II SA/Kr 587/10
WyrokWSA w Krakowie2010-07-07
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wymierzył karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, mimo że inwestorzy twierdzili, iż nie ponoszą winy za działania osób trzecich, które rozpoczęły użytkowanie obiektu?Ratio decidendi
Inwestor ponosi odpowiedzialność za fakt przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, niezależnie od tego, kto faktycznie użytkuje budynek. Obowiązkiem inwestora jest właściwy nadzór nad realizowaną inwestycją i niedopuszczenie do jej użytkowania przed dopełnieniem wszystkich formalności. W niniejszej sprawie inwestorzy mieli świadomość zamieszkiwania ich córki w budynku, co świadczy o ich winie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej wymierzonej M. i B.G. w kwocie 10.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez stosownego pozwolenia na użytkowanie. Organ I instancji (PINB) wymierzył karę po kontroli i oględzinach, które wykazały użytkowanie budynku. Organ II instancji (WINB) utrzymał postanowienie w mocy, wskazując na naruszenie art. 54 Prawa budowlanego, gdyż inwestorzy przystąpili do użytkowania obiektu pomimo sprzeciwu PINB wobec zakończenia budowy. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, oraz brak winy inwestorów w dopuszczeniu do nielegalnego użytkowania przez osoby trzecie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M.G. i B.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania skargę oddala.
II SA Kr 587/10
Uzasadnienie
wyroku z dnia 7 lipca 2010 roku.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. ([...]) PINB dla Miasta N. , wymierzył M. i B.G. - właścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w N. położonego na działce nr 1 w obręb. [...], karę w kwocie 10.000zł., z tytułu nielegalnego użytkowania bez stosownego pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w N. położonego na działce nr 1 w obręb. [...]. Podstawą wymierzenia kary były następujące okoliczności faktyczne: W dniu 27 lutego 2009 r. do siedziby PINB dla Miasta N. wpłynęło pismo A. i M.B. o następującej treści: "Wnioskuję o ukaranie ob. A.G. zamieszkałej przy ul. [...]w N. Według naszej wiedzy ww. lokal mieszkalny nie posiada pozwolenia na użytkowanie, który musi wydać Inspektorat Nadzoru Budowlanego" . W dniu 17 marca 2009 r. PINB dla Miasta N. przeprowadził kontrolę przedmiotowej nieruchomości. Ze sporządzonego protokołu kontroli wynika, że: "Na nieruchomości położonej w N. przy ul. [...] zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej(...)" PINB dla Miasta N. w dniu 22 kwietnia 2009 r. przeprowadził oględziny na terenie nieruchomości położonej w N. przy ul. [...]. W protokole oględzin zawarto oświadczenie P. A.G. o następującej treści: ,,(...)budynek na dzień dzisiejszy jest użytkowany i zamieszkuje w przedmiotowym budynku wraz z dzieckiem" . W dniu 23 kwietnia 2009 r. w siedzibie PINB dla Miasta N. P. A.G. złożyła oświadczenie o następującej treści: "(..poświadczam, że budynek mieszkalny w zabudowie szeregowej zlokalizowany na nieruchomości położonej przy ul. [...] w N. jest zamieszkiwany przeze mnie i moje dziecko. Odnośnie terminów zamieszkania, daty zamieszkania i okoliczności do tej sprawy złożę oświadczenie wyjaśniające w terminie do dnia 27.04.2009 r. Pismem z dnia 11 maja 2009 r. P. A.G. wniosła uwagi i zastrzeżenia do toczącego się postępowania o następującej treści: "W pierwszej kolejności podnoszę, iż przystąpienie do użytkowania mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie nie było zamierzone i dokonane ze złej woli. Powodem mojej przeprowadzki były okoliczności życiowe które wymagały natychmiastowej zmiany wszystkich funkcji życiowych związanych z zamieszkaniem i pracą(...) Wszystkie te okoliczności spowodowały, iż nie został uzyskany w terminie dokument dotyczący pozwolenia na użytkowanie(...)" .
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M. i B.G. oraz A.G. Zażalenia zostały złożone w ustawowo przewidzianym terminie. PINB dla Miasta N. przekazując do WINB w K. zażalenia nie znalazł podstaw do zastosowania trybu art. 132 kpa.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 roku[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo budowlane. WINB w K. po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania ustalonego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, iż pozostaje tożsamy w postępowaniu zażaleniowym. Ponadto stwierdził, że zgodnie z brzmieniem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego: "W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu". W przedmiotowej sprawie inwestor naruszył art. 54 zgodnie z którym: "Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę albo zgłoszenie, można przystąpić, z zastrzeżeniem przepisów art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu ". Z akt zgromadzonych przez PINB dla Miasta N. wynika, że Inwestorzy - P.P. M. i B.G. zawiadomili PINB dla Miasta N. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w N. PINB dla Miasta N. wydał w tym przedmiocie decyzję z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], którą wniósł sprzeciw: "wobec przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce nr 1 w obręb. [...] przy ul. [...] w N. objętego zawiadomieniem inwestorów o zakończeniu budowy z dnia 6 marca 2009 r." Tym samym w ocenie WINB w K. przystąpiono do użytkowania bez skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego wynika bowiem jednoznacznie, iż przedmiotowy obiekt jest użytkowany. Potwierdzają to zeznania A. i M.B. z dnia marca 2009 r. (k. [...]), uzupełnione oświadczeniem M.B. z dnia 3 kwietnia 2009 r., a także oświadczenia złożone przez A.G. - użytkownika przedmiotowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w N. Ponadto inwestorzy nie dokonali skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w N. W związku z powyższym w ocenie WINB w K. zasadne było nałożenie kary na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. W zakresie ustalenia podmiotu, na którego przedmiotowa kara jest nakładana, WINB w K. podzielił opinię PINB dla Miasta N. , iż zobowiązanym do uiszczenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest inwestor. W ocenie WINB w K. , PINB dla Miasta N. również w prawidłowy sposób ustalił wysokość kary nakładanej za nielegalne użytkowanie obiektu. Zgodnie z brzmieniem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego: ,,(...)Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu ". Stosownie do treści art. 59f ustawy Prawo budowlane, kara za przystąpienie do użytkowania bez stosownego pozwolenia na użytkowanie stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Składniki powyższego iloczynu wynoszą odpowiednio: stawka opłaty (s) - 500zł (art. 59f ust. 2 Prawa budowlanego), współczynnik kategorii obiektu (k) wg załącznika do ustawy Prawo budowlane wynosi 2,0 (kategoria I - budynki mieszkalne jednorodzinne), natomiast współczynnik wielkości obiektu (w) wg załącznika j.w. wynosi 1,0. Stawka powyższa zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. W związku z powyższym organ I instancji wyliczając karę w następujący sposób: "500 x2 x 1 x 10 = 10 000zł" w ocenie organu odwoławczego uczynił to w sposób prawidłowy. W odniesieniu do zarzutu, iż nastąpiło: "naruszenie art. 61 ustawy kpa poprzez brak wyraźnego wskazania, iż organ wszczyna postępowanie administracyjne z urzędu i w jakiej sprawie, jak również brak podania podstawy prawnej i przesłania stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w niniejszej sprawie, WINB w K. uznał go również za bezzasadny. W tym zakresie powołał się na orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1981 r. sygn. akt: SA 654/8, w którym wyrażony został pogląd, że: "Wobec faktu, że kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga sposobu ustalania daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za datę taką można uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę". Tym samym uznać należy, iż postępowania zostało wszczęte z chwilą przeprowadzenia kontroli budynku przy ul. [...] w N. , tj. w dniu 17 marca 2009 r., o czym strony zostały powiadomione pismem z dnia 27 lutego 2009 r., znak: [...] ([...]). Ponadto organ zwrócił uwagę, iż PINB dla Miasta N. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie pismem z dnia 28 kwietnia 2009 r., znak: [...]. Tym samym nie można uznać, by organ I instancji naruszył art. 61 Kpa. W odniesieniu do zarzutu, iż nastąpiło: "naruszenie art. 7, 8, 12, 35 i 36 kpa poprzez nie powiadomienie strony o przyczynach opóźnienia załatwienia sprawy w ustawowym terminie i brak powiadomienia strony o podaniu przyczyny zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy" WINB w K. wskazał, że przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy oraz nieinformowanie stron postępowania o przyczynach opóźnienia pozostaje bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie. W odniesieniu do zarzutu, iż: nastąpiło: "naruszenie art. 73 kpa poprzez nieuzasadnione dokonanie odmowy wydania pism i oświadczeń składanych przez Państwa M. i A.B. w toku postępowania(...)" WINB w K. informuje, że podnoszona przez skarżących kwestia jest przedmiotem postępowania zażaleniowego prowadzonego przez WINB w K. pod znakiem [...] . Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w zażaleniu Organ wyjaśnił, iż treść powyższego uzasadnienia stanowi odpowiedź na podnoszone kwestie. Reasumując, oceniając zgromadzony materiał dowodowy, organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji wydał skarżone postanowienie prawidłowo, a organ odwoławczy zobligowany był do utrzymania skarżonego postanowienia w mocy w myśl art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.
Skargę na powyższe postanowienie wywiedli M. i B.G. , wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: - naruszenie przepisu art. 61 kpa poprzez brak wyraźnego wskazania, iż organ wszczyna postępowanie administracyjne z urzędu i w jakiej sprawie, jak również brak podania podstawy prawnej i przesłania stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w niniejszej sprawie, brak wskazania, przeciwko jakim stronom toczy się postępowanie, brak zindywidualizowania przedmiotu sprawy,
- naruszenie art 59 pkt. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane poprzez nadanie statusu strony osobom, których nie dotyczyło postępowanie i przesłanie zawiadomienia o przeprowadzeniu kontroli z dnia 27 lutego 2009r. tym osobom mimo wyraźnego wskazania, że stronami postępowania w sprawie samowolnego użytkowania budynku mieszkalnego jest wyłącznie organ i Inwestor,
- naruszenie przepisu art. 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane w ten sposób, iż w toku postępowania administracyjnego organ nie ustalił, czy Inwestor ponosi winę za działanie osoby trzeciej podczas gdy kwestii odpowiedzialności Inwestora nie można oderwać od kwestii winy,
- naruszenie art. 7, 8, 12, 35 i 36 kpa poprzez nie powiadomienie strony o przyczynach opóźnienia załatwienia sprawy w ustawowym terminie i brak powiadomienia strony o podaniu przyczyny zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy . W uzasadnieniu wskazali, że nie zgadzają się z przedstawioną interpretacją stanu faktycznego oraz stanu prawnego przedmiotowej sprawy. Interpretacja ta jest dla skarżących krzywdząca i niekorzystna, a wydanie postanowienia jest powodem do dalszego obowiązywania w obiegu prawnym postanowienia niezgodnego z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów wskazali, iż w ocenie skarżących został naruszony przepis art. 64 § 1 i 4 kpa poprzez brak wystawienia przez organ prowadzący dokumentu w postaci zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. W tym miejscu wskazać należy, iż szczególnym rodzajem zawiadomienia jest zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie oficjalności tj. może być wszczęte z urzędu, jak również na zasadzie skargowości, czyli wszczęcie może nastąpić przez wniesienie przez stronę podania art. 61 § 1kpa. W przypadku, gdy postępowanie wszczynane jest z urzędu organ zobowiązany jest sporządzić stosowne zawiadomienie, w którym ujęte zostaną co najmniej następujące informacje:
- określenie organu prowadzącego postępowanie, który organ jest właściwy ( uprawniony do jego prowadzenia),
- wskazanie konkretnej osoby, wobec której wszczynane jest postępowanie oraz sposób jego wszczęcia ( z urzędu) bowiem postępowanie administracyjne może toczyć się jedynie w indywidualnej sprawie i wobec konkretnego podmiotu ( osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej),
- obowiązki ( ewentualnie prawa ) , które są przedmiotem postępowania - w tej części zawiadomienia najlepiej posiłkować się terminologią przepisów prawa,
- podpis uprawnionej osoby.
W odniesieniu do przeprowadzonego postępowania zdaniem skarżących samo lakoniczne wydanie przez organ pisma w postaci zawiadomienia strony o przeprowadzeniu kontroli z dnia 27 lutego 2009 roku ( będące pierwszym pismem w sprawie) wskazanych wymogów nie spełnia. Skarżący zarzucają, iż po pierwsze organ prowadzący nie wskazał konkretnie z imienia o nazwiska osoby, przeciwko której wszczyna postępowanie administracyjne. Co więcej organ nie wskazał, że w ogóle takie postępowanie administracyjne o przystąpienie do użytkowania budynku mieszkalnego bez stosownego pozwolenia na użytkowanie zostaje wszczęte i czy z urzędu, czy na wniosek, podając jedynie lakonicznie, że w związku z pismem A. .N. kolejny zarzut w tej materii dotyczy faktu, że jak wskazał organ w swoim zawiadomieniu z dnia 27 lutego 2009 roku kontrola jaka miała być przeprowadzona dotyczyć będzie ustalenia stanu faktycznego dotyczącego użytkowania budynku bez wymaganego ustawą Prawo budowlane zgłoszenia zakończenia budowy do organu nadzoru budowlanego, a nie w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego bez stosownego pozwolenia na użytkowanie. Bez podania tych informacji organ wydał Postanowienie kończące postępowanie administracyjne w sprawie, które w ogóle nie zostało wszczęte, a to w sprawie samowolnego użytkowania obiektu budowlanego. W tym względzie skarżący są przekonani, iż doszło do naruszenia przepisu art. 61 § 1 i 4 kpa poprzez brak przesłania stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w formie odrębnego dokumentu, a samo przesłanie stronie zawiadomienia o przeprowadzeniu kontroli bez określenia jej konkretnie kogo dotyczy jest zbyt ogólnikowe. Ponadto wskazali ponownie, iż nie można uznać dokumentu w postaci zawiadomienia strony o przeprowadzeniu kontroli za dowód wszczęcia postępowania administracyjnego, a tym samym jego zakończenia Postanowieniem wymierzającym karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu bez wymaganego ustawa prawo budowlane pozwolenia na użytkowanie w obliczu faktu, że zawiadomienie dotyczyło ustalenia stanu faktycznego dotyczącego użytkowania budynku bez wymaganego ustawą Prawo budowlane zgłoszenia zakończenia budowy do organu nadzoru budowlanego, a nie wszczęcia postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą oficjalności postępowania strona winna być powiadomiona o fakcie wszczęcia postępowania administracyjnego i przysługujących jej obowiązkach i prawach, czego również brak jest w przesłanym zawiadomieniu. Poza tym strona musi wiedzieć, że zostało wszczęte i toczy się jakieś postępowanie administracyjne, gdyż w toku postępowania stroną przysługują różnorakie uprawnienia, o którym winna być powiadomiona, a które nie zostały jej przez organ w sposób jasny i przejrzysty przekazane. Wskazali również, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , iż zarzut naruszenia art. 61 kpa jest bezzasadny i powołującego się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1981 roku, sygn. akt SA 654/81. Zdaniem skarżących powoływanie powyżej wskazanego orzeczenia nie jest zasadne w okolicznościach sprawy, gdyż to orzeczenie dotyczy zupełnie innej kwestii niż skarżący zarzucają. Wskazane orzeczenie dotyczy daty wszczęcia postępowania administracyjnego, a nie kwestii związanej z formą wszczęcia postępowania administracyjnego, skutecznym powiadomieniem strony o toczącym się postępowaniu, przysługujących jej uprawnieniach i obowiązkach itp. Określenie daty wszczęcia postępowania jest doniosłe nie tylko ze względu na to, że od dnia wszczęcia postępowania rozpoczynają bieg terminy załatwiania spraw, lecz przede wszystkim ze względu na konieczność zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu już od dnia jego wszczęcia. Natomiast data wszczęcia postępowania nie jest miarodajna dla podstawy faktycznej i podstawy prawnej decyzji; decyduje o tym stan faktyczny i stan prawny sprawy. Ponadto zdaniem skarżących został również naruszony przepis art. 55 i 54 ustawy prawo budowlane. Skarżący w pełni podzielają pogląd zawarty w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 sierpnia 2007r., sygn. II SA/GI 246/07: skoro jedynie Inwestor władny jest bądź to dochować zawartych w art. 54 i 55 ustawy prawo budowlane wymogów bądź też normy owe naruszyć to jedynie on może być w obecnym stanie prawnym tym podmiotem, który ponieść może określoną w ustawie odpowiedzialność za fakt przystąpienia do nielegalnego użytkowania art. 57 ust 7 ustawy prawo budowlane", na który to Wyrok powołuje się w zaskarżonym Postanowieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Skarżący są zdania, iż jeżeli to Inwestor ma ponosić karę, to za swoje działania. Z literalnego brzmienia przepisu i dodatkowo jeszcze z tezy wyroku WSA wynika jasno, że skoro Inwestor władny jest dochować normy bądź je naruszyć i jest podmiotem ponoszącym odpowiedzialność, to Inwestor nie może ponosić odpowiedzialności za osoby trzecie. Skarżący wskazali, iż de facto nie przystąpili oni do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego ustawą prawo budowlane pozwolenia na użytkowanie, tak więc niezasadnym było ich ukaranie, a kara taka może być nałożona wyłącznie lub przede wszystkim na inwestora. Ponadto skarżący wskazali, iż uczynili wszystko, co należy do ich obowiązków, aby nie dopuścić do przystąpienia do użytkowania budynku przez osobę trzecią i Inwestor jest zdania, że nie ponosi winy za działanie osoby trzeciej. Ponadto ich zdaniem nie można odpowiedzialności inwestora oderwać od kwestii winy. Może się tak zdarzyć, co miało miejsce w omawianej sytuacji, że inwestor uczynił wszystko co należy do jego obowiązków, a mimo wszystko osoby trzecie przystąpią do użytkowania obiektu. Zdaniem skarżących obowiązkiem organów było ustalenie, czy skarżącym można było przypisać jakąkolwiek winę w tym, że osoba trzecia rozpoczęła użytkowanie obiektu, dopiero ustalenie tej przesłanki pozwolić winno na ustalenie, czy na skarżących może być nałożony obowiązek wpłacenia przedmiotowej kary. Tymczasem organ I Instancji, a to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w ogóle nie zbadał tej okoliczności w toku postępowania, a przecież Inwestor nie może ponosić odpowiedzialności za działanie osoby trzeciej skoro sam nie ponosi winy. Tym samym nastąpiło naruszenie przepisów postępowania a to art. 9 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy. Powyższe stanowisko skarżących jest ich zdaniem także uzasadnione w świetle wyroku z dnia 13 maja 2008 roku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 227/08 o tezie: Karę z art. 57 ust. 7 P.b. wymierza się podmiotowi, który dopuszcza się nielegalnego użytkowania obiektu, z reguły inwestorowi. Nie można jednak odpowiedzialności inwestora oderwać od kwestii winy. Odnosząc się do twierdzeń organu II Instancji, iż nie zawiadomienie strony o przyczynach opóźnienia w załatwieniu sprawy nie ma wpływu na treść merytorycznego rozstrzygnięcia wskazali, iż skarżący nie zgadzają się z tym stanowiskiem. Obowiązkiem organu jest poprowadzenie postępowania administracyjnego zgodnie z przepisami, tak więc kwestia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a uchybienia proceduralne to dwie różne rzeczy. Ponadto za uchybienie proceduralne należałoby również uznać fakt, iż przedmiotowe zawiadomienie strony o przeprowadzeniu kontroli z dnia 27 lutego 2009 roku zostało także przesłane do A i M. B. , których złośliwe informacje stały się podstawą do działania organu i których organ zakwalifikował jako strony postępowania informując te osoby o terminie i godzinie kontroli. Powyższa okoliczność wynika z uczynionej w treści wskazanego powyżej zawiadomienia adnotacji "otrzymują" dotyczącej kręgu osób do których organ przesłał zawiadomienie. Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tylko inwestor jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie, co oznacza, że tylko jemu przysługuje uprawnienie żądania od właściwego organu nadzoru budowlanego przeprowadzenia postępowania w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Ponadto skarżący wskazali, iż organ w wydanym postanowieniu w ogóle nie ustosunkował się do wszystkich podniesionych przez nich zarzutów.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, wyjaśnił, że w myśl art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają w oparciu o przepisy prawa, w przedmiotowej sprawie będą to przepisy Prawa budowlanego i aktów wykonawczych do niego. I tak w myśl art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.I Nr 106, póz. 1126 z póz. zm. ) "do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po. zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji." Zgodnie zaś z art. 57 ust.7 cytowanej ustawy - w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezspornie wynika, że doszło do nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej ul. [...] w N. , a zatem zaistniały podstawy dla wymierzenia właścicielom obiektu kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze wyjaśnił, że organ I instancji prawidłowo pismem z dnia [...].02.2009 r. znak: [....]( akta I instancji, k.[...]) zawiadomił Skarżących o zamiarze przeprowadzenia obowiązkowej kontroli przedmiotowego budynku mieszkalnego. Faktem jest, że o tej czynności zawiadomione zostały również inne, niż inwestor osoby. Organ I instancji w dalszej części postępowania zweryfikował jednakże krąg stron prowadzonego postępowania administracyjnego, zawężając je, zgodnie z przepisami, wyłącznie do Inwestora. Zarzut naruszenia art. 57 Prawa budowlanego jest zatem bezpodstawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania, należy wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 ppsa, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc nie każde uchybienie przez organ przepisom postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonego aktu, lecz wyłącznie takie, które mogło mieć – i to tylko istotny - wpływ na wynik sprawy. O ile zatem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym organ I instancji dopuścił się uchybień, które skarżący podnieśli i szczegółowo uzasadnili tak w zażaleniu, jak i w skardze, to uchybienia te - jak trafnie wywiódł w swoim uzasadnieniu organ II instancji – nie miały wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Jest zresztą oczywiste, że takie uchybienia jak opóźnienie w załatwieniu sprawy i brak powiadomienia strony o jego przyczynie, dopuszczenie do fragmentu postępowania w charakterze strony, osób którym przymiot ten nie przysługiwał, jak również kwestia formy wszczęcia postępowania administracyjnego, nie mogły mieć żadnego wpływu na sam wynik postępowania. Na tej płaszczyźnie rozważań przypomnieć jedynie można, że A. i M . uczestniczyli jedynie w początkowej części postępowania i już pismem z dnia 20 marca 2009 roku (k. [...]) zostali poinformowani, że nie są stronami toczącego się postępowania i nie będą dalej w nim uczestniczyli, ani informowani o jego przebiegu. Co się natomiast tyczy wszczęcia postępowania – które zostało wszczęte z urzędu – to powołane przez organ II instancji orzeczenie NSA nawiązuje, tak do daty, jak i formy wszczęcia postępowania administracyjnego. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi wskazujące na brak winy skarżących, w dopuszczeniu do nielegalnego użytkowania przedmiotowego budynku. Podzielić należy przede wszystkim pogląd, że to inwestor – którym w niniejszym wypadku są skarżący - ponosi odpowiedzialność za fakt przystąpienia do nielegalnego użytkowania. Kwestia kto faktycznie użytkuje budynek pozostaje natomiast bez znaczenia. To bowiem na inwestorze ciąży obowiązek właściwego nadzoru nad realizowaną inwestycją i niedopuszczenie do jego użytkowania przed – określając kolokwialnie - dopełnieniem wszystkich wymaganych formalności. Dodatkowo natomiast można wskazać, że w przedmiotowym wypadku dopuszczenie do nielegalnego użytkowania przedmiotowego budynku, jest przez skarżących jak najbardziej zawinione. Z akt administracyjnych organu I instancji jednoznacznie bowiem wynika, że skarżący, będący inwestorem mieli pełną świadomość, że przedmiotowy budynek, co do którego nie dokonano zgłoszenia o zakończeniu budowy, jest zamieszkany przez ich córkę. Wynika to nie tylko z nie budzących wątpliwości oświadczeń córki skarżących, na które powołał się organ, ale przede wszystkim z zeznań samej skarżącej złożonych w postępowaniu o wykroczenie, będących dowodem w niniejszej sprawie ([...]). Również z faktur za gaz oraz wodę i ścieki, doręczanych na adres skarżących jednoznacznie wynika, że przedmiotowy budynek jest użytkowany. W tym stanie rzeczy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że córka skarżących zamieszkała w nim za ich wiedzą i zgodą, a zatem postępowanie skarżących oceniane na płaszczyźnie winy, nosi znamiona winy umyślnej. Tak więc nawet ocena zarzutów skargi, przy uwzględnieniu przesłanki winy skarżących, prowadzi do jednoznacznych wniosków, że nakładając na skarżących karę z tytułu nielegalnego użytkowania, organ postąpił prawidłowo. Z powyższych rozważań wynika ponadto, że kwestia odmowy wydania przez organ pism i oświadczeń A. i M. B. córce skarżących ( co do których toczy się odrębne postępowanie i odnośnie czego nie odniósł się organ II instancji w zaskarżonej decyzji) pozostaje bez znaczenia dla oceny przesłanek do nałożenia na skarżących kary za nielegalne użytkowanie Kończąc rozważania prawne, należy wskazać, że poczynione przez organ pozostałe ustalenia stanu faktycznego, jak również zastosowane prawo i sposób wyliczenia wysokości kary są prawidłowe. Wobec powyższego, uznając skargę za nieuzasadnioną, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło