II OSK 182/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-19

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Paweł Miładowski, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie w sprawie braku dojazdu do niezabudowanej części działki, jeśli wcześniej wydano ostateczną decyzję odmawiającą rozbiórki garażu, który zdaniem skarżącej uniemożliwia ten dojazd?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organ nadzoru budowlanego mógł umorzyć postępowanie w sprawie braku dojazdu do niezabudowanej części działki. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że żądanie rozbiórki garażu było tożsame ze sprawą już rozstrzygniętą ostateczną decyzją, co uzasadniało umorzenie w tym zakresie. Natomiast w zakresie żądania zapewnienia drogi pożarowej do niezabudowanej części działki, sąd uznał, że nawet jeśli brak uzasadnienia umorzenia w tej części był uchybieniem proceduralnym, to miało ono charakter nieistotny, ponieważ samo rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, a przepisy techniczne nie nakładają obowiązku budowy drogi pożarowej do niezabudowanej części działki.
Stan faktyczny
M. B. wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie braku dojazdu do drugiej części działki, domagając się rozbiórki garażu, który uniemożliwia dojazd. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając sprawę za tożsamą z wcześniej rozstrzygniętą decyzją odmawiającą rozbiórki garażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. B., podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. B. od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 kwietnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski /spr./ Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 683/10 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną. II OSK 182/11 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 13 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Pismem z dnia 17 lutego 2008 r., skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, M. B. wniosła "...o wszczęcie postępowania na okoliczność braku dojazdu do drugiej części działki [...] w [...]". Następnie w piśmie z dnia 20 kwietnia 2008 r., zatytułowanym "uzupełnienie wniosku" M. B. wskazała: "Poprzez rozmowę w WINB w Krakowie uzupełniam swój wniosek z dnia 18.02.08 r. Podtrzymuję swój wniosek o rozbiórkę garażu i wszczęcie postępowania oraz uzupełnieniu dowodu w zakresie przepisów przeciwpożarowych". Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, działając na podstawie art. 65 § 1 kpa, przekazał wniosek M. B. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Wieliczce. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, działając na podstawie art. 26 § 2 w zw. z art. 26 § 3 kpa, wyznaczył do załatwienia sprawy "braku dojazdu do drugiej części działki nr [...] w [...]", jako organ właściwy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bochni. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bochni, działając na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie "braku dojazdu do drugiej części działki nr [...] w [...]". W uzasadnieniu organ stwierdził, że sprawa prowadzona z wniosku M. B. została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2001 r., którą stwierdzono brak przesłanek do nakazania rozbiórki garażu zlokalizowanego na działce nr [...] w [...]. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2001 r., II SA/Kr 2058/01 Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę M. B. na powyższe rozstrzygnięcie. Ponadto organ wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie stwierdził, że brak jest podstaw do nakładania na T. S. i J. S. obowiązku wykonania przeróbek i zmian celem doprowadzenia garażu da stanu zgodnego z prawem. Skarga M. B. na tę decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 9 lipca 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 1231/02. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, decyzją z dnia [...] marca 2010 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że pismem z dnia [...] lutego 2008 r., doprecyzowanym pismem z dnia 20 kwietnia 2008 r., M. B. zażądała wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki garażu zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], którego istnienie uniemożliwia dojazd do drugiej części ww. działki. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje również, że sprawa rozbiórki garażu zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], której wszczęcia zażądała M. B. została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2001 r., którą odmówiono rozbiórki wiaty garażowej na działce nr [...] w [...]. Wyżej wymieniona decyzja była weryfikowana przez Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który oddalił skargę M. B.. Ostateczną decyzją z dnia 23 października 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu na wniosek M. B. postępowania administracyjnego, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. Zatem ww. decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Organ wskazał, że na tożsamość rozpatrywanej sprawy ze sprawą rozstrzygniętą decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2001 r. wskazuje między innymi treść odwołania M. B. od decyzji Powiatowego Inspektora z dnia 20 listopada 2000 r., w której odwołująca się podnosi, że " ...PINB zaskarżoną decyzją nie wykazał również, że usytuowanie wiaty jest zgodne z normami stawianymi przez przepisy przeciwpożarowe - w szczególności w kontekście niemożności dojazdu do działki z drugiej strony — tj. strony przeciętej torami kolejowymi (...)". Cytowane wyżej zarzuty są identyczne z żądaniami zawartymi we wniosku M. B. z dnia [...] lutego 2008 r. W ocenie organu odwoławczego M. B., przy niezmienionym, od daty wydania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, rozstrzygającej ostatecznie sprawę rozbiórki wiaty garażowej, stanie prawnym i faktycznym ponownie wnosi o rozpatrzenie ww. sprawy. W przedmiotowej sprawie zachodzi zarówno tożsamość podmiotowa jak i przedmiotowa spraw, wykluczająca możliwość wydania ponownie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Zgodnie zatem z utrwalonym w doktrynie prawa oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, dopóki decyzja rozstrzygająca daną kwestię w sposób ostateczny pozostaje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. B. zarzuciła brak podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie dojazdu do drugiej części działki, czym naruszono przepisy Prawa budowlanego, rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Ponadto strona podniosła zarzut naruszenia art. 105, art. 107, art. 7, art. 77, oraz art. 78, art. 68 § 1 oraz art. 80 kpa. Skarżąca stwierdziła także, że organ l instancji samowolnie zmienił zakres żądania strony i prowadził sprawę pod kątem robót i nie ustosunkował się do braku przejazdu oraz szerokości drogi przejazdowej na działce [...] w [...]. Zdaniem skarżącej organy l i II instancji niesłusznie przyjęły, że kwestie rozstrzygnięcia drogi dojazdowej zostały podniesione w ostatecznej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2001 r., gdyż postępowanie powyższe dotyczyło wyłącznie garażu. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Sąd I instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie ma ustalenie treści żądania skarżącej zawartego w jej piśmie z dnia [...] lutego 2008 r., uzupełnione następnie pismem z dnia 20 kwietnia 2008 r. W pierwszym piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. (wniesionym do organu 18 lutego 2008 r.) skarżąca wyraźnie domagała się przeprowadzenia postępowania dotyczącego braku dojazdu do "drugiej części działki nr [...]" w miejscowości [...]. Dojazd do "drugiej części działki nr [...]" to nic innego jak dojazd do części niezabudowanej tejże działki. Analiza zgromadzonych w aktach sprawy map działki nr [...] wprost wskazuje, że istotą tego żądania skarżącej było domaganie się wykazania przez organ nadzoru budowlanego naruszenia przez T. i J. S. przepisów Prawa budowlanego w zakresie ochrony przeciwpożarowej właśnie co do braku zorganizowania przejazdu do części niezabudowanej ww. działki. Potwierdza to również drugie żądanie zawarte w piśmie z dnia 20 kwietnia 2008 r., w którym skarżąca domagała się rozbiórki wiaty garażowej usytuowanej na działce nr [...] w granicy z działką nr [...], po to, aby poprzez rozbiórkę tego obiektu zapewniony był przejazd do niezabudowanej części działki nr [...]. Niewątpliwie zatem skarżąca złożyła dwa żądania: określenia przez organ nadzoru budowlanego, że do części niezabudowanej powinna prowadzić droga przeciwpożarowa i wydanie nakazu rozbiórki wiaty. Sąd uznał jednak, że wprawdzie organy administracji istotnie skupiły swoją interpretację zasadniczo co do zarzutu rozbiórki wiaty garażowej, to zaskarżona decyzja jest trafna również co do rozstrzygnięcia w przedmiocie zapewnienia dostępu do niezabudowanej części działki nr [...]. Niewątpliwie brak uzasadnienia umorzenia również w tej części postępowania z wniosku skarżącej stanowi uchybienie przepisów postępowania, jednakże uchybienie to ma w tej sprawie charakter nieistotny, a to dlatego że samo rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Sąd administracyjny tylko wówczas uchyla kontrolowane akty administracyjne, jeżeli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowanie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co oznacza, że tylko wówczas, gdy uchybienie w procedurze mogłoby spowodować inne (odmienne załatwienie sprawy niż zawarte w zaskarżonej decyzji) – wówczas taką decyzję uchyla. Taka sytuacja w tej sprawie, w ocenie Sądu I instancji, jednak nie zachodzi. Odnoście żądania nakazania rozbiórki garażu znajdującego się na działce nr [...] (w granicy z działką nr [...]) trafnie organy przyjęły, że w tej sprawie zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej, co w konsekwencji powoduje umorzenie postępowania W sytuacji bowiem, gdy sprawa administracyjna została uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną, wydanie w tej samej sprawie nowej decyzji załatwiającej sprawę co do istoty narusza ustanowiony dotychczasową decyzją stan powagi rzeczy osądzonej, a w konsekwencji decyzja ponownie rozstrzygająca już rozstrzygniętą sprawę administracyjną jest obarczoną istotna wadą, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa skutkującą koniecznością stwierdzenia nieważności tej decyzji. Dla oceny, czy nowa decyzja administracyjna narusza powagę rzeczy osądzonej, zasadnicze znaczenie przedstawia ustalenie tożsamości sprawy administracyjnej rozstrzygniętej kolejno dwiema decyzjami, z których pierwsza ma charakter ostateczny. Tożsamość sprawy jest wyznaczana przez element podmiotowy (ta sama strona lub strony postępowania) oraz elementy przedmiotowe - niezmieniony stan faktyczny, z którego wynikają prawa lub obowiązki stron oraz ta sama podstawa prawna rozstrzygnięcia. Przez podstawę prawną rozstrzygnięcia należy rozumieć normę prawną podlegającą konkretyzacji i indywidualizacji w określonym stanie faktycznym. Tożsamość tego elementu sprawy administracyjnej, który określany jest jako jej podstawa prawna to zatem tożsamość normy prawnej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia. W przedmiotowym zakresie (dotyczącym wydania nakazu rozbiórki wiaty garażowej) niewątpliwie zachodzi tożsamość podmiotowa sprawy ze sprawą zakończoną ww. decyzją ostateczną Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2001 r. Nadto zachodzą również pozostałe wymienione powyżej elementy tożsamości obu tych spraw administracyjnych, a to tożsamość przedmiotu sprawy jak i tożsamość stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Poprzednio bowiem ostateczną decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2001 r. odmówiono rozbiórki wiaty garażowej na działce nr [...] w [...]. Decyzja ta ostała się również w wyniku jej kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2001 r., II SA/Kr 2058/01. W powołanej decyzji z 2001 r. organy, jak również sąd administracyjny, badały kwestię zgodności z przepisami Prawa budowlanego oraz przepisami rozporządzeń określających przepisy techniczne w budownictwie wiaty garażowej na działce nr [...] w [...], która zdaniem skarżącej utrudnia dojazd do drugiej części działki. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji rozważono również kwestię zgodności wiaty garażowej z przepisami przeciwpożarowymi. Gdyby stwierdzono, że w związku z posadowieniem wiaty garażowej zostały naruszone przepisy o dojeździe do działki i przepisy przeciwpożarowe, to organ nadzoru budowlanego nie stwierdziłby legalności wiaty i nakazałby jej rozbiórkę lub ewentualnie nakazał doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, jeśli byłoby to możliwe. Co do drugiego żądania, dotyczącego wyznaczenia (ewentualnie nakazania realizacji) drogi o parametrach drogi przeciwpożarowej do niezabudowanej części działki nr [...], to należy stwierdzić, że również i w tym zakresie organy nie mogły merytorycznie rozpoznawać sprawy i stąd trafnie umorzyły postępowanie. Sama działka nr [...] posiada drogę spełniającą wymogi ochrony przeciwpożarowej i z tej drogi możliwy jest dojazd do zabudowań znajdujących się na tej działce. Skarżącej zaś chodzi o to, żeby T. i J. S. zobowiązać do wybudowania drogi przeciwpożarowej do niezabudowanej części ww. działki. Analiza przepisów regulujących warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązujących od daty budowy budynków na działce nr [...] do dnia dzisiejszego wyraźnie wskazuje, że przepisy te wymagały urządzenia drogi przeciwpożarowej (co do zasady) tylko do budynków (obiektów). Żaden przepis nie nakazywał urządzania takich dróg przeciwpożarowych do części niezabudowanej nieruchomości, na której nie zlokalizowano żadnych obiektów lub urządzeń. Zgodnie z § 30-35 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U.Nr 17, poz. 62) do budynków mieszkalnych powinny prowadzić dojazdy lub dojścia dla pieszych oraz do budynków zaliczonych do kategorii ZL I i ZL II zagrożenia ludzi; budynków zaliczonych do kategorii ZL III-ZL V zagrożenia ludzi o wysokości powyżej trzech kondygnacji i budynków zaliczonych do kategorii niebezpieczeństwa pożarowego, a także do urządzeń technologicznych, placów składowych i wiat przeznaczonych do składowania materiałów, zaliczonych do I-III kategorii niebezpieczeństwa pożarowego – powinny być urządzone dojazdy pożarowe o utwardzonej i odpowiednio wytrzymałej nawierzchni, umożliwiającej dojazd o każdej porze roku. Najmniejsza szerokość tak urządzonej drogi powinna wynosić 3 metry (§ 31 ust. 4 i ust. 7 ww. rozporządzenia). Również później obowiązujące przepisy techniczne nie zawierały obowiązku wybudowania drogi przeciwpożarowej do niezabudowanej części działki, jeżeli do samej działki taka droga została urządzona. Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U.z 1995 r. Nr 10, poz. 46), do działki budowlanej oraz do budynku i urządzeń z nim związanych należy zapewnić dojście i dojazd od drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu jego użytkowania oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach szczególnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 metry. Sąd podkreślił także, że nie podlegają analizie przepisy techniczne obowiązujące po dacie wybudowania obiektów na działce nr [...], ponieważ badania zgodności wybudowanego budynku lub innych wykonanych prac budowlanych dokonuje się na podstawie przepisów technicznych obowiązujących w dacie wydania stosownych decyzji lub innych dokumentów, na podstawie których prace te wykonano. Nawet ewentualne późniejsze zmiany przepisów technicznych nie mogą – co do zasady – ingerować w zakres leganie wykonanych robót na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Jedynie należy wskazać, że i obecnie obowiązujące przepisy techniczne w zakresie ochrony przeciwpożarowej nie nakładają obowiązku wybudowania drogi przeciwpożarowej do części niezabudowanej działki. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, iż nakładanie na właściciela działki obowiązku budowy drogi przeciwpożarowej na terenie niezabudowanym byłoby działaniem nielogicznym - celem bowiem budowy takiej drogi musiałoby być zapewnienie ochrony przeciwpożarowej obiektom zlokalizowanym na działce, a nie ochrona przeciwpożarowa terenu niezabudowanej działki. Tym samym również i w tym zakresie postępowanie administracyjne należało umorzyć, jako że żądanie nałożenia obowiązku nie mieści się w zakresie właściwości organów nadzoru budowlanego. W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. B., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, podniosła zarzut naruszenia przepisów: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w związku z naruszeniem art. 7, art. 68 § 1, art. 77, art. 105 i art. 107 § 3 kpa; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia; 3) art. 106 § 5 w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że zaskarżony wyrok wydany został z rażącym naruszeniem prawa procesowego i materialnego. Skarżąca kasacyjnie nie podzieliła stanowiska Sądu I instancji, iż zasadne było umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Sąd przyznał, że skarżąca składała przed organami administracyjnymi dwa żądania. Pierwsze dotyczyło przeprowadzenia drogi pożarowej, drugie wydania nakazu rozbiórki wiaty garażowej. Sąd zauważając, że organy skupiły się na rozpoznaniu sprawy rozbiórki wiaty, doszedł jednak do błędnego przekonania, że takie postępowanie nie miało wpływu na uznanie rozstrzygnięcia w kwestii ustanowienia drogi pożarowej. Tymczasem organy w ogóle nie odniosły się do żądania ustanowienia drogi pożarowej, przyjmując automatycznie, że takie żądanie objęte jest tożsamością i ulega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Dla takiej interpretacji nie ma jednak podstaw, co oznacza, że sprawa w zakresie żądania ustanowienia drogi pożarowej nie została załatwiona. W konsekwencji Sąd I instancji w sposób nieuprawniony przyjął tożsamość żądania poprowadzenia drogi pożarowej z rozstrzyganą wcześniej analizą poprawności wzniesienia garażu. Takie działanie podjęte przez organy administracyjne było niezgodnie z przepisami kpa, w szczególności z art. 105 § 1, który został zastosowany pomimo braku ustawowej przesłanki bezprzedmiotowości postępowania o wyznaczenie drogi pożarowej. Na takie rozstrzygnięcie miało wpływ naruszenie art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 kpa poprzez pominięcie dowodów zgłaszanych przez stronę, niepełne ustalenie stanu faktycznego i wydanie rozstrzygnięcia bez zebrania i oceny materiału dowodowego. Błędne przyjęcie tożsamości spraw stanowiło istotne naruszenie proceduralne, które zdeterminowało rozstrzygnięcie. Ustalenie błędnego stanu faktycznego nastąpiło zaś w wyniku naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. 233 § 1 k.p.c. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nastąpiło natomiast poprzez niewyjaśnienie, na jakiej podstawie Sąd przyjął tożsamość żądania o ustanowienie drogi pożarowej z odmiennym żądaniem rozebrania wiaty garażowej. Podnosząc takie argumenty w ramach podstawy kasacyjnej autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przyznanie kosztów udzielonej, a nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania T. S. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczyła się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostała natomiast zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa. Skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jednak żaden z nich nie może wywołać oczekiwanego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej istota zarzutów zgłaszanych przez jej autora sprowadza się do tego, że Sąd I instancji, w ślad za organami nadzoru budowlanego, błędnie przyjął tożsamość żądania ustanowienia drogi pożarowej z żądaniem rozebrania wiaty garażowej, w wyniku czego stwierdził prawidłowość umorzenia postępowania administracyjnego odnośnie obu tych żądań. Analiza uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wskazuje jednak, iż Sąd I instancji na podstawie akt sprawy, a w szczególności pism M. B. z dnia [...] lutego 2008 r. i z dnia 20 kwietnia 2008 r., przyjął, że skarżąca złożyła dwa żądania: wydania nakazu rozbiórki wiaty garażowej oraz zapewnienia dostępu do niezabudowanej części działki poprzez poprowadzenie drogi pożarowej (s. 6 uzasadnienia). Nie ulega zatem wątpliwości, że skoro Sąd I instancji stwierdził zgłoszenie przez M. B. dwóch żądań, a za tożsamą ze sprawą już rozstrzygniętą uprzednio decyzją ostateczną uznał jedynie sprawę dotyczącą żądania nakazu rozbiórki, to nie jest trafny ani zrozumiały zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku przyjęcia przez ten Sąd tożsamości żądań skarżącej odnoszących się do nakazu rozbiórki wiaty i ustanowienia drogi pożarowej. Brak dostrzeżenia przez autora skargi kasacyjnej, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji została dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy przyjęciu, że M. B. wystąpiła do organów nadzoru budowlanego z dwoma odrębnymi żądaniami, wpłynął bezpośrednio na zasadność formułowanych przez niego zarzutów. Skarżący kasacyjnie poniósł, że błędne zakwalifikowanie przez organy administracji wniosku skarżącej, dotyczącego żądania zapewnienia dostępu do niezabudowanej części działki poprzez ustanowienie drogi pożarowej spowodowało bezpodstawne umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. Przyczyn nieprawidłowej kwalifikacji żądania autor skargi kasacyjnej upatruje w naruszeniu art. 7, art. 68, art. 77, art. 78, art. 80 kpa, co miało przejawiać się m.in. pominięciem zgłaszanych przez skarżącą dowodów i niepełnym ustaleniem stanu faktycznego. Zdaniem strony skarżącej naruszenie powyższych przepisów przez organy administracji publicznej powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jeśli sąd administracyjny stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ma obowiązek uchylić decyzję w całości lub w części. Zdaniem skarżącego kasacyjnie błędne przyjęcie tożsamości spraw przez organy administracyjne i dokonanie na tej podstawie umorzenia postępowania stanowiło istotne naruszenie proceduralne, które bezpośrednio zdeterminowało rozstrzygnięcie. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał jednak, że uwzględnienie skargi przez Sąd I instancji i powrót sprawy na etap postępowania administracyjnego mogłoby przynieść spodziewany przez skarżącą efekt w postaci wykonania przejazdu spełniającego wymogi drogi pożarowej. Tymczasem podkreślenia wymaga, iż w przypadku zgłaszanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, skarżący kasacyjnie zobowiązany jest do wykazania wpływu naruszenia na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych wiązało się z koniecznością przeprowadzenia wywodu prawnego na gruncie odpowiednich przepisów prawa materialnego, czego autor skargi kasacyjnej nie uczynił, gdyż w skardze kasacyjnej ograniczono się jedynie do stwierdzenia, że wyrok wydany został z rażącym naruszeniem prawa materialnego. W konsekwencji nie zakwestionowani skutecznie stanowiska Sądu I instancji, że brak uzasadnienia umorzenia postępowania z wniosku skarżącej dotyczącego drogi pożarowej było uchybieniem przepisów postępowania, które miało charakter nieistotny, a to dlatego że samo rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Nie ulega przy tym wątpliwości, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nakłada na sąd rozpoznający skargę na decyzję administracyjną obowiązek uchylenia rozstrzygnięcia administracyjnego tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie tego przepisu będzie miało miejsce wówczas, gdy Sąd I instancji nie dostrzeże naruszeń przepisów postępowania bądź dostrzegając je mylnie oceni ich wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Wykazanie przez stronę skarżącą zaistnienia takiego błędu winno sprowadzać się do wywiedzenia, że gdyby nie uchybienie przepisom postępowania mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcie. Za nieuzasadniony uznać również należy zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. Otóż zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a., połączony z odpowiednim przepisem k.p.c. może być skutecznie podnoszony w skardze kasacyjnej tylko wówczas, kiedy sąd administracyjny I instancji prowadził postępowanie dowodowe w zakresie wynikającym z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz jeżeli strona skarżąca wykazała, że zastosowane przez sąd I instancji kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne (wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., I FSK 2133/08, LEX nr 593816). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie sąd administracyjny I instancji nie prowadził postępowania uzupełniającego z dokumentów. Wypada również wyjaśnić w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązek uwzględnienia przez sąd całości zebranego przez organy administracji materiału wynika z art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, o jakim mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło