II OSK 2381/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Stahl del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012r.. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 915/10 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 5 marca 2010 r. nr 441/10 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Legionowie decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. (nr [...]), na podstawie art. 51 ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 - ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), oraz art. 104 k.p.a., zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił E. O. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dot. przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ew. 33/2 przy ul. [...] w L. Organ wskazał, że ww. budynek wzniesiono zgodnie z rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Projekt zamienny nie narusza § 213 i § 235 ww. rozporządzenia, gdyż posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego i jest przykryty dachem nierozprzestrzeniającym ognia. Przy takim pokryciu ściana nie musi być wyprowadzona ponad dach. Okna połaciowe zamontowano w połaciach dachu prostopadłych do granicy z działką skarżącej. Ponadto, podczas kontroli w dniu 18 grudnia 2009r. organ zmierzył wysokość budynku i ustalił, że wynosi ona 7 m, co odpowiada pomiarowi geodety. Organ wyjaśnił, że różnica w pomiarach wysokości wynikała stąd, że geodeta wykonał pomiar od poziomu +0,00 do wierzchołka kalenicy, natomiast drugi geodeta od poziomu terenu działki skarżącej do wierzchołka kalenicy. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2010 r. (nr 441/10), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania A. S. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji przedstawił stan faktyczny wskazując, że decyzją Prezydenta m. Legionowa z [...] października 1992 r. udzielono J. M. pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego na mieszkalny tj. rozbudowę i nadbudowę oraz na budowę szczelnego, krytego zbiornika na nieczystości płynne. Decyzją z dnia [...] maja 2003r. zezwolono na użytkowanie ww. budynku gospodarczego na cele mieszkalne w części parteru. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. przeniesiono ww. decyzję o pozwoleniu na budowę na rzecz E. O. Podczas kontroli stwierdzono, że trwają roboty wykończeniowe poddasza, które z nieużytkowego zaadaptowano na mieszkalne, a w dachu zamontowano sześć sztuk okien połaciowych. Organ powiatowy wstrzymał roboty budowlane i nakazał przedłożenie opinii technicznej, a następnie decyzją z [...] marca 2008r. zobowiązał inwestora do przedłożenia projektu zamiennego. Organ odwoławczy decyzją z [...] czerwca 2008r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] listopada 2008r. organ powiatowy ponownie nakazał wykonanie projektu zamiennego w zakreślonym terminie. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2009r. zatwierdził projekt zamienny i udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2009r. (nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania A. S. - uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] grudnia 2009r. organ I instancji przeprowadził ww. oględziny i wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania, jako niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut, że nie powołano biegłego do oceny, czy budynek jest zgodny z projektem budowlanym i przepisami prawa. Stwierdził - powołując się na orzecznictwo - że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, iż ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie, ale także na stronie. Skargę na powyższą decyzję złożyła A. S. domagając się jej uchylenia bądź zmiany i podnosząc, że budynek przekracza 7m wysokości, co można stwierdzić naocznie. Mimo to skarżąca samodzielnie oraz przy pomocy geodety zmierzyła wysokość budynku i wynosi ona 7,5 m. Skarżąca zarzuciła, że pomiaru dokonano wyłącznie od strony frontowej budynku, co świadczy o "nieobiektywnym podejściu do sprawy i woli jej zakończenia w sposób krzywdzący dla skarżącej". Ponadto zarzuciła, że organ nie ocenił czy okna dachowe zamontowano zgodnie z przepisami, gdyż znajdują się one w odległości kilkunastu centymetrów od granicy z nieruchomością skarżącej, co w obowiązującym systemie prawnym jest niedopuszczalne. Skarżąca dodała również, że nie brała udziału w oględzinach przeprowadzonych w dniu 18 grudnia 2009r. w skutek błędnego zawiadomienia. Ponowne zawiadomienie zostało jej natomiast doręczone 10 dni po wyznaczonym terminie W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że w zatwierdzonym wyżej wymienioną decyzją projekcie zamiennym wysokość budynku inwestora określono na 665 cm od poziomu zero do kalenicy oraz 30 cm od poziomu gruntu do poziomu zero. W związku z powyższym podkreślić należy, że zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wysokość budynku, służącą do przyporządkowania temu budynkowi odpowiednich wymagań rozporządzenia, mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części, znajdującym się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, bez uwzględniania wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych, bądź do najwyżej położonego punktu stropodachu lub konstrukcji przekrycia budynku znajdującego się bezpośrednio nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Z powołanego przepisu wynika zatem, że pomiar wysokości przedmiotowego budynku - wbrew twierdzeniom skarżącej - winien być dokonany w powyższy sposób na działce inwestora. Sąd podniósł również, że w protokole oględzin przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legionowie w dniu [...] grudnia 2009 r. nie wskazano sposobu w jaki dokonano pomiaru wysokości budynku. Nie wiadomo zatem, czy odpowiada on § 6 ww. rozporządzenia. W konsekwencji nie można było również ocenić, czy wysokość budynku zgodna jest z zatwierdzonym ww. decyzją projektem zamiennym. Z tej przyczyny Sąd uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że kwestia ta, jako istotna dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, winna być wyjaśniona przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. poprzez ponowne dokonanie pomiaru wysokości budynku zgodnie z powołanym przepisem. Sąd wskazał jednocześnie, że oględziny winny być przeprowadzone z udziałem skarżącej, stosownie do wymogów wskazanych w art. 79 § 1 i 2 k.p.a. W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, że wbrew przekonaniu skarżącej - okna w połaci dachowej spornego budynku zostały wykonane zgodnie ww. warunkami technicznymi. Stosownie bowiem do treści § 12 ust. 5 pkt 2 odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej. Z powołanego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że chodzi o otwór okienny zwrócony w stronę tej granicy, a zatem umieszony w połaci dachowej usytuowanej równolegle do granicy działki sąsiedniej. Z projektu zamiennego wynika natomiast, że wszystkie okna dachowe w budynku E. O.umieszczone zostały w prostopadłych - w stosunku do działki skarżącej - połaciach dachu. Ściana przedmiotowego budynku położona równolegle w granicy z nieruchomością skarżącej jest ścianą "ślepą". Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wniosła A. S., zaskarżając uzasadnienie wyroku w części w jakiej Sąd uznał, iż przedłożony przez uczestniczkę postępowania projekt zamienny nie narusza obowiązujących przepisów prawa w zakresie odległości okien połaciowych od granicy nieruchomości i zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 12 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia o warunkach technicznych poprzez zastosowanie go do sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, gdy tymczasem odnosi się on wyłącznie do budynków nowo powstających; 2. naruszenie prawa materialnego poprzez zaniechanie zastosowania treści § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku, pomimo tego, iż wprost odnosi się on do stanu faktycznego objętego postępowaniem w niniejszej sprawie, to jest rozbudowy budynku istniejącego usytuowanego w odległości mniejszej niż trzy lub cztery metry od granicy, 3. naruszenie prawa materialnego poprzez zatwierdzenie projektu zamiennego w zakresie usytuowania okien połaciowych bez uprzedniego uzyskania decyzji o zgodzie na odstępstwa od norm techniczno-budowlanych, w formie zgody udzielonej przez Ministra Infrastruktury, to jest art. 9 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, 4. naruszenie prawa materialnego poprzez zaniechanie zastosowania treści § 12 ustęp 9 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku, w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 27 maja 2004 roku do dnia 12 czerwca 2009 roku. to jest w brzmieniu obowiązującym w dacie zatwierdzenie przez organ I instancji przedłożonego przez uczestniczkę postępowania zamiennego projektu budowlanego, Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie lub zmianę uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w części, w jakiej odmawia ono racjom skarżącej, iż niedozwolona jest lokalizacja okien połaciowych w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy nieruchomości, nawet w przypadku, gdy umiejscowione są one w sposób nierównoległy do tejże granicy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania E. O. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej odnosiły się wyłącznie do kwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym okna w połaci dachowej przedmiotowego budynku zostały wykonane zgodnie z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak wynika z treści § 12 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) odległość od granicy z sąsiednią działka nie może być mniejsza niż 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej. Tymczasem jak niewadliwie wskazał Sąd pierwszej instancji z projektu zamiennego wynika, że wszystkie okna dachowe w budynku E. O. umieszczone zostały w prostopadłych – w stosunku do działki skarżącej – połaciach dachu. Tym samym, skoro usytuowanie otworów okiennych nie naruszało przepisów techniczno-budowlanych, to nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego poprzez zatwierdzenie projektu zamiennego w zakresie usytuowania okien połaciowych bez uprzedniego uzyskania decyzji o zgodzie na odstępstwa od norm techniczno-budowlanych, w formie zgody udzielonej przez Ministra Infrastruktury. Jedynie na marginesie wskazać należy, że ściana położona w granicy z nieruchomością skarżącej jest ścianą "ślepą", a legalność usytuowania tej ściany nie była kwestionowania w niniejszym postępowaniu kasacyjnym. Skoro ściana ta nie posiada otworów okiennych, niezasadnym był także zarzut naruszenia § 12 ust. 3 pkt. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Przepis ten wymaga aby w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie było otworów okiennych lub drzwiowych, a jak wskazano powyżej wszystkie okna dachowe przedmiotowego budynku umieszczone zostały w prostopadłych – w stosunku do działki skarżącej – połaciach dachu. Nie znajdował również uzasadnienia zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego polegający na zastosowaniu § 12 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunkach technicznych do sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie powyższy przepis odczytywać należy przez pryzmat § 2 ust. 1 rozporządzenia, który stanowi, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków. Jednocześnie wskazać należy, że budowa to zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Tym samym wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie przy rozbudowie istniejącego budynku będą miały zastosowanie przepisy § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego poprzez zaniechanie zastosowania treści § 12 ustęp 9 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku, w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 27 maja 2004 roku do dnia 12 czerwca 2009 roku. to jest w brzmieniu obowiązującym w dacie zatwierdzenie przez organ I instancji przedłożonego przez uczestniczkę postępowania zamiennego projektu budowlanego, wskazać należy, że przepis ten przestał obowiązywać z dniem 26 maja 2004 r. Zmiana wprowadzona została rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które zostało opublikowane w dniu 12 maja 2004 r. (Dz.U. Nr 109, poz. 1156) i stosownie do § 3 ww. rozporządzenia weszło w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Tym samym również ten zarzut skargi kasacyjnej nie zawierał uzasadnionych podstaw. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną oddalił.