II FSK 1197/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf – Mendecka po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Po 187/10 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 22 grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić skargę kasacyjną. I. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: 1. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając w charakterze organu egzekucyjnego, nie był podmiotem uprawnionym do złożenia zażalenia na podstawie art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm, dalej upea). Nie był zatem umocowany do skutecznego zaskarżenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie zarzutów i umorzenia postępowania egzekucyjnego. 2. Skargę kasacyjną wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Postanowienie zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie: - prawa materialnego – art. 19 § 4, art. 34 § 5 upea, art. 66 oraz art. 83c ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 11 poz. 74) poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji odrzucenie skargi, poprzez przyjęcie, że ZUS nie ma legitymacji do wniesienia skargi w sytuacji gdy skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej przysługiwała ZUS jako stronie, bowiem ZUS w niniejszym postępowaniu jest wierzycielem nie będącym jednocześnie organem egzekucyjnym, - przepisów postępowania – art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) w związku z art. 19 § 4, art. 34 § 5 upea oraz art. 66 ust 1 i art. 83c ust 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez bezzasadne odrzucenie skargi. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że działanie w niniejszej sprawie Dyrektora Oddziału ZUS w dwóch rolach (wierzyciela i organu egzekucyjnego) nie oznacza, że wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam organ, ani że wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Dyrektor ZUS w niniejszej sprawie raz działa jako organ egzekucyjny, a raz tylko i wyłącznie jako pracownik ZUS. II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 1. Zagadnienie dopuszczalności skargi ZUS było już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Po 998/09 i 6 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA/Gl 1527/04, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 19 § 4 upea organem egzekucyjnym w administracji jest m.in. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jest on uprawniony do stosowania egzekucji należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Skarga wniesiona do sądu pierwszej instancji przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pochodzi zatem od organu egzekucyjnego. 2. Należy podzielić stanowisko wyrażone w orzeczeniu NSA (wyrok NSA z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 359/06 - dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS (art. 66 - 79a) wynika, że jest to jednostka organizacyjna (osoba prawna), która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4). W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują więc jej wewnętrzne organy, ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do działania w jej imieniu. Oceniając dopuszczalność skargi w kontekście treści art. 3 § 2 pkt 3 ppsa oraz art. 34 § 5 upea, stwierdzić należy, iż skarżący Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając jako organ administracji publicznej nie jest uprawniony do złożenia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, którym umorzono postępowanie egzekucyjne. 3. Mając powyższe na uwadze, wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, a tym samym braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, należało na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.