II SA/Bd 463/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we .W z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 21 kwietnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 30 marca 2010 r. odmawiającą skarżącemu M. K. świadczeń w formie: – świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad J. K., – składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad J. K., – składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad J. K., Kolegium ustaliło, że J. K. – ojciec skarżącego, stosownie do orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia 8 grudnia 2005 r. jest osobą niepełnosprawną ze znacznym stopniem niepełnosprawności, ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ponadto w orzeczeniu wskazany jest wymóg stałej pomocy i opieki ze strony osób drugich. Kolegium, powołując się na przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, z późm. zm.; zwanej w skrócie "u.ś.r."), wskazało, że uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się z koniecznością niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Ze względu na stan schorzenia osób wymagających opieki, sprawowanie tej opieki wymaga stałej pomocy i opieki ze strony osób drugich. Wnioskodawca mieszka w odległości 30 km od miejscowości, gdzie mieszka jego niepełnosprawny ojciec, i jak sam podaje – opiekę nad ojcem sprawuje tylko przez 3 godziny dziennie. Zdaniem Kolegium w takiej sytuacji wymiar czasowy opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia czy też z jego podejmowania, a tym samym brak jest przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia. W skardze do sądu administracyjnego M. K. podniósł, że stan zdrowia jego ojca w ostatnim czasie pogorszył się, w związku z czym wymaga całodziennej i całodobowej opieki, co wiąże się z dużymi kosztami. Skarżący nie zgodził się przy tym z organem, że opieka, którą sprawuje, jest opieką doraźną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia jedynie, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, przy czym oceny tej dokonuje zasadniczo uwzględniając stan prawny i faktyczny istniejący w momencie wydawania zaskarżonej decyzji. Sąd nie może zatem wziąć pod uwagę podnoszonej przez skarżącego okoliczności, która – jak wynika z kontekstu skargi – zaszła po wydaniu zaskarżonej decyzji ("w ostatnim czasie") tj. pogorszenia się stanu zdrowia ojca skarżącego. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Sądu z cytowanego przepisu nie wynika, jaki powinien być wymiar czasowy opieki nad osobą niepełnosprawną, aby można było uznać, że istnieje potrzeba rezygnacji z podjęcia pracy zarobkowej lub potrzeba rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Ocena, czy potrzeba takiej rezygnacji zaistniała nie może też pomijać konieczności dojazdu do osoby niepełnosprawnej, który – w zależności od środków komunikacji, którymi dysponuje opiekun – nawet przy względnie niewielkiej odległości może wymagać znacznego czasu. Nie można bowiem przyjąć, że każdy opiekujący się osobą niepełnosprawną dysponuje samochodem i środkami wystarczającymi na zakup paliwa, ani że do każdej miejscowości istnieje możliwość szybkiego i dogodnego w każdej porze dnia dojazdu środkami komunikacji publicznej. Okoliczności te wymagają zatem każdorazowo dokładnego zbadania, czego w przedmiotowej sprawie zabrakło. Tym niemniej zdaniem Sądu uchybienie powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy. Istotną okolicznością, która wynika z akt administracyjnych jest bowiem fakt, że skarżący jest rolnikiem, podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników (zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w R. – k. 5 akt administracyjnych). Z cytowanego wyżej art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest brak podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ze względu na konieczność sprawowania opieki. Stosownie do art. 3 pkt 22 u.ś.r. pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Brak podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w powyższym rozumieniu oznacza zatem, że mamy do czynienia z osobą bezrobotną, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w ww. formach i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub ww. pracy zarobkowej – z możliwości tej nie korzysta. Trzeba też brać uwagę, że jak wynika z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 145; z późn. zm.) osobą bezrobotną jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Wynika z powyższego, że za osobę rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub nie podejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie może być uznany rolnik, który musi przecież przynajmniej część czasu przeznaczyć na prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego. Ze względu na powyższe, uznając, że pomimo błędnego uzasadnienia zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) oddalił skargę.