VI SA/Wa 534/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2010 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 177 (sto siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] stycznia 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2009 r., którą nałożono na firmę T. Spółka z o.o. z siedzibą w C. (skarżąca) karę pieniężną w kwocie 150 złotych za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia przy wykonywaniu przewozu drogowego. Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W toku kontroli drogowej pojazdu marki S. o numerze rejestracyjnym [...] oraz z naczepy marki L. przeprowadzonej w dniu [...] października 2008 r. w C. ustalono wykonywanie przez ten pojazd transportu drogowego z naruszeniem polegającym na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 4 godziny i 4 minuty. Na mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2008 r. nałożono na skarżącą karę pieniężną w wysokości 1900 złotych. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania T. Spółka z o.o. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2008 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1900 złotych, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.- dalej jako u.t.d.), art. 6 i art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), lp. 10.3 lit. a, b oraz lp. 10.4 lit. a, b załącznika do ustawy o transporcie drogowym w punkcie 1 uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w zakresie kary pieniężnej w wysokości 150 złotych, w punkcie 2 utrzymał decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie w mocy. Rozpatrując skargę strony na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 września 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję (sygn. akt VI SA/Wa 964/09). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję w części i przekazując organowi I instancji część sprawy administracyjnej do ponownego rozpatrzenia, a w drugiej części sprawy utrzymując w mocy część decyzji dopuścił się naruszenia art. 138 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z uchyleniem sprawy przez organ odwoławczy do ponownego rozpoznania w zakresie kary 150 złotych [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] kwietnia 2009 r. wydał kolejną decyzję nr [...] nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 150 złotych. W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że nie miała wpływu na powstanie przedmiotowego naruszenia powołując się jednocześnie na treść art. 92a ust. 4 u.t.d. oraz zarzuciła obrazę przepisu art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego. Skarżąca spółka wyjaśniła, że ukarała kierowcę pisemną naganą załączona do akt osobowych pracownika. W ocenie strony wyłączną winę za powstanie przedmiotowych naruszeń ponosi kierowca. Natomiast skarżąca wydaje zatrudnionym kierowcom odpowiednie polecenia i przeprowadza regularne kontrole a nie ma jednak fizycznej możliwości stałego nadzorowania kierowców. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego ( GITD) wskazał, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych, zaś podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc działalność w celach zarobkowych, zawodowo i we własnym imieniu zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności by była prowadzona ona zgodnie z przepisami prawa. Natomiast uchybienie przepisanym normom skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy wskazał, że to na skarżącym ciąży szczególny obowiązek znajomości i przestrzegania obowiązujących regulacji, w szczególności tych odnoszących się do przedmiotu prowadzonej działalności. Rola Inspekcji Transportu Drogowego ogranicza się natomiast jedynie do kontroli przestrzegania obowiązujących przepisów. Organ zaznaczył, że zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie tych przepisów, odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 a w/w ustawy. Jednocześnie organ uznał, że w sprawie nie ma zastosowania treść art. 92a ust. 4 i 5 i art. 93 ust. 7 u.t.d., gdyż okoliczności sprawy i dowody zgromadzone w sprawie jednoznacznie nie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Na powyższą decyzję skarżąca spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o jej uchylenie i umorzenie wobec niej postępowania, zarzuciła; - naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 92a ust. 4 u.t.d. oraz art. 9 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego wobec spółki i wydanie w jego wyniku decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną, pomimo faktu, że w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania administracyjnego, albowiem okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstałe naruszenia, albowiem kierowca dysponował znacznym zapasem czasu na dostarczenie przesyłki zgodnie ze zleceniem (CMR) przy zachowaniu wszystkich wymaganych prawem okresów odpoczynku i postoju, - naruszenie przepisów art. 2, art. 32 ust. 1 i 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na dowolnym traktowaniu przepisów prawa przez organy administracji publicznej, a w szczególności polegające na zanegowaniu zasady równości wszystkich wobec prawa oraz zasady, zgodnie z którą odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, które to zasady obowiązują w każdym demokratycznym państwie prawa, - naruszenie przepisów postępowania - art. 138 § 1 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez zastosowanie błędnej wykładni art. 138 k.p.a. i wydanie rozstrzygnięcia nie przewidzianego w tym przepisie; uchylenie tylko w części zaskarżonej decyzji administracyjnej, choć przepis ten (art. 138 § 2 k.p.a.) wyraźnie stanowi, iż można ją uchylić tylko w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez administracyjny organ pierwszej instancji; wydanie decyzji administracyjnej w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji pomimo, iż wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie kwestionując stanu faktycznego ustalonego w sprawie co do przewinień kierowcy w zakresie przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy skarżąca ponownie podniosła, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń. Abstrahując od naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, skarżąca wskazała, iż organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję w części i przekazując organowi I instancji część sprawy administracyjnej do ponownego rozpatrzenia, a w drugiej części sprawy utrzymując w mocy część decyzji, dopuścił się naruszenia art. 138 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] stała się ostateczna z dniem jej wydania. Strona nie skorzystała z prawa do wniesienia skargi na ww. rozstrzygnięcie. W chwili obecnej przedmiotem zaskarżenia jest natomiast rozstrzygnięcie organu odwoławczego z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie organy inspekcji drogowej dopuściły się naruszenia przepisów procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że w wyniku kontroli drogowej pojazdu marki S. o numerze rejestracyjnym [...] oraz z naczepy marki L. przeprowadzonej w dniu [...] października 2008 r. w C. została wydana w dniu przez organ I instancji decyzja z [...] listopada 2008 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1900 złotych. Następnie, na skutek odwołania strony Głowny Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] marca 2009 r. decyzję nr [...], mocą której; w punkcie 1 uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w zakresie kary pieniężnej w wysokości 150 złotych, w punkcie 2 utrzymał decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie w mocy. Wbrew temu , co twierdzi organ w odpowiedzi na skargę powyższa decyzja została zaskarżona przez stronę do Sądu i wyrokiem z dnia 2 września 2009 r. wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 964/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...]. Faktycznie oznacza to, iż po wydaniu tego wyroku czyli po dniu 2 września 2009 r. w obrocie prawnym pozostała jedynie decyzja organu pierwszej instancji z dnia z dnia [...] listopada 2008 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1900 złotych. W konsekwencji w dacie wydania zaskarżonej w niniejszej decyzji przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego tj. w dniu [...] stycznia 2010 r. zaistniała sytuacja, w której na stronie skarżącej de facto ciążyły dwie kary pieniężne, po 150 złotych każda, wymierzone za jedno i to samo naruszenie. Reasumując powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że brak było uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do kontynuacji postępowania administracyjnego, mimo istnienia decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2009 r., dotyczącej uchylenia kary 150 złotych nałożonej na przedsiębiorcę i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w tym zakresie. Omawiane uchybienie wiąże się ściśle z naruszeniem przez organ odwoławczy przepisu art. 138 k.p.a. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego uchybił ww. przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego bowiem zaniechał ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, przyjmując w sposób nieuprawniony, że decyzja z dnia [...] marca 2009 r. nie została zaskarżona. W konsekwencji przekłada się to także na uchybienie organu I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę, w ocenie Sądu, konieczne będzie dokonanie ustaleń co do prawomocności poszczególnych decyzji wydawanych w stosunku do skarżącej w związku z kontrolą z dnia [...] października 2008 r. Jest to tym bardziej istotne w kontekście wniesienia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 964/09 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wobec powyższego ustosunkowanie się Sądu do pozostałych zarzutów skargi byłoby bezprzedmiotowe na tym etapie postępowania. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd zastosował przepis art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.