III SA/Wr 213/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Starosta Ś. skierował T. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym (egzamin teoretyczny i praktyczny) w zakresie prawa jazdy kat. [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., utrzymało przedmiotowe rozstrzygnięcie w mocy W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium wyjaśniło, że w dniu [...] r. Komendant Wojewódzki Policji we W. zwrócił się do Starosty Ś. z wnioskiem o skierowanie T. K. na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, w ramach posiadanych przez niego uprawnień, tj. kat. [...],[...],[...],[...],[...],i [...], z powodu naruszenia przez niego w okresie od [...] r. do [...] r. przepisów o ruchu drogowym, za które otrzymał [...] punktów karnych. W dniu [...] r. Komenda Powiatowa Policji w G. przekazała Staroście zatrzymany w dniu [...] r. T. K. dokument prawa jazdy. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 114 ust. 1 pkt b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. (t.j. Dz.U. Nr 108 z 2005 r. poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów o ruchu drogowym. Jak dalej wyjaśniło Kolegium, stosownie do § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, komendant wojewódzki Policji, występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy, z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie posiadanych przez niego praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów, otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Kolegium wyjaśniło, że przepisy te jednoznacznie wskazują na konieczność skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego uprawnień, bez względu na rodzaj pojazdu, jakim dopuścił się naruszenia przepisów, skutkujących takim skierowaniem. Przytaczając orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ podkreślił, że zasady ruchu drogowego są jednakowe dla wszystkich kierowców, w tym kierowców pojazdów różnego rodzaju, natomiast T. K. wielokrotnie przekraczał dozwolone limity prędkości, czym podważył swoje kwalifikacje jako kierowcy wszystkich pojazdów mechanicznych, do kierowania którymi jest uprawniony. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. T. K., zarzucając mu: 1. naruszenie przepisu art. 138 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, 2. niewłaściwą wykładnię przepisu § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, 3. niewłaściwą interpretację wniosku Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia [...] r. o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, 4. usiłowanie odebrania wszystkich nabytych uprawnień do kierowania pojazdami. W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono ponadto, że wydane w sprawie decyzje sprzeczne są z zasadą niekarania kilkakrotnie za to samo wykroczenie, a działania organów noszą znamiona działań w ramach państwa policyjnego. Ponadto skarżący zarzucił, że takie postępowanie (kierowanie na egzamin ze wszystkich posiadanych kategorii uprawnień do kierowania pojazdami, na skutek naruszenia przepisów jednym rodzajem pojazdu), zmusza obywateli do płacenia wielokrotnie za to samo sprawdzenie kwalifikacji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący podniósł, że decyzja nie może być tak rozumiana, że pojęcie "w ramach", jest zrównane z pojęciem "wszystkich". Dodatkowo oświadczył, że nie można wykluczyć, że zmuszanie obywateli do ponownego zdobywania uprawnień we wszystkich kategoriach, jest związane z wymiernymi korzyściami finansowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002r. poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszych wywodach w skrócie jako "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium stwierdzić należy, badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można organom orzekającym skutecznie zarzucić, by przy rozstrzygnięciu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. Nr 108 z 2005 r. poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba skierowana decyzją starosty posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Należy wskazać, że użyte w cytowanym przepisie sformułowanie "podlegają" oznacza, że decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu nie zostały pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego. Bezsporne jest, że skarżący w okresie roku przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Sam skarżący nie kwestionował faktu przekroczenia punktów karnych, w jego ocenie jednak skoro wskazanych naruszeń dopuścił się jadąc samochodem osobowym, to w konsekwencji powinien być skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wyłącznie odnośnie kategorii B. Sąd nie podzielił jednak stanowiska prezentowanego przez skarżącego. Szczegółowy tryb postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wynika z Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. (Dz. U. z 2002, Nr 236, poz.1998) w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wydanego na podstawie art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Powołane rozporządzenie określa między innymi tryb występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. I tak zgodnie z § 7 ust. 1. pkt 2 Komendant Wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy, z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wobec jednoznacznej treści powołanego przepisu, za jak najbardziej prawidłowe należy uznać stanowisko organów administracyjnych (a w konsekwencji podjęte przez nie decyzje, że kierowca naruszający przepisy ruchu drogowego, bez względu na rodzaj pojazdu jakim dopuścił się wskazanych przewinień za które w sumie otrzymał co najmniej 24 punkty karne, podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że za prawidłowością takiego właśnie rozumienia przywołanych unormowań przemawia fakt, iż zasady ruchu drogowego są jednakowe dla wszystkich uczestników tego ruchu, bez względu na posiadaną kategorię prawa jazdy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 788/05, lex nr 198957, wyrok WSA w Kielcach z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 501/08, lex nr 511390). Słusznie również zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że skarżący wielokrotnie łamiąc przepisy w zakresie zachowania właściwej prędkości na drodze, zakazu wyprzedzania oraz nieustapienia pierwszeństwa przejazdu (co wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r.) podważył swoje kwalifikacje nie tylko jako kierowcy samochodu osobowego, ale także innych pojazdów mechanicznych do kierowania którymi jest uprawniony i wobec tego zachodzi konieczność kontrolnego sprawdzenia posiadanej przez skarżącego wiedzy w tym zakresie. Uznać więc należy, że organy administracji działały w granicach prawa, a podjęte poprzez nie decyzje wydane zostały po przeprowadzeniu niewadliwego postępowania administracyjnego i na podstawie prawa. Wyjaśnić również należy, że chybiony jest podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organy art. 138 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie. Zgodnie z tym przepisem, zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania. W omawianej sprawie natomiast, wbrew temu co podnosi skarżący, przyczyną zatrzymania jest konieczność sprawdzenia jego kwalifikacji jako kierowcy (w związku ze stwierdzonymi wielokrotnymi naruszeniami przepisów ruchu drogowego), dlatego spełnienie normy wskazanego przepisu nastąpi dopiero w momencie pozytywnego wyniku z egzaminu kontrolnego. Dodatkowo w odniesieniu do zarzutów skargi podnieść należy, że przepis art. 114 Prawo o ruchu drogowym nie został zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego, trudno więc mówić o niekonstytucyjności jego postanowień. Zarówno natomiast organy administracji publicznej jak i sądy, zobowiązane są przestrzegać ustaw i orzekać na ich podstawie. Wobec wszystkich przedstawionych okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.