I OW 60/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Irena Kamińska (spr.) Zygmunt Zgierski Protokolant Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Gdańska – Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gdańsku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Gdańska -Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Gdańsku a Burmistrzem Gminy Kamienna Góra – Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Kamiennej Górze w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o udzielenie świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej postanawia wskazać jako organ właściwy Burmistrza Gminy Kamienna Góra – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kamiennej Górze Pismem z dnia 16 marca 2010 r. (data wpływu 29 marca 2010 r.) Prezydent Miasta Gdańska – Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gdańsku zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy nim, a Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kamiennej Górze, działającego z upoważnienia Burmistrza Gminy Kamienna Góra w sprawie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. O. o udzielenie świadczenia niepieniężnego z opieki społecznej oraz wniosku o refundację należności za udzielone świadczenia z pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej MOPS) w Gdańsku wskazał, iż postanowieniem nr (...) z dnia (...) lutego 2010 r., Dyrektor MOPS w Kamiennej Górze przekazał MOPS w Gdańsku do rozpatrzenia wg. właściwości na podstawie art. 65 K.p.a. wniosek Pana R. O., o udzielenie świadczenia niepieniężnego z opieki społecznej oraz wniosek o refundację należności za udzielone świadczenia z pomocy społecznej. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor MOPS u Kamiennej Górze wskazał, że nie jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku ponieważ miejscem zamieszkania R. O. jest Gdańsk. Po wpłynięciu przedmiotowego wniosku - MOPS w Gdańsku przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił, co następuje: 1. R. O. nie zamieszkuje w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego w Gdańsku. Zameldowany był na pobyt stały w Gdańsku do dnia 20 lipca 1981 r. Przebywa on obecnie w schronisku dla osób bezdomnych Stowarzyszenia na Rzecz Bezdomnych "AGAPE". Placówka ta udziela schronienia osobom bezdomnym. 2. R. O. był ostatnio zameldowany na pobyt stały w Kamiennej Górze Zameldowanie to trwało od dnia 31 lipca 1981 r. do dnia 25 maja 1990 r. Okoliczność tę potwierdza Dyrektor MOPS w Kamiennej Górze w postanowieniu nr (...) z dnia (...) lutego 2010 r. Z dokonanych przez MOPS w Gdańsku ustaleń, wynika jednoznacznie, że Pan R. O. jest osoba bezdomną - tj. niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy niezameldowaną na pobyt stały. W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz Gminy Kamienna Góra - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kamiennej Górze wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Gdańska - Miejskiego Ośrodka Pomocy społecznej w Gdańsku jako organu właściwego do rozstrzygnięcia w sprawie wniosku R. O.. Wskazał, iż R. O. do dnia 20 lipca 1981 r. był i mieszkał w Gdańsku. Od 31 lipca 1981 r. był zameldowany w Kamiennej Górze pod adresem (...) skąd został wymeldowany z dniem 25 maja 1990 r. decyzją administracyjną. Potwierdzeniem powyższego jest pismo Urzędu Miasta w kamiennej Górze z dnia 28 kwietnia 2010 r. Z oświadczenia złożonego przez K. O. w dniu 10 lutego 2010 r, zamieszkałą w Kamiennej Górze przy ul. (...) (córka) wynika, iż R. O. mimo zameldowania pod tym adresem cały czas przebywał i mieszkał w Gdańsku. Był gdańszczaninem od urodzenia. Na terenie Gdańska jest jego dom rodzinny gdzie do chwili obecnej mieszkają jego siostry, z którymi także zamieszkiwał po rozstaniu z matką K. O. Również w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego (str. 14) pracownik socjalny Ośrodka AGAPE stwierdził, że R. O. nie mieszka w Kamiennej Górze od 1986r, gdyż przeprowadził się do Gdańska, pracował w Stoczni, a od 1997r pobiera świadczenia rentowe pod adresem 80-438 Gdańsk, ul. (...) . A zatem R. O. od ponad 20 lat nie mieszka w Kamiennej Górze , a jego centrum życiowe skupione jest w Gdańsku . W Gdańsku pozostawał też w związku z J. R. , zam. (...), z którego to związku w 2000 r. urodził się syn Przemysław( protokół z dnia 21 maja 2003r, sygn. akt (...). i notatka służbowa z dnia 15 października 2009r). W ocenie organu stwierdzenie przez wnioskodawcę faktu, iż R. O. przebywa obecnie w Hostelu dla osób niepełnosprawnych nie jest wystarczające do przyjęcia, iż R. O. jest osobą bezdomną. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Gdańsku, nie ustalił, ani też nie wskazał jakichkolwiek okoliczności, iż R. O. posiada status osoby bezdomnej, poza faktem, że przebywa w hostelu, a przecież z karty informacyjnej klinicznego Oddziału Ratunkowego w Gdańsku z dnia 3 października 2010 r. wynika, iż został przywieziony, do szpitala z domu, gdzie został znaleziony nieprzytomny przez sąsiadkę. Można domniemać, iż R. O. od momentu wypisu ze szpitala przebywa w Ośrodku dla osób bezdomnych i przewlekle chorych tylko z tego powodu, iż przy przyjęciu do szpitala nie ustalono jego miejsca zamieszkania z uwagi na brak świadomości i kontaktu, a pacjenta wypisano ze szpitala z ograniczonym kontaktem logicznym. W tym kontekście trudno przyjąć, iż podanie składane przez R. O. , a w szczególności zażalenie z dnia 1 marca 2010 r. i stwierdzenie tam zawarte dotyczące bezdomności, pochodzą od niego, a więc odpowiadają rzeczywistości, gdy R. O. nie jest w stanie złożyć podpisu. W konsekwencji skoro nie ustalono, iż R. O. ma status osoby bezdomnej, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia, a w sprawach nie cierpiących zwłoki właściwą miejscowo gminą jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się świadczenia. W obu tych przypadkach właściwy pozostaje Prezydent Miasta Gdańsk - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Gdańsku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2). Ustosunkowując się do błędnego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiska Burmistrza Miasta Kamienna Góra przyjmującego, że R. O. nie jest osobą bezdomną, należy w pierwszym rzędzie odnieść się do pojęcia osoby bezdomnej w myśl ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 6 pkt 8 tej ustawy za osobę bezdomną należy rozumieć osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego bezspornym jest, iż R. O. jest osobą bezdomną. Nie zamieszkuje on w lokalu mieszkalnym przeznaczonym na pobyt stały w celu zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych oraz nie jest nigdzie zameldowany na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (j. t. z 2005 r. Dz. U. Nr 31, poz. 266, ze zm.) pod pojęciem "lokal mieszkalny" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Z zakresu tego pojęcia ustawodawca wyłączył pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności" wskazuje na jedynie przykładowy charakter wyliczenia. Wszystkie zatem pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które w ustawie nie zostały wprost wymienione, lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy nie stanowią. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że R. O. nie spełnia wymogów zameldowania na pobyt stały i w świetle prawa jest uważany za osobę bezdomną. Powinien on zatem otrzymać pomoc od gminy, na terenie której był ostatnio zameldowany na pobyt stały. Powyższa regulacja ma na celu zagwarantowanie bezdomnemu, który z oczywistych powodów częściej niż inne osoby zmienia miejsca zamieszkania, łatwy dostęp do świadczeń z pomocy społecznej, na co trafnie wskazano w uzasadnieniu postanowienia NSA z dnia 4 grudnia 2007 r., I OW 49/07. W świetle powyższych okoliczności, właściwość miejscową gminy należało ustalić na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, tj. według ostatniego miejsca zameldowania osoby ubiegającej się o świadczenie. Skoro ostatnim miejscem zameldowania R. O. była miejscowość Kamienna Góra, to organem właściwym do rozpoznania jego wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej jest Burmistrz Gminy Kamienna Góra. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.