II GSK 685/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-13
Skład orzekający: Jan Bała, Hanna Kamińska, Małgorzata Korycińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, zarejestrowanego pod rządami ustawy o znakach towarowych, można podnieść zarzut braku tłumaczenia dokumentów na język polski jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, czy też należy go rozpatrzyć w odrębnym postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut braku tłumaczenia dokumentów na język polski nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. W przypadku znaków zarejestrowanych pod rządami ustawy o znakach towarowych, żądanie unieważnienia prawa może opierać się jedynie na przesłankach enumeratywnie wymienionych w art. 29 tej ustawy. Brak tłumaczenia dokumentów nie mieści się w tym katalogu. W związku z tym, jeśli decyzja o rejestracji znaku towarowego posiada inne wady prawne, które nie obejmują przepisów art. 29 ustawy o znakach towarowych, strona może domagać się wszczęcia odrębnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na postanowienie Urzędu Patentowego o zawieszeniu postępowania w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. Wniosek o unieważnienie opierał się na zarzucie braku tłumaczenia dokumentów na język polski. Po serii postępowań, WSA w W. uchylił decyzję Urzędu Patentowego, wskazując na potrzebę wyjaśnienia, czy zarzut braku tłumaczenia może być podniesiony w sporze o unieważnienie prawa. Następnie Urząd Patentowy zawiesił postępowanie sporne i przekazał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji do odrębnego postępowania administracyjnego. WSA oddalił skargę na to postanowienie, uznając, że kwestia zagadnienia wstępnego została przesądzona w poprzednim wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędziowie NSA Hanna Kamińska Małgorzata Korycińska (spr.) Protokolant Grzegorz Heleniak po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. R. F. H. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2171/08 w sprawie ze skargi A. R. F. H. R. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, oddalił skargę A. R. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy.
Relacjonując przebieg postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych poprzedzających wydanie kontrolowanego postanowienia Sąd I instancji podał, że skarżący w dniu [...] maja 2002 r. wystąpił z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy M. o numerze [...] przeznaczony do oznaczania towarów ujętych w klasie 2 Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług. W uzasadnieniu wniosku podał, że dokumenty znajdujące się w aktach rejestrowych spornego znaku towarowego, stanowiące podstawę wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, nie zostały przetłumaczone na język polski.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., Urząd Patentowy RP działając w trybie postępowania spornego oddalił wniosek o unieważnienie spornego prawa, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 936/05 oddalił skargę wnioskodawcy na powyższą decyzję. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 67/06 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.
Wyrokiem z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1635/06, wydanym w wyniku ponownego rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, Sąd ten uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że Urząd Patentowy w kontrolowanej decyzji w ogóle nie odniósł się do zarzutu nieważności decyzji oraz możliwości zastosowania art. 253 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, zwanej dalej także: p.w.p.). Sąd wskazał, biorąc pod uwagę stanowisko skarżącego prezentowane w toku postępowania spornego, że jeżeli organ miał wątpliwości co do zakresu żądania, to należało w trybie art. 64 k.p.a. wyjaśnić i wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania okoliczności skutkujących nieważnością decyzji. Formułując wskazania co do dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie, Sąd stwierdził, iż po wyjaśnieniu powyższej kwestii Urząd winien ocenić, czy okoliczność skutkująca ewentualnym stwierdzeniem nieważności decyzji jest okolicznością, która może być podniesiona w sporze o unieważnienie prawa ochronnego zgodnie z treścią art. 253 ust. 2 p.w.p. Jeśli Urząd dojdzie do wniosku, że podniesiona przesłanka stwierdzenia nieważności nie ma znaczenia dla postępowania o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, to w ocenie Sądu, Urząd winien przekazać wniosek o stwierdzenie nieważności do rozpoznania w trybie zwykłym, zawieszając jednocześnie postępowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż, zgodnie z art. 255 p.w.p., w trybie postępowania spornego nie rozpatruje się wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Urząd Patentowy, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., zawiesił postępowanie sporne o unieważnienie prawa ochronnego i przekazał Urzędowi Patentowemu RP działającemu w trybie administracyjnym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1992 r. o rejestracji znaku towarowego M. [...] do rozpatrzenia według właściwości. Uzasadniając postanowienie o zawieszeniu postępowania spornego, Urząd Patentowy przyjął, że dopuszczalne jest wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, lecz stosowanie instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 k.p.a.), w odniesieniu do decyzji wydanej przez Urząd Patentowy na mocy art. 253 ust. 2 p.w.p., doznaje pewnych ograniczeń, bowiem nie stosuje się przepisów k.p.a. o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności decyzji, jeżeli okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania bądź stwierdzenie nieważności decyzji mogą być podniesione w sporze o unieważnienie udzielonego patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. W ocenie Urzędu przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, w której okoliczności podnoszone przez stronę postępowania jednocześnie spełniają przesłanki wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. oraz w art. 164 p.w.p. Nadto, zdaniem organu, w przypadkach określonych w art. 253 ust. 2 p.w.p. zostało wyłączone stosowanie instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W związku z powyższym przepis ten w żadnym wypadku nie może stanowić dla strony postępowania spornego podstawy do żądania wydania w tym postępowaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o udzieleniu spornego prawa.
Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2008 r.
Wyjaśniając podstawę prawną oddalenia skargi na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał najpierw, że zarówno Sąd jak i Urząd Patentowy związani są oceną prawną oraz wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednich wyrokach NSA i WSA. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Urząd Patentowy rozpoznając ponownie sprawę doszedł do przekonania, że okoliczności związanych z udzieleniem prawa ochronnego w oparciu o dokumenty sporządzone w języku obcym nie można łączyć z tymi ustawowymi warunkami udzielenia prawa ochronnego, które mogą zostać podniesione w toku postępowania spornego. Oceniając to stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał na treść art. 253 ust. 2 p.w.p., zgodnie z którą przepisów k.p.a. o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności decyzji nie stosuje się, jeżeli okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania bądź stwierdzenie nieważności decyzji mogą być podniesione w sporze o unieważnienie udzielonego patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. Według Sądu takiej okoliczności nie stanowi fakt braku tłumaczenia dokumentów na język polski.
W ocenie WSA brak było uzasadnionych podstaw do zakwestionowania zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż rozpatrzenie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak zależy od uprzedniego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, o czym przesądził WSA w W. w wyroku z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1635/06. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej, jako: p.p.s.a.).
II
W skardze kasacyjnej A. R. domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.
Wyrokowi zarzucił naruszenie:
I. art. 3 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej jako: p.u.s.a.) poprzez zaniechanie przez WSA rozpoznania zasadniczych zarzutów skargi na decyzję Urzędu Patentowego, w następstwie czego decyzja ta nie została poddana kontroli pod względem jej zgodności z prawem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
II. art. 190 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania przez WSA wykładni prawa dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, którą Sąd był związany, w tym zwłaszcza wykładni art. 253 ust. 2 p.w.p., co doprowadziło do błędnej interpretacji i braku zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie.
III. art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez WSA wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku tego Sądu wydanym w niniejszej sprawie w dniu 25 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1635/06, co doprowadziło do braku zastosowania przez Sąd art. 253 ust. 2 p.w.p. oraz utrzymania w mocy zaskarżonego skargą do WSA postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2008 r., w którym organ także nie zastosował się do wskazań zawartych w wyżej przywołanym wyroku, którymi był związany.
IV. art. 253 ust. 2 p.w.p. poprzez jego błędną interpretację i brak zastosowania, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji Urzędu Patentowego o rejestracji znaku towarowego [...] obarczonej wadą nieważności.
V. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wyrażające się w błędnym przyjęciu, iż w sprawie spełnione są przesłanki zawieszenia postępowania określone w ww. przepisie, co doprowadziło do bezpodstawnego zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
VI. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez WSA, pomimo naruszenia przez Urząd Patentowy art. art. 164, 165, 253 ust. 2 p.w.p. oraz art. 7, 77, 80 i 97 § 1 i 156 k.p.a. mającego wpływ na wynik sprawy i uzasadniającego uchylenie decyzji Urzędu Patentowego przez ten Sąd.
Uzasadniając podstawy skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał szeregu zarzutów skargi, co oznacza wadliwą kontrolę orzeczenia organu przez ten Sąd. Do naruszenia art. 190 p.p.s.a. doszło na skutek niepodporządkowania się wykładni prawa dokonanej przez NSA co do treści art. 253 ust. 2 p.w.p. Sąd zmienił bowiem tę wykładnię i zaakceptował odstępstwa od niej jakich dopuścił się Urząd Patentowy przy wydawaniu postanowienia o zawieszeniu postępowania. Według kasatora Urząd Patentowy oraz WSA selektywnie podeszły do stosowania wykładni art. 253 ust. 2 przyjętej przez NSA. Urząd zacytował fragment wyroku tego Sądu, zgodnie, z którym: "w postępowaniu spornym dopuszczalne jest podniesienie okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego i okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej". Jednocześnie jednak pominął inny fragment wyroku, wskazujący, iż: "z treści art. 253 ust. 2 p.w.p. nie wynika, aby ustawodawca wyłączył którąkolwiek z okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych". Urząd bezpodstawnie przyjął, iż "przepis ustawy wskazuje, zatem jednoznacznie warunkową możliwość rozpatrzenia podniesionych okoliczności w trybie spornym". Takie stanowisko, sprzeczne z wytycznymi NSA, zaakceptował w zaskarżonym wyroku także WSA. Nadto WSA dokonał błędnej interpretacji treści art. 253 ust. 2 p.w.p. bezpodstawnie zawężając stosowanie tego przepisu wyłącznie do okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, które jednocześnie są okolicznościami, o których mowa w art. 164 i 165 p.w.p., zaś zdaniem Sądu, takiej okoliczności nie stanowi fakt braku tłumaczenia dokumentów na język polski. Interpretacja przyjęta przez WSA niezgodna jest, zdaniem skarżącego, ze stanowiskiem NSA, który nie stawia w tej materii żadnych ograniczeń.
Nadto wnoszący skargę kasacyjną podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zawarł w swym wcześniejszym wyroku wytyczne dla Urzędu Patentowego dotyczące dalszego postępowania wskazując, iż Urząd winien "[...] wezwać skarżącego do sprecyzowania okoliczności skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji" oraz ocenić "czy okoliczność skutkująca ewentualnym stwierdzeniem nieważności decyzji, jest okolicznością, która może być podniesiona w sporze o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy zgodnie z treścią art. 253 ust. 2 p.w.p.". Urząd zignorował zalecenia zawarte w wyroku WSA i nakazanych mu przez Sąd czynności nie wykonał, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowisko takie w zaskarżonym wyroku zaakceptował.
W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną w sprawie nie występuje również zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu ochrony na znak towarowy [...] mogą być zaś rozpatrzone w ramach tego samego postępowania spornego i przez ten sam organ orzekający. Ponadto, zawieszenie postępowania jest według kasatora przedwczesne, gdyż mogło nastąpić dopiero po wezwaniu skarżącego do sprecyzowania okoliczności skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji oraz po wyjaśnieniu tych okoliczności. Naruszenie wytycznych przez Sąd doprowadziło do utrzymania w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania w niniejszej sprawie.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania spornego i przekazaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej prawa ochronnego do odrębnego postępowania. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd I instancji wyraził pogląd, że kwestia istnienia zagadnienia wstępnego została przesądzona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 października 2006 r., którym to skład orzekający był związany mocą art. 153 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej kwestionuje ten pogląd w istocie z dwóch powodów. Po pierwsze twierdzi, że prezentowana przez Sąd I instancji teza pozostaje w sprzeczności z wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2006 r. Po wtóre uważa, że Urząd Patentowy po uchyleniu decyzji przez Sąd I instancji powołanym wyrokiem z dnia 25 października 2006 r. nie wypełnił wskazań, co do dalszego postępowania, a tym samym doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty naruszenia art. 190 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. nie są usprawiedliwione.
W myśl art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W dalszej części przepis ten stanowi, że nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości pogląd, że wykładnia prawa, o której mowa w przytoczonym przepisie obejmuje zarówno prawo materialne jak i procesowe, ale nie obejmuje ocen dotyczących stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05, wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt I FSK 294/05).
Dla ustalenia, czy doszło do naruszenia art. 190 p.p.s.a., koniecznym jest, co do zasady, ustalenie zakresu związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przypomnieć zatem należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 maja 2006 r., o sygn. akt II GSK 67/06 uchylił wyrok WSA w W. z dnia 28 listopada 2005 r. i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Kontrolowanym wówczas przez NSA wyrokiem Sąd I instancji oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji spornego znaku towarowego. W ocenie Sądu I instancji, skoro wniosek został zgłoszony po upływie pięciu lat od daty rejestracji, to w sprawie winien mieć zastosowanie art. 31 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). Przepis ten stanowił, że z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego można wystąpić w okresie pięciu lat od daty rejestracji, a po upływie tego okresu z wnioskiem takim można wystąpić jedynie w stosunku do uprawnionego, który uzyskał rejestrację w złej wierze. W ocenie wtedy orzekającego składu WSA zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził działania w złej wierze zgłaszającego w momencie rejestracji. Ponadto Sąd I instancji wyraził pogląd, iż w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa z rejestracji organ bada jedynie, czy spełnione zostały ustawowe warunki wymagane do rejestracji znaku towarowego, a nie prawidłowość postępowania rejestracyjnego, dlatego też Urząd Patentowy nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w nawiązaniu do art. 253 ust. 2 p.w.p.
Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu uchylającym ten wyrok i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania stwierdził, że w sytuacji, w której wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, udzielonego przed wejściem w życia p.w.p., został złożony w okresie obowiązywania p.w.p., do tego wniosku nie ma zastosowania art. 31 ustawy o znakach towarowych. Ma natomiast zastosowanie art. 164 i 165 p.w.p. w zakresie odnoszącym się do złożenia wniosku.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wykładając przepis art. 253 ust. 2 p.w.p. przyjął, że w postępowaniu spornym dopuszczalne jest podniesienie okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego i okoliczności stwierdzających nieważność decyzji administracyjnych. Z treści art. 253 ust. 2 nie wynika, aby ustawodawca wyłączył którąkolwiek z okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych.
Istotne jest również to, że w omawianym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia.
W świetle przedstawionych tez zawartych w uzasadnieniu omawianego wyroku NSA przyjąć należy, że związanie wykładnią prawa Sądu, któremu sprawa została przekazana obejmowało art. 31 ustawy o znakach towarowych (poprzez wykluczenie jego zastosowania w tej sprawie), art. 164 i 165 p.w.p. w zakresie odnoszącym się do złożenia wniosku i art. 253 ust. 2 p.w.p., przy czym nie można odczytywać zrozumienia tego przepisu przez Naczelny Sąd Administracyjny z pominięciem tych fragmentów uzasadnienia wyroku, które przesądzają o tym, że przy ocenie zgodności z prawem uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy decydujące znaczenie mają przepisy obowiązujące w dniu zgłoszenia.
Tak też odczytał związanie wykładnią prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. rozpoznając ponownie sprawę i wskazując w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 października 2006 r., iż po sprecyzowaniu żądań skarżącego Urząd Patentowy winien ocenić, czy okoliczność skutkująca ewentualnym stwierdzeniem nieważności decyzji jest okolicznością, która może być podniesiona w sporze o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. Dalej Sąd wywiódł, że jeżeli Urząd dojdzie do wniosku, że podniesiona przez skarżącego przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji nie ma znaczenia dla postępowania o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, to powinien postępowanie sporne zawiesić i przekazać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji do odrębnego postępowania.
Strona skarżąca nie zakwestionowała oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r. i wyrok ten stał się prawomocny. Oznacza to, że oceną tą był związany nie tylko organ, którego działanie zaskarżono i Sąd I instancji, ale także mocą art.170 p.p.s.a związany jest Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną. Próba zakwestionowania tej oceny poprzez zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a., przy zaniechaniu uczynienia tego w stosunku do wyroku z dnia 25 października 2006 r., w związku z treścią art. 170 p.p.s.a i art. 153 p.p.s.a. musi być uznana za bezskuteczną.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie został naruszony także art. 153 p.p.s.a. W postępowaniu spornym kontynuowanym po uchyleniu decyzji opisanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego doszło do sprecyzowania stanowiska skarżącego, który na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. oświadczył, iż domaga się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1992 r. o udzieleniu prawa z rejestracji. Nie było zatem potrzeby stosowania art. 64 k.p.a.
Z omówionymi zarzutami wiążę się kolejny zarzut skargi kasacyjnej obejmujący naruszenie art. 253 ust. 2 p.w.p. W ocenie strony skarżącej naruszenie przepisów o języku polskim, jako języku urzędowym, stanowi przyczynę nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., i jak wynika z uzasadnienia tego zarzutu, jest to naruszenie, które może być podniesione w postępowaniu spornym zgodnie z treścią art. 253 ust. 2 p.w.p. Odmienna interpretacja tego przepisu dokonana przez Sąd I instancji stanowi, w ocenie strony skarżącej, jego naruszenie poprzez zawężenie zakresu możliwych okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji, które mogą być podniesione w postępowaniu spornym.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zarzutu i zauważa, że instytucja unieważnienia prawa ochronnego jakkolwiek tożsama w skutkach nie może być utożsamiania z instytucją stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego. Z treści art. 253 ust. 2 p.w.p. nie wynika, że w postępowaniu spornym może zapaść decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Przepis ten odnosi się do zbiegu ustawowych przesłanek unieważnienia prawa ochronnego i stwierdzenia nieważności decyzji i przewiduje, że w sytuacji ich tożsamości nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o stwierdzeniu nieważności decyzji.
Rozważenie istnienia tożsamości przesłanek uzasadniających zarówno żądanie unieważnienia prawa ochronnego, jak stwierdzenia nieważności decyzji nabiera szczególnego znaczenia wówczas, gdy postępowanie w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy Prawa własności przemysłowej, a prawo ochronne (prawo z rejestracji) zostało udzielone na podstawie przepisów obowiązujących uprzednio – ustawy o znakach towarowych.
Ustawa o znakach towarowych w art. 29 stanowiła, że prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione w całości lub w części, jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, 6 - 9 i 32. Żądając unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego zarejestrowanego pod rządami ustawy o znakach towarowych wnioskodawca mógł zatem swoje żądanie oprzeć jedynie na przepisach wymienionych w art. 29 tej ustawy, stanowiących katalog zamknięty podstaw żądania unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego w całości lub części.
Każdy z tych przepisów w powiązaniu z art. 29 ustawy o znakach towarowych, określa materialnoprawną przesłankę unieważnienia prawa z rejestracji, przy czym, co wymaga wyraźnego podkreślenia, przesłankę związaną z brakiem na dzień prawidłowego zgłoszenia ustawowych warunków wymaganych do rejestracji znaku towarowego. Już tylko z tego powodu nie mogą mieć znaczenia dla oceny spełnienia warunków wymaganych do rejestracji późniejsze zdarzenia niemieszczące się w katalogu warunków wymaganych do rejestracji, wymienionych w art. 29 ustawy o znakach towarowych.
Nie oznacza to oczywiście, że poza kontrolą i możliwością wzruszenia pozostają decyzje o rejestracji znaku towarowego (obecnie o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy) posiadające kwalifikowane wady prawne inne niż te, które mogą być podniesione w postępowaniu spornym o unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, a zatem inne niż wymienione w art. 29 ustawy o znakach towarowych w odniesieniu do znaków zgłoszonych pod rządami tej ustawy. Jeżeli bowiem w ocenie strony decyzja o rejestracji znaku towarowego, czy udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy zapadła z rażącym naruszeniem prawa, przy czym owo naruszenie nie obejmuje przepisów wymienionych w art. 29 ustawy o znakach towarowych, może ona domagać się wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w odrębnym postępowaniu nadzwyczajnym. Błędem jest natomiast utożsamianie pojęć "unieważnienia prawa z rejestracji", czy też "unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy" ze stwierdzeniem nieważności decyzji w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego. Inne są bowiem przesłanki do wydania tych decyzji i inny tryb postępowania poprzedzający ich wydanie, aczkolwiek w sytuacji rażącego naruszenia przepisów wymienionych w art. 29 ustawy o znakach towarowych przesłanki te mogą się pokrywać i tylko w tym wypadku mogą być podnoszone w postępowaniu spornym.
Treść art. 29 ustawy o znakach towarowych musi być brana pod uwagę przy wykładni art. 253 ust. 2 p.w.p., zgodnie z którym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności decyzji nie stosuje się, jeżeli okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji mogą być podniesione w sporze o unieważnienie udzielonego patentu, dodatkowego prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.
Należy również zauważyć odmienność regulacji prawnej w obowiązującej ustawie Prawo własności przemysłowej od regulacji zawartej w art. 29 ustawy o znakach towarowych. W obecnym stanie prawnym ustawodawca w art. 164 p.w.p. nie wymienia enumeratywnie ustawowych przesłanek, których niespełnienie skutkować może unieważnieniem prawa ochronnego na znak towarowy. Redakcja przepisu art. 164 p.w.p. być może ma znaczenie dla wykładni art. 253 ust. 2 p.w.p., ale rozważanie tej kwestii wykracza poza granice rozpoznawanej skargi kasacyjnej. W tej bowiem sprawie sporny znak towarowy został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] września 1990 r., zarejestrowany decyzją z dnia [...] września 1992 r., a więc pod rządami ustawy o znakach towarowych i żądanie jego unieważnienia może opierać się na przesłankach enumeratywnie wymienionych w art. 29 tej ustawy.
Z przyczyn uprzednio już podanych za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty obejmujące naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Konieczność zawieszenia postępowania spornego i przekazania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego do odrębnego postępowania została bowiem przesądzona w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r.
Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a. Sąd I instancji dokonał kontroli zgodności z prawem postanowienia o zawieszeniu postępowania spornego i uznał, że odpowiada ono prawu. To, że nie odniósł się do każdego z zarzutów podniesionych w skardze, nie miało wpływu na wynik postępowania sądowoadministracyjnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło