
8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,
10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Zarzuty, o jakich mowa w powyższym przepisie są jedynym przysługującym środkiem prawnym, służącym stronie do kwestionowania zasadności wszczęcia w jej sprawie postępowania egzekucyjnego, kierowanym do organu egzekucyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został jednolity pogląd, że zarzuty co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego mogą zostać oparte jedynie o okoliczności z art. 33 powyższej ustawy, który wskazuje je w sposób enumeratywny (por. nr wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 158/10, Baza Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego). Skoro Z. H. w swoim piśmie z dnia 2 sierpnia 2009 r., kwestionując zasadność prowadzonego przeciw niej postępowania egzekucyjnego, powołała się na wniesienie środka odwoławczego od wywłaszczenia, podniosła zarzut nieprawidłowego przeprowadzenia rozprawy oraz podjęcie trzech czynności egzekucyjnych w dniu [...] lipca 2009 r. jednocześnie, a więc okoliczności nie wymienione w art. 33 ustawy, to organ administracyjny nie mógł tychże okoliczności uwzględnić jako wykraczających poza ujęte w art. 33 powyższej ustawy. Zatem zarówno stanowisko organów obu instancji w tym zakresie, jak i ocena dokonana przez Sąd I instancji były prawidłowe.
Z kolei art. 34 § 4 powołanej ustawy stanowi, iż organ egzekucyjny, którym w przedmiotowej sprawie był Wojewoda Dolnośląski, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, z tym że jeżeli wierzyciel uznał zarzuty za uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z treści tego przepisu wynika więc w sposób niebudzący wątpliwości, że organ prowadzący egzekucję, po otrzymaniu od wierzyciela stanowiska w sprawie podnoszonych przez dłużnika zarzutów, wydaje postanowienie, którym rozstrzyga o uwzględnieniu tychże zarzutów albo o odmowie ich uwzględnienia. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, jakoby zarzuty odnoście prowadzonej egzekucji musiałyby być oparte na podstawach z art. 33 wskazanej wyżej ustawy, żeby w ogóle mogły być zakwalifikowane jako zarzuty, należy stwierdzić, że jeżeli pismo wniesione przez stronę do organu egzekucyjnego kwestionuje zasadność prowadzonej egzekucji, to organ może je rozpoznać tylko w trybie rozpatrywania zarzutów. Dopiero badanie wskazanych w nim okoliczności prowadzi do uznania, czy zarzuty te oparte są na ustawowej podstawie oraz czy są one zasadne lub nie. Jeśli zarzuty nie są oparte na podstawie z art. 33 – a taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie – nie zachodzi potrzeba wzywania strony do uzupełniania braków pisma, bowiem nie jest to żaden z braków formalnych, które mogłyby podlegać uzupełnieniu.
Zauważyć przy tym trzeba, iż zupełnie pozbawionym uzasadnienia jest stanowisko wyrażone przez autora skargi kasacyjnej o odmiennym potraktowaniu przez organy I i II instancji pisma skarżącej z dnia 2 sierpnia 2009 r. Organy obu instancji pismo to potraktowały bowiem jako zarzuty co do prowadzonego przeciwko Z. H. postępowania egzekucyjnego, uznając, że powołane w nim okoliczności nie stanowią żadnej z podstaw o jakiej mowa w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, a co za tym idzie nie istnieje możliwość uwzględnienia tych okoliczności jako zarzutów w stosunku do egzekucji administracyjnej.
Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżony wyrok za zgodny z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło