II SA/Kr 525/10
WyrokWSA w Krakowie2010-07-09
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Joanna Tuszyńska, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie zażaleniowe, uznając je za bezprzedmiotowe, podczas gdy strony wniosły odrębne zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji, a organ odwoławczy nie zapewnił im możliwości wypowiedzenia się co do treści zażaleń innych stron i nie rozpoznał ich łącznie?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, umarzając postępowanie zażaleniowe i nie rozpoznając łącznie zażaleń wniesionych przez różne strony. Organ odwoławczy powinien zapewnić stronom możliwość zapoznania się z treścią zażaleń innych stron i wypowiedzenia się co do ich treści, a także rozpoznać wszystkie zażalenia łącznie, aby uniknąć sprzecznych rozstrzygnięć. Niewykonanie tych obowiązków skutkuje pozbawieniem strony prawa do udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. K. i K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które umorzyło postępowanie zażaleniowe. Postanowieniem organu pierwszej instancji zawieszono postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Na to postanowienie zostały wniesione zażalenia przez A. i H. K. oraz przez W. K. i K. K. Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie zażaleniowe W. K. i K. K., uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ wcześniej rozpoznało zażalenie A. i H. K. Skarżący zarzucili organowi stronniczość i nierozpoznanie ich zarzutów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 1 marca 2010 r., stwierdził, że postanowienie nie może być wykonywane, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2010 r. sprawy ze skargi W. K. i K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 01 marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego K. K. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. znak: [...] Burmistrz B. , na podstawie art. 97 §1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie prowadzone na wniosek A. i H.K. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wjazdu i zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] (ul. P. - działka nr 1 ) na teren zlokalizowanej na działkach nr 2 i 3 stacji paliw płynnych wraz z LPG do czasu rozpatrzenia skarg kasacyjnych od wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2009 r. przez NSA w Warszawie.
Zażalenie na wyżej opisane postanowienie wnieśli W.K. i K.K. .
Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 i art. 144 kpa, umorzyło postępowanie zażaleniowe.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zażalenie na postanowienie organu l instancji z dnia [...] stycznia 2010 r. znak: [...] złożyli również A. i H.K.. W wyniku jego rozpoznania SKO w T. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W dniu 17 lutego 2010 r. do organu odwoławczego wpłynęło zażalenie W. i K.K. . Z uwagi na fakt, że postanowienie było już przedmiotem kontroli organu odwoławczego, postępowanie w przedmiocie zażalenia W. i K.K. jest bezprzedmiotowe.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli W.K. i K.K. , domagając się jego uchylenia. Wskazali, że zarzuty podniesione w zażaleniu nie zostały przez organ odwoławczy rozpoznane, co w ich ocenie świadczy o stronniczości organu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie administracyjną z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych postanowienie organu I instancji z dnia [...].01.2010 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego zostało doręczone: A.K. i H.K. w dniu 18.01.2010 r. (k.[...]) a W.K., i K.K. w dniu 1.02.2010 r. (k.[...]).
Zażalenie na wyżej opisane postanowienie pismem z dnia 21.01.2010 r. wnieśli A.K. i H.K. . Zażalenie wpłynęło do organu I instancji w dniu 25.01.2010 r.
Przy piśmie z dnia 1.02.2010 r. (k [...]) Burmistrz B. przesłał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w T. uwierzytelnione kserokopie akt postępowania wraz z zażaleniem A. i H.K. od postanowienia z dnia [...].01.2010 r.
Przesyłka nadana została w dniu 2.02.2010 r. Nie wiadomo, czy w przedstawionych organowi II instancji dokumentach znajdowały się dowody doręczenia w dniu 1.02.2010 r. W.K. i K.K. postanowienia z dnia [...]01.2010 r. , gdyż akta zawierają nieprawidłową numerację stron, a w piśmie z dnia 1.02.2010 r. do SKO nie wskazano ilości stron przesyłanych kserokopii. W znajdującym się w aktach I instancji spisie akt sprawy (strona trzykrotnie oznaczonym liczbą 1) wskazano na 4 pozycje akt plus zwrotki, a w aktach przedstawionych Sądowi mają one numerację od 1 – 21.
O fakcie złożenia zażalenia przez A. i H.K. , W.K. i K.K. dowiedzieli się w dniu 16.02.2010 r., czyli dacie doręczenia im pisma Burmistrza B. z dnia 1.02.2010 r., skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. , przy którym przesłano organowi II instancji akta sprawy wraz z zażaleniem A. i H.K.
Postanowieniem z dnia [...].02.2010 r., wysłanym stronom w tym samym dniu, organ I instancji sprostował postanowienie z dnia 14.01.2010 r. A.K. i H.K. otrzymali je w dniu 4.02.2010 r., a W.K. i K.K. – w dniu 16.02.2010 r.
W. i K.K. zażalenie na postanowienie z [...].01.2010 r. wnieśli pismem z dnia 3.02.2010 r., które do organu I instancji wpłynęło w dniu 5.02.2010 r.
Burmistrz B. przesłał je organowi II instancji przy piśmie z dnia 15.02.2010 r., nadanym w tym samym dniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. otrzymało je w dniu 17.02.2010 r., podczas gdy już w dniu 15.02.2010 r. rozpoznało wcześniej wniesione zażalenie A.K. i H.K.
Powyższe spowodowało umorzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 marca 2010 r. postępowania zażaleniowego zainicjowanego przez W. i K.K.
Stosownie do treści art.131 kpa w związku z art.144 kpa i art.10 kpa o wniesieniu zażalenia organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, zawiadomi strony. W doktrynie podkreśla się trafnie, że samo zawiadomienie stron o wniesionym odwołaniu nie czyni zadość wymaganiom art. 10 § 1 (E. Iserzon (w:) Komentarz IV, 1970, s. 230 w odniesieniu do art. 8 § 1; Z. Janowicz, Komentarz, 1995, s. 315; B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 569), bowiem w myśl tego przepisu strony powinny mieć możliwość zapoznania się z treścią odwołań wniesionych przez inne strony i wypowiedzenia się co do ich treści (E. Iserzon (w:) Komentarz IV, 1970, s. 230). Organ administracji publicznej powinien zatem albo dołączyć do zawiadomienia odpis odwołania, albo wyznaczyć stronie termin do zapoznania się z odwołaniem. Niewykonanie wskazanego w przepisie obowiązku organu, przy jednoczesnym braku innych czynności informacyjnych skierowanych do strony w toku postępowania odwoławczego (przed wydaniem decyzji), prowadzi zasadniczo do pozbawienia strony, bez jej winy, prawa do udziału w postępowaniu. Skutkuje to obowiązkiem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (art. 145 § 1 pkt 4). Ponieważ, stosownie do treści art.144 kpa, w sprawach nie uregulowanych do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, poglądy te znajdują zastosowanie również w sprawach zażaleń.
W związku z tym uznać należy, że W. i K.K. pozbawieni zostali udziału w postępowaniu zażaleniowym zainicjowanym przez A. i H.K. , gdyż postanowienie organu II instancji zostało wydane zanim dowiedzieli się o złożonym zażaleniu.
Nadto, złożenie dwóch zażaleń przez różne strony postępowania od postanowienia pierwszoinstancyjnego, nakłada na organ drugiej instancji obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie i wydania jednego postanowienia odnoszącego się do obu zażaleń.
Rozstrzyganie zażaleń wniesionych przez kilka stron kilkoma postanowieniami, mogłoby bowiem prowadzić do wydania sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć. Zażalenie jednej ze stron mogłoby być niezasadne i skutkowałoby wydaniem postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, zaś zażalenie wniesione przez drugą stronę mogłoby zasługiwać na uwzględnienie, co powodowałoby konieczność uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji. W efekcie postanowienie organu pierwszej instancji byłoby jednocześnie utrzymane w mocy oraz uchylone. Tego typu sytuacja jest nie do zaakceptowania. Nie sposób przyjąć, by wolą ustawodawcy było stworzenie rozwiązań prawnych, które mogłyby prowadzić do wydawania przez organy administracji nieracjonalnych rozstrzygnięć.
Powyższy pogląd znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 1 kwietnia 2005 r. OSK 1230/04 (LEX 176134), który przez analogię ma zastosowanie także do zażaleń stwierdził, że "Wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie". Złożenie dwóch zażaleń przez różne strony postępowania od postanowienia pierwszoinstancyjnego, nakłada na organ drugiej instancji obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie i wydania jednego postanowienia odnoszącego się do obu zażaleń. Złożenie bowiem dwóch zażaleń od postanowienia wydanego w jednym postępowaniu administracyjnym nie powoduje wszczęcia dwóch odrębnych postępowań zażaleniowych, które kończyłyby się wydaniem dwóch odrębnych postanowień drugoinstancyjnych. Skoro przed organem pierwszej instancji toczyło się jedno postępowanie administracyjne z udziałem większej ilości stron zakończone wydaniem jednego postanowienia, to również jedno postępowanie toczy się przed organem drugiej instancji wymagające wydania jednego postanowienia rozpatrującego wszystkie zażalenia złożone od postanowienia organu pierwszej instancji.
Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że o ile organowi II instancji zostały przedstawione przez organ I instancji dowody doręczenia W. i K.K. postanowienia z dnia [...].01.2010 r., to organ ten mając na uwadze datę tego doręczenia (1.02.2010 r.) i datę przesłania akt sprawy z zażaleniem A. i H.K. (2.02.2010 r.) winien przed rozpoznaniem tego zażalenia upewnić się, czy w sprawie nie wpłynęły inne zażalenia. W sytuacji zaś, gdy w przedłożonych SKO w T. aktach brak było tych dowodów doręczenia, obowiązkiem jego było przed rozpoznaniem zażalenia A. i H.K. zażądanie uzupełnienia akt postępowania przez organ I instancji o te dowody.
W każdym razie, jak wynika z przedstawionej chronologii, organ II instancji nie miał żadnego potwierdzenia, że Burmistrz B. zawiadomił pozostałe strony o wniesionym przez A. i H.K. zażaleniu.
Na marginesie dodać należy, że w sprawie rozpoznawanej do sygn. II SA/Kr 524/10 postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...].02.2010 r., rozstrzygające o zażaleniu wniesionym przez A. i H.K. , zostało uchylone.
Stosownie do treści art.135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dlatego też konieczne było uchylenie również postanowienia SKO w T. zaskarżonego niniejszą skargą.
W konsekwencji, organ odwoławczy będzie zobowiązany do łącznego rozpoznania zażaleń wniesionych przez A. i H.K. oraz W. i K.K.
Wobec uchylenia zaskarżonego postanowienia z przyczyn proceduralnych Sąd nie wypowiada się co do merytorycznej prawidłowości wydanego przez SKO postanowienia.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art.145 § 1 pkt 1) lit.c) p.p.s.a. i art.135 p.p.s.a należało orzec jak w punkcie I sentencji.
Orzeczenie w punkcie II wyroku wydano na podstawie art.152 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło