II OSK 1882/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-02-08
Skład orzekający: sędzia NSA Andrzej Gliniecki, sędzia NSA Barbara Adamiak, sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która nie zawiera oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki, na której mają być wykonane schody zewnętrzne, jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki, na której mają być wykonane schody zewnętrzne, stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Taka wadliwość decyzji o pozwoleniu na budowę uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na przebudowę lokalu mieszkalnego i zmianę sposobu jego użytkowania na sklep odzieżowy, wraz z dobudową schodów zewnętrznych. Organ pierwszej instancji (Wojewoda Pomorski) stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z 2007 r. z powodu rażącego naruszenia prawa, w tym braku zapewnienia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz niezgodności projektu z prawem. Organ odwoławczy (Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Gdyni jedynie w części dotyczącej dobudowy schodów zewnętrznych, wskazując na brak oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla tej części inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 lutego 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2486/10 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. na podstawie art. 156 §1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] kwietnia 2007 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu J. K. pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego w parterze budynku ze zmianą sposobu użytkowania na sklep odzieżowy, dobudowę schodów zewnętrznych przy ulicy [...] w Gdyni - stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] kwietnia 2007 r. - uznając, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem organu wadliwość decyzji związana była z niedopełnieniem wymogu art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późniejszymi zmianami), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, sprawdzeń; w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowej budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich.
Organ wskazał, że zgodnie z §3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) pod pojęciem budynku użyteczności publicznej należy rozumieć budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji.
Natomiast dyspozycja §16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać.
W ocenie organu projekt budowlany sporządzony w odniesieniu do obiektu użyteczności publicznej powinien zawierać opis dostępności dla osób niepełnosprawnych.
Tymczasem zatwierdzony kwestionowaną decyzją projekt budowlany inwestycji zaliczanej do obiektu użyteczności publicznej, nie zawierał opisu dostępności dla osób niepełnosprawnych, co rażąco naruszało przepisy §16 i §86 oraz §55 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz dyspozycję art. 5 ust. 1 pkt 4 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Organ stwierdził nadto, że zakres inwestycji wymieniony we wniosku inwestora z dnia 5 marca 2007 r.. ("zmiana sposobu użytkowania lokalu w Gdyni ul. [...], działka Nr [...]) nie był tożsamy z orzeczeniem kwestionowanej decyzji (przebudowa lokalu mieszkalnego w parterze budynku ze zmianą sposobu użytkowania na sklep odzieżowy, dobudowa schodów zewnętrznych przy ulicy [...] w Gdyni, dz. Nr [...]) oraz z zakresem robót zamieszczonym w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 15 maja 2006 r. ("zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy, z dobudową schodów zewnętrznych w parterze budynku usługowo-mieszkalnego położonego przy ulicy [...] w Gdyni").
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Inwestor był zobowiązany podpisać oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wskazać dokumenty, które potwierdzają to prawo. Stosownie do art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć m.in. tytuł prawny wynikający ze stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
Organ wskazał, że w aktach sprawy brak jest uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] Nr 10/1 z dnia 30 kwietnia 2001 r., zgody Wspólnoty z dnia 27 marca 2007 r., co uniemożliwiło mu zweryfikowanie poprawności złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Poza tym organ stwierdził, niezgodność numerów działek zamieszczonych w decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] kwietnia 2007r. - na której miała być realizowana inwestycja (tj. [...]) w porównaniu z numerem działki wpisanej przez inwestora w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 10 października 2007 r. ([...]) oraz numerem działki zamieszczonym przez inwestora we wniosku z dnia 05 marca 2007 r. ([...] ) - co ocenione zostało jako rażące naruszenie prawa - art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Nadto oświadczenie projektanta i sprawdzającego "iż niniejsza dokumentacja dotycząca zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszczącego się przy ulicy [...] w Gdyni, została sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej" w ocenie organu było wadliwe, ponieważ nie wskazano numeru działki inwestycji oraz nie określono nazwy dokumentacji projektowej zgodnej z nazwą projektu budowlanego zatwierdzonego przedmiotową decyzją.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010 r., na podstawie art. 138 §1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lipca 2010 r. - uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Pomorskiego oraz stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] kwietnia 2007 r. w części zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na dobudowę schodów zewnętrznych do budynku. W pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] kwietnia 2007 r.
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Prezydent Miasta Gdyni zmienił własną (kwestionowaną) decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J. K. pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego w parterze budynku ze zmianą sposobu użytkowania na sklep odzieżowy i dobudowę schodów zewnętrznych przy ul. [...] w Gdyni, na działce nr ew. [...]
Następnie Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r., stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] czerwca 2008 r.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią §3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o budynku użyteczności publicznej - należy przez to rozumieć budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, opieki zdrowotnej, opieki społecznej i socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym, świadczenia usług pocztowych lub telekomunikacyjnych oraz inny ogólnodostępny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji, w tym także budynek biurowy i socjalny.
W kontekście tej definicji stwierdził, że projektowany lokal usługowy jest budynkiem użyteczności publicznej.
Nadto stosownie do §16 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w §14 ust. 1 i 3 rozporządzenia, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać, zaś stosownie do §55 ust. 2 rozporządzenia, w niskim budynku zamieszkania zbiorowego i budynku użyteczności publicznej, niewymagającym wyposażenia w dźwigi, należy zainstalować urządzenia techniczne zapewniające osobom niepełnosprawnym dostęp na kondygnacje z pomieszczeniami użytkowymi, z których mogą korzystać.
Analiza projektu budowlanego wykazała, że zatwierdzony weryfikowaną decyzją projekt budowlany rozwiązania takiego dla osób niepełnosprawnych nie przewiduje. Projekt przewiduje natomiast budowę schodów zewnętrznych prowadzących do sali sprzedaży.
Zgodnie z §69 ust. 5 ww. rozporządzenia, szerokość stopni schodów zewnętrznych przy głównych wejściach do budynku powinna wynosić w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych i budynkach użyteczności publicznej co najmniej 0,35 m.
Z projektu budowlanego wynika, że szerokość stopnia prostego projektowanych schodów zewnętrznych zabiegowych wynosi 0,3 m - zatem niezgodnie z wymaganiami określonymi w §69 ust. 5 rozporządzenia.
Dlatego zdaniem organu przedmiotowa inwestycja w części dotyczącej budowy schodów zewnętrznych, nie spełnia warunku określonego §16 ust. 1 i §55 ust. 2 oraz §69 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Ponadto zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Inwestor nie złożył jednak oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani wniosku o pozwolenie na budowę na działce nr ew. [...], na której zaprojektowano omawiane schody.
Powyższe ustalenia doprowadziły organ odwoławczy do stwierdzenia, że decyzja Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] kwietnia 2007 r., w części dotyczącej budowy schodów zewnętrznych, wydana została z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z §16 ust. 1 i §55 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., oraz art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego,
Skutki społeczne w postaci dyskryminacji obywateli niepełnosprawnych w życiu społecznym oraz pozbawienie ich możliwości korzystania z zaprojektowanej powierzchni handlowej, nie pozwalają na stwierdzenie, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę została wydana przez organ praworządnego państwa.
Jednocześnie w pozostałym zakresie decyzja Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] kwietnia 2007 r., została wydana po spełnieniu przez inwestora warunków określonych przepisem art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
J. K. wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę z dnia 8 listopada 2006 r. złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ew. [...] na cele budowlane. Planowana inwestycja, nie narusza ustaleń decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] maja 2006 r. o warunkach zabudowy. Z projektu budowlanego wynika, że cechy planowanego przedsięwzięcia odpowiadają warunkom określonym w tej decyzji.
Jednocześnie organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu wojewódzkiego dotyczącego nieprawidłowości oświadczenia projektanta i sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Badana decyzja Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] kwietnia 2007 r., w zakresie, w którym nie dotyczyła dobudowy schodów zewnętrznych, nie jest dotknięta żadną z wad, o których mowa w art. 156 §1 k.p.a. Stąd organ odmówił stwierdzenia nieważności w tej części.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że nieodwracalności skutków prawnych nie można utożsamiać z niemożnością przywrócenia stanu pierwotnego oraz, że wybudowanie obiektu budowlanego jest czynnością faktyczną o skutkach materialnych, a nie skutkiem prawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2486/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że kwestionowaną w trybie stwierdzenia nieważności decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Prezydent Miasta Gdyni zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi J. K. pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego w parterze budynku ze zmianą sposobu użytkowania na sklep odzieżowy, dobudowę schodów zewnętrznych przy ulicy [...] w Gdyni, na działkach Nr [...] Dokonana w trybie nadzwyczajnym ocena zgodności z prawem tej decyzji wykazała, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Wadliwość decyzji związana jest z niedopełnieniem przez organ wymogu art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z 2006 r., ze zmianami), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m. in.: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi.
Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowej budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich.
Fakt, że przedmiotowy lokal stanowiący odrębną nieruchomość jest obiektem użyteczności publicznej wynika z §3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), zgodnie z którym pod pojęciem budynku użyteczności publicznej należy rozumieć budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji.
W kontekście tej definicji projektowany lokal usługowy jest obiektem użyteczności publicznej.
Zatwierdzony projekt budowlany przedmiotowej inwestycji należący do obiektu użyteczności publicznej nie zawierał opisu dostępności dla osób niepełnosprawnych, a brak rozwiązań technicznych ułatwiających dostęp do obiektu osobom niepełnosprawnym, w szczególności poruszającym się na wózkach inwalidzkich w ocenie Sądu rażąco naruszał przepisy §16 ust. 1 i §55 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4 i art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późniejszymi zmianami).
Stosownie bowiem do §16 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać, zaś stosownie do §55 ust. 2 rozporządzenia, w niskim budynku zamieszkania zbiorowego i budynku użyteczności publicznej, niewymagającym wyposażenia w dźwigi, należy zainstalować urządzenia techniczne zapewniające osobom niepełnosprawnym dostęp na kondygnacje z pomieszczeniami użytkowymi, z których mogą korzystać.
Analiza projektu budowlanego wykazała, że zatwierdzony weryfikowaną decyzją projekt budowlany rozwiązania takiego dla osób niepełnosprawnych nie przewiduje. Projekt przewidywał natomiast budowę schodów zewnętrznych prowadzących do sali sprzedaży.
Skutki w postaci faktycznej dyskryminacji osób niepełnosprawnych przez pozbawienie ich możliwości korzystania z obiektu handlowego, wskazywały na konieczność wyeliminowania decyzji z obiegu prawnego.
Wprawdzie zgodnie z §69 ust. 5 ww. rozporządzenia, szerokość stopni schodów zewnętrznych przy głównych wejściach do budynku powinna wynosić w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych i budynkach użyteczności publicznej co najmniej 0,35 m, a z projektu budowlanego wynika, że szerokość stopnia prostego projektowanych schodów zewnętrznych zabiegowych wynosi 0,3 m - jednak ta niezgodność z warunkami technicznymi, sama w sobie w ocenie Sądu nie stanowi o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Istotniejsze jest zdaniem Sądu Wojewódzkiego, że organ wydał kwestionowaną decyzję przewidującą wybudowanie schodów na działce nr ew. [...], bez oceny prawa inwestora do dysponowania tym terenem na cele budowlane.
Natomiast zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Inwestor nie złożył jednak oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani też wniosku o pozwolenie na budowę w odniesieniu do działki nr ew. [...], na której zaprojektowano omawiane schody. Dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnym nie wskazują aby inwestor takie prawo posiadał.
Powyższe okoliczności słusznie doprowadziły organ odwoławczy do stwierdzenia, że decyzja Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] kwietnia 2007 r., w części dotyczącej budowy schodów zewnętrznych, wydana została także (zdaniem Sądu przede wszystkim) z rażącym naruszeniem 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
Jednocześnie w pozostałym zakresie, nie dotyczącym dobudowy schodów zewnętrznych, prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] kwietnia 2007 r., została wydana po spełnieniu przez inwestora warunków określonych przepisami art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
J. K. wniósł od wyroku skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach:
1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie – w tym przepisów prawa budowlanego i przepisów wykonawczych, a w szczególności art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156/2006 r. poz. 1118 ze zm.);
2) naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy – w tym przede wszystkim art. 156 §1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego – poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której nie było żadnych podstaw do jego zastosowania,
Na tych podstawach wnosił o:
- zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez stwierdzenie nieważności, bądź uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie znak: [...] z dnia [...] października 2010 r. oraz decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lipca 2010 r. znak[...], stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak: [...] w części zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej skarżącemu pozwolenia na dobudowę schodów zewnętrznych przy ul. [...] w Gdyni.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Według art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) "Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest podstawowym warunkiem wydania pozwolenia na budowę. Treść tego oświadczenia powinna nawiązywać do przepisu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, definiującego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jak tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Złożone oświadczenie przez J. K. dnia 2 marca 2007 r. nie obejmuje oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie działki nr [...], złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej. Nie ma podstaw do wyprowadzenia prawa do dysponowania nieruchomością z pisma Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] grudnia 2006 r., w którym wyrażono zgodę na trwałe zainwestowanie działki nr [...] w celu wykonania schodów zewnętrznych dla zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy w parterze budynku usługowo mieszkalnego położonego przy ul. [...] w Gdyni. Zgody tej udzielono pod warunkiem załatwienia spraw formalno – prawnych zgodnie z treścią Prawa budowlanego oraz dokonania uzgodnień z Wydziałem Dróg Urzędu Miasta Gdyni. Zgody tej, udzielonej pod warunkiem, nie wykazano w oświadczeniu. Nie ma podstaw do wyprowadzenia domniemania, że spełnił warunki pod jakimi została wyrażona zgoda, które dały prawo do dysponowania nieruchomością. Nie ma takich podstaw skoro w treści oświadczenia nie wskazał tytułu prawnego do działki nr [...], nie obejmując jej złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniem.
Jeżeli nie została spełniona podstawowa przesłanka wydania pozwolenia na budowę, wyliczona w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, to wydanie pozwolenia na budowę jest dotknięte kwalifikowanym naruszeniem prawa - rażącym naruszeniem prawa, obwarowanym sankcją nieważności.
Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 156 §1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tego względu, że skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło