II SA/Bd 381/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi I. S.A. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta G., na podstawie art. 115a ust. 1 i 5, art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008, Nr 25, poz. 150; z późn. zm.; zwanej w skrócie "P.o.ś."), § 2 ust. 1 tabela 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu do środowiska (Dz. U. z 2007 r., Nr 120, poz. 826), § 10, § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. Nr 206. poz. 1291), § 2, § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia i innych danych oraz terminów i sposobów ich prezentacji (Dz. U. Nr 215, poz. 1366) 1) określił dla spółki I. S.A. w S., położnej na terenie zakładu Chłodnia G. Sp. z o.o. przy ul. K. w G. dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego: ― Laeq D – 55 dB, ― Laeq N – 45 dB, 2) ustalił dla spółki dla I. S.A. w S., położnej na terenie zakładu Chłodnia G. Sp. z o.o. przy ul. K. w G., sposób i częstotliwość prowadzenia pomiarów hałasu w środowisku w następujący sposób: — raz na dwa lata z uwzględnieniem specyfiki pracy źródeł hałasu, zgodnie z metodyką referancyjną prowadzenia okresowych pomiarów hałasu (z wyjątkiem hałasu impulsowego) określoną w stosownym rozporządzeniu, — układ wyników okresowych pomiarów hałasu w środowisku zgodnie z załącznikiem określonym w stosownym rozporządzeniu, — wyniki przedłożyć w Urzędzie Miejskim w G. każdorazowo w terminie 1 miesiąca po zakończeniu pomiarów. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że w obrębie zakładu Chłodnia G. przy ul. K. w G. znajduje się budynek chłodni należący do firmy I. S.A. w S. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się przy ul. K. i stanowi pojedynczy budynek mieszkalny, zamieszkania zbiorowego. Na rozpatrywanym terenie obowiązują zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod nazwą "lotnisko przemysłowe". Hałas powstający na terenie chłodni, w części należącej do I. S.A. związany jest z załadunkiem towarów do samochodów dostawczych oraz manewrowaniem tych samochodów na placu przed rampą. Rampa wyładunkowa znajduje się na wprost budynku mieszkalnego przy ul. K. Pomiędzy zakładem a budynkiem mieszkalnym brak zabezpieczeń akustycznych – działki rozgranicza ogrodzenie z siatki drucianej. Jak wynika z wykonanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w B. Delegatura w T. w ramach kontroli pomiarów hałasu emitowanego z terenu chłodni w porze nocnej doszło do przekroczenia o 10,6 dB dopuszczalnej wartości emisji hałasu ul. budynku mieszkalnym przy ul. K., co skutkowało koniecznością wydania decyzji. W odwołaniu skarżąca spółka I. S.A. podniosła, że przeprowadzone pomiary hałasu nie były reprezentatywne, gdyż zostały przeprowadzone w okresie wzmożonego ruchu o charakterze przejściowym, związanym z czasowym korzystaniem z nieruchomości przez spółkę J. Sp. z o.o., która w najbliższym czasie przemieści się do własnych magazynów. Zarzuciła także, że przed wydaniem decyzji nie wyznaczono terminu do wypowiedzenia się w sprawie. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uchyliło decyzję Prezydenta z dnia [...] grudnia 2009 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania za bezzasadne. Organ zwrócił uwagę, że przedstawiciel skarżącej Spółki uczestniczył w dokonanych pomiarach hałasu, a ponadto organ pierwszej instancji przy wszczęciu postępowania, pismem z dnia 26 listopada 2009 r., pouczył Spółkę o możliwości zapoznania się z zebraną w sprawie dokumentacją, uzupełnienia materiału dowodowego oraz złożenia pisemnych wyjaśnień. Spółka skorzystała z tego uprawnienia, przedkładając pisma, jakie w związku z działalnością Chłodni G. kierowane były do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. K. Tym samym zdaniem Kolegium nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Odnośnie materialnej podstawy prawnej decyzji Prezydenta Kolegium wskazało, że w decyzji, o której mowa w art. 115a ust. 1 P.o.ś. organ ochrony środowiska dokonuje przyporządkowania konkretnemu zakładowi produkcyjnemu wskaźników dopuszczalnego poziomu hałasu, w zależności od rodzaju terenu, na który zakład ten oddziałuje. Dopuszczalny poziom hałasu, stosownie do art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś. został zróżnicowany ze względu na przeznaczenie terenu oraz porę dzienną i nocną. Wskaźniki dopuszczalnych poziomów hałasu dla tak zróżnicowanych terenów, z uwzględnieniem rodzaju obiektu lub działalności będącej źródłem hałasu i czasu odniesienia zostały sprecyzowane w wydanym na podstawie art. 113 ust. 1 P.o.ś. rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu do środowiska. Kolegium podkreśliło, że istotne jest, że gdy na danym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 114 ust. 1 P.o.ś. wskazuje on, które z terenów należą do poszczególnych rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś. Jeżeli natomiast teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. Przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 września 2008 r. (sygn. akt II SA/Ol 25/08, LEX nr 454071) Kolegium podkreśliło, że ochroną objęte są jedynie tereny, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., a nie wszelkie tereny, tak objęte ochroną, o której mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., jak i wszystkie inne tereny, w tym wykorzystane na cele przemysłowe, składowe czy magazynowe. W rozpatrywanej sprawie zdaniem Kolegium szczegółowe ustalenie dopuszczalnych poziomów hałasu ze względu na rodzaj terenów sąsiednich wobec terenu, na którym skarżąca Spółka prowadzi działalność, powinno nastąpić na podstawie obowiązującego w dacie orzekania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika jedynie, że dla przedmiotowego terenu obowiązują zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod nazwą "Lotnisko Przemysłowe". Nie zostało wskazane jednak, o jaki konkretnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego chodzi oraz jakie jest szczegółowe przeznaczenie terenu o nazwie "Lotnisko Przemysłowe". Nie wiadomo zatem, czy analizowany obszar może być zaliczony do któregoś albo kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś. Kolegium zwróciło uwagę, że z "Opracowania wyników pomiaru poziomu hałasu (...)" z dnia 10 listopada 2009 r. sporządzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego budynek położony jest na działce oznaczonej jako 28M i przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, co jest niespójne z ustaleniami organu pierwszej instancji. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji powinien ustalić, czy budynek mieszkalny położony przy ul. K. należy do terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś. Gdyby okazało się, że przedmiotowy teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w ww. przepisie – organ winien przesądzić, jaki jest przeważający rodzaj terenu. Organ powinien także rozważyć zastosowanie art. 114 ust. 3 P.o.ś., zgodnie z którym jeżeli na terenach przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania znajduje się zabudowa mieszkaniowa, szpitale, domy opieki społecznej lub budynki związane ze stałym albo czasowym pobytem dzieci i młodzieży, ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach. W tej sytuacji Kolegium uznało, że zachodzi konieczność uchylenia decyzji Prezydenta w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, albowiem rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części (art. 138 § 2 k.p.a.). W skardze do sądu administracyjnego skarżąca spółka I. S.A. z siedzibą w S. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium. W ocenie Spółki, pomimo kasatoryjnego charakteru – korzystnego dla skarżącej, decyzja Kolegium narusza prawo. Organ odwoławczy nie odniósł się bowiem do podnoszonej w odwołaniu okoliczności, że pomiary hałasu były przeprowadzone przez organ I instancji w okresie wzmożonego ruchu na terenie nieruchomości. Ponadto błędne jest stanowisko Kolegium, że nie doszło do naruszenia prawa przez organ I instancji poprzez brak wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Samo pouczenie o takim prawie w ocenie skarżącej nie jest wystarczające. Naruszenia art. 10 k.p.a. dopuściło się także Kolegium, gdyż przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zaniechał obowiązku pouczenia skarżącej o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Kolegium podkreśliło, że obowiązek określony w art. 10 § 1 k.p.a. spoczywa na organie drugiej instancji w każdym przypadku, gdy oceniany przez niego materiał dowodowy różni się od materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Ponadto zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składnia wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwoło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, czego strona w niniejszej sprawie nie dopełniła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 115a ust. 1 Prawa ochrony środowiska w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 112a pkt 2 P.o.ś. ilekroć w przepisach działu V P.o.ś. (w obrębie którego znajduje się art. 115a P.o.ś.) jest mowa o wskaźnikach hałasu, rozumie się przez to parametry hałasu określone poziomem dźwięku A wyrażonym w decybelach (dB), w tym wskaźniki hałasu mające zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska w odniesieniu do jednej doby: a) LAeq D - równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 600 do godz. 2200), b) LAeq N - równoważny poziom dźwięku A dla pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz. 2200 do godz. 600). Wynika z powyższego, że przekroczeniem dopuszczalnego hałasu, za który zgodnie z art. 115a ust. 1 in fine uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N – jest przekroczenie hałasu w odniesieniu do jednej doby – w porze dnia i w porze nocy tej doby. Aczkolwiek zatem rzeczywiście organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu skarżącej Spółki co do jedynie czasowego występowania przekroczenia hałasu na terenie zakładu - Chłodni G., tym niemniej naruszenie w tym zakresie przepisów postępowania (brak stosownego uzasadnienia podstawy prawnej, dla której organ uważa argument Spółki za nieuzasadniony – naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.) nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Jak wynika z zestawienia treści art. 115a ust. 1 i art. 112a pkt 2 P.o.ś. wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu uzasadnione jest już w przypadku stwierdzenia przekroczenia poziomu hałasu w obrębie jednej doby. Z argumentacji skarżącej Spółki wynika natomiast, że przekroczenia hałasu są związane z koniecznością zapewnienia czasowego korzystania z nieruchomości przez J. Sp. z o.o. – tj. do czasu, kiedy podmiot ten będzie mógł zacząć korzystać z własnych magazynów. Z zestawienia dat pism, w których skarżąca podnosiła ten argument w toku postępowania (pismo z dnia 9 grudnia 2009 r., odwołanie z dnia 8 stycznia 2010 r.), wynika, że owo czasowe korzystanie wykracza poza obręb jednej doby. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Błędnie wprawdzie podnosi Kolegium w odpowiedzi na skargę, że obowiązek określony w art. 10 § 1 k.p.a. spoczywa na organie drugiej instancji tylko w przypadku, gdy oceniany przez niego materiał dowodowy różni się od materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Brak podstaw do takiej interpretacji art. 10 § 1 k.p.a. Tym niemniej słusznie organ podnosi, że nie każde naruszenie przepisów postępowania skutkuje koniecznością usunięcia decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), sąd administracyjny jest zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku jeżeli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podziela pogląd, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1192/06, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 427561). W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała, że doszło do takiej właśnie sytuacji. Uznając za niezasadne zarzuty skargi jednocześnie Sąd uznał, że zgodnie z przepisami ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w znacznej części, w celu ustalenia czy analizowany obszar może być zaliczony do któregoś albo kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., a tym samym – jakie powinny być określone dopuszczalne poziomy hałasu. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.