II SA/Sz 99/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-07-14
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło ustalenia warunków zabudowy, opierając się na wadliwej analizie urbanistycznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło ustalenia warunków zabudowy, ponieważ analiza urbanistyczna była wadliwa. Analiza ta nie zawierała informacji o konkretnych działkach gruntu i ich cechach, które stanowiłyby podstawę do ustalenia parametrów nowej zabudowy, co naruszało wymogi art. 77 § 1 KPA oraz przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i rozporządzenia wykonawczego.Stan faktyczny
Inwestorzy wystąpili o ustalenie warunków zabudowy dla przebudowy i nadbudowy budynku. Organ pierwszej instancji wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy. Odwołanie złożyli sąsiedzi, kwestionując m.in. wskaźnik powierzchni zieleni i wysokość zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło ustalenia warunków zabudowy, uznając analizę urbanistyczną za wadliwą. Inwestorzy wnieśli skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 01 lipca 2010r. sprawy ze skargi I. K, Z. W, K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...]r. I. K., Z. W. i K. G. wystąpili do Urzędu Miasta w [...]o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i nadbudowie budynku usługowo--mieszkalnego, przy ul. [...], w [...] dz. Nr [...]określając parametry budynku;
stan istniejący - parter [...] m2; po rozbudowie powierzchnia zabudowy [...]m2,
[...] kondygnacje, wysokość budynku [...]m, na dz. o pow. [...]m2.
Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Burmistrz ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji określając między innymi:
2.1.1. linie zabudowy - obowiązujące od frontu działki zgodnie z załącznikiem graficznym przy dopuszczeniu cofnięcia [...]kondygnacji o [...] m względem elewacji;
2.1.2. wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy dla części nadziemnej 100 %;
2.1.5. wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej - max do [...] m (licząc od poziomu ulicy).
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli Państwo M.
i D. M. - współwłaściciele budynku usytuowanego na sąsiedniej działce, podnosząc, że organ orzekający ustalił zbyt mały udział powierzchni zieleni, winno być nie mniej niż [...] %, średni wskaźnik zabudowy jest poniżej [...] %, a nie jak określił organ - do [...] %.
Ponadto organ pierwszej instancji nie uwzględnił w przeprowadzonej analizie, że na ul. [...]znajduje się jedynie zabudowa dwukondygnacyjna na dz. Nr [...], a także jedno-kondygnacyjna zabudowa po drugiej stronie ulicy. Budynki wysokości [...]m w kalenicy znajdują się przy ulicy [...], są oddzielone od planowanej inwestycji drogą [...], zielenią i drogą [...]. Te przy ul. [...]w sąsiedztwie planowanej inwestycji są wysokości [...] m. W odwołaniu zakwestionowano także ustaloną linię zabudowy.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze
decyzją z dnia [...]r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 59 ust. 1, art. 61, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekło o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie wnieśli inwestorzy.
Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 340/09 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Jak wynika z uzasadnienia wyroku podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Dodatkowo skład orzekający w sprawie o sygn. II SA/Sz 340/09 zwrócił uwagę na niepełne wyjaśnienie sprawy przez organ odwoławczy.
Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając swoje stanowisko organ drugiej instancji podniósł, że podstawę prawną decyzji stanowił przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazujący pięć warunków, które powinny być spełnione łącznie, aby ustalenie warunków zabudowy było możliwe. Podstawą wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest ustalenie braku naruszenia przez inwestycję zasady dobrego sąsiedztwa, polegającej na tym, aby funkcja, parametry, cechy i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu inwestycji, w tym gabaryty i forma architektoniczna obiektu budowlanego, linia zabudowy oraz intensywność wykorzystania terenu nie odbiegały od zabudowy sąsiedniej.
Z kolei sposób ustalenia wymagań dotyczących wskazanej zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) zwanej w dalszej części uzasadnienia "rozporządzeniem".
Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy powołanego rozporządzenia w § 4 – 8 określają wszystkie niezbędne parametry dla nowej zabudowy, które powinny być przedmiotem analizy urbanistycznej. Lektura tych przepisów wskazuje, że przedmiotowa analiza powinna zawierać oznaczenia wszystkich sąsiednich działek gruntu z podaniem ich cech urbanistycznych dotyczących: linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, szerokość elewacji frontowej, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układu połaci dachowych).
Kolegium dokonując własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdziło, że dokonana w niniejszej sprawie analiza tego warunku nie spełnia, bowiem zawiera ona zbiorcze opisanie poszczególnych parametrów zabudowy, jednakże nie zawiera informacji na podstawie jakich działek gruntu i przypisanych im cech zostały one ustalone. Jedynie do wskaźnika powierzchni zabudowy określono parametr w ujęciu jednostkowym dla poszczególnych nieruchomości. Analiza powinna dostarczać wiedzy na temat istniejącej zabudowy sąsiedniej.
W dalszej części uzasadnienia organ drugiej instancji wskazał na dopuszczalną wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej do 16 m. jednocześnie zwrócił uwagę na treść § 7 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Wysokość natomiast mierzy się od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku. Jeżeli wysokość, na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas przyjmuje się jej średnią wielkość występującą na obszarze analizowanym. Organ zaznaczył, że dopuszcza się wyznaczenie innej wysokości, o której mowa w ust. 1, jeżeli wynika to z analizy.
Zdaniem organu analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że dla oceny dopuszczalnego parametru wysokości elewacji, a zatem i budynku, warunkiem pozostaje odwołanie się do parametrów najbliższej graniczącej zabudowy sąsiedniej, gdyż tylko parametr z takiej zabudowy może podlegać "przedłużeniu".
Kolegium zaznaczyło, że wynikanie danego parametru z analizy oznacza wykazanie w sporządzonej analizie, że przyjęcie odmiennej wysokości zabudowy ma sens urbanistyczny i mieści się w ramach istniejącego i tworzonego ładu urbanistycznego zgodnie z art. 1 w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Argumentem przemawiającym za wyznaczeniem innej niż średnia wysokość zabudowy może przemawiać np. podobna do wnioskowanej zabudowa w bezpośrednim sąsiedztwie, a gdy jest jej brak to zabudowa po drugiej stronie ulicy, bądź przewaga istniejącej zabudowy o wnioskowanych parametrach w wyznaczonym obszarze analizowanym dostępnej z tej samej drogi publicznej.
W przedmiotowej sprawie wskazano tymczasem jedynie na maksymalną wysokość planowanej zabudowy w oparciu o występującą zabudowę w badanym terenie bez podania na jakiej znajduje się ona działce gruntu i w jakiej wysokości oraz czy może stanowić element odniesienia ze względu na warunki zachowania
i kontynuacji ładu przestrzennego, co stanowi, w ocenie Kolegium naruszenie art. 77
§ 1 kpa i powoduje konieczność uzupełnienia sporządzonej analizy w przedmiotowym kierunku. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że zasadnym byłoby także poparcie uzupełnionej analizy czytelnym materiałem fotograficznym wskazującym na poszczególne nieruchomości.
Kolegium wskazało ponadto na wątpliwości, które budził rodzaj ustalonej geometrii dachu jako płaskiego z dopuszczeniem jedynie elementów stromych, gdyż
z analizy nie wynika jaki jest rodzaj dachu budynków posadowionych na poszczególnych działkach, a ponadto nie wiadomo jaki w tej kwestii był zamiar inwestora, bowiem złożony wniosek jest niekompletny i nie zawiera wystarczającej charakterystyki sporządzonej zarówno w formie opisowej jak i graficznej. Analiza materiału fotograficznego o ile dotyczy ona terenu inwestycji przemawia za lokalizacją dachów stromych lub mansardowych. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, dopuszczenie dachu płaskiego w czystej postaci nie stanowi kontynuacji cech i parametrów zabudowy sąsiedniej w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ustawy.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że z treści mapy nie wynika, że została ona przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ani również, że jest aktualna, chociaż przepisy ustawy nakładają obowiązek dołączenia do wniosku o warunki zabudowy właściwej mapy, aby na jej podstawie organ przeprowadził analizę urbanistyczną. Zastępowanie mapy właściwej inną nawet w tej samej skali stanowiącej wydruk komputerowy lub sporządzonej w innej technice należy uznać za naruszające art. 52 ust. 2 przedmiotowej ustawy.
Kolegium odnosząc się do zarzutów odwołania wskazało, że skoro przedmiotowy teren znajduje się w ciągu ulic i poprzez istniejącą linię zabudowy tworzy zabudowę pierzejową nie ma przeciwwskazań urbanistycznych, aby planowana zabudowa w istocie miała charakter zabudowy "plombowej" o ile ze względu na budynki sąsiednie i przepisy techniczno – budowlane zabudowa taka będzie mogła zostać zrealizowana, która to okoliczność powinna zostać oceniona przez właściwy organ budowlany.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia ładu przestrzennego, w kwestii podniesionego przez stronę zbyt małego wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej (zieleni). Podkreślono przy tym, że z treści analizy nie wynika jaki jest średni wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej na analizowanym obszarze i jaki jest jego stosunek do sąsiednich terenów.
Z kolei odnosząc się do wskaźnika zabudowy ustalonego na poziomie [...] % organ odwoławczy w świetle dokonanej analizy nie znajduje przesłanek prawnych przemawiających za odmową spełnienia żądania inwestora w tym zakresie. Przyjęty
w ten sposób wskaźnik posiada swoje uzasadnienie w zabudowie istniejącej na działkach nr [...], co przesądza, że pozostaje w zgodzie z istniejącym ładem przestrzennym. Wątpliwości pojawiają się natomiast w liczbie dopuszczalnych kondygnacji. Ocena mapy służącej dla dokonania analizy nie wskazuje liczby kondygnacji budynków posadowionych na działkach sąsiednich. Z kolei analiza mapy załączonej przez stronę wskazuje, zdaniem organu, że zabudowa dostępna z tej samej drogi publicznej co teren zainwestowania posiada co najwyżej [...]kondygnacje, niezrozumiała jest zatem podstawa faktyczna ustalonej zabudowy do [...] kondygnacji.
Wobec okoliczności, iż rozpoznanie wniosku inwestora wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części w tym sporządzenie nowej lub uzupełnionej analizy organ uchylił zaskarżoną decyzję.
I. K., Z. W. oraz K. G. złożyli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc przy tym o jej uchylenie. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego na skutek tego, że:
- zaskarżona decyzja nie zawiera obligatoryjnego elementu decyzji administracyjnej, jakim jest oznaczenie stron postępowania, ograniczając się wyłącznie do oznaczenia wnoszących odwołanie M. i D. M., w sytuacji gdy stroną postępowania przed organem II instancji byli jeszcze wnoszący niniejszą skargę I. K., Z. W. oraz K. G. oraz pozostali uczestnicy: A. M., B. S., I. Ł., B. i T. R. oraz A. i Z. W.,
- zaskarżona decyzja nie zawiera wskazania podstawy prawnej, z której organ
II instancji wywodzi wymóg spełniania przez analizę funkcji oraz cech zabudowy
i zagospodarowania terenu dotyczący warunków, w zakresie szerszym niż wynika to
z przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r.
w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego dla wskazywanych przez organ II instancji wymogów jakie powinna spełniać analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, w zakresie szerszym niż wynika to z przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto skarżący zarzucili naruszenie art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności polegające na dowolnej oraz niepełnej ocenie znajdującej się w aktach postępowania analizy oddziaływania oraz znajdującej się
w sprawie dokumentacji fotograficznej, skutkiem czego organ II instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych.
Naruszenie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak zawiadomienia przez organ II instancji stron postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz o możliwości zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji z dnia [...]r., w sytuacji gdy strony nie miały świadomości na jakim etapie znajduje się postępowanie przed organem II instancji, jak również nie posiadały pełnej informacji odnośnie zawartości akt tego postępowania, jak również w odniesieniu do niektórych stron nie miały świadomości co do procedowania w sprawie przez organ II instancji, co w zestawieniu z zasadą umożliwienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak również ze wskazywanymi w decyzji z dnia [...]r. wątpliwościami organu II instancji odnośnie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskazuje, iż doszło do naruszenia uprawnień procesowych stron.
Naruszenie art. 136 oraz art. 77 i 80 w związku z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie przez organ II instancji przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie materiału fotograficznego terenu inwestycji, w sytuacji gdy organ ten wykorzystywał do ustaleń faktycznych materiał dowodowy znajdujący się w aktach postępowania, co do którego to materiału organ jednocześnie wyrażał wątpliwość "o ile dotyczy on terenu inwestycji", przez co doszło do naruszenia ciążącego na organie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w związku z art. 31 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej polegające na arbitralnym i pozbawionym podstawy prawnej ustaleniu przez organ II instancji, iż analiza, o której mowa w § 3 ust. 1 wskazanego rozporządzenia powinna opisywać wszystkie parametry poszczególnych działek gruntu znajdujących się w analizowanym obszarze, w sytuacji gdy brak jest przepisu prawa nakazującego sporządzenie analizy w takim stopniu szczegółowości.
Naruszenie art. 61 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisu § 3 ust. 1 i 2 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu
w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez ich błędną wykładnię i uznanie przez organ II instancji, iż analiza którą posługiwał się organ I instancji nie spełnia przewidzianych prawem warunków, w sytuacji, gdy przedmiotowa analiza spełniała wszelkie wymagania określone w art. 61 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisu § 3 ust. 1 i 2 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
Naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej na skutek takiej interpretacji przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez organ II instancji, która prowadzi do nieuzasadnionego ograniczenia inwestorów, jak również ograniczenia właściciela nieruchomości Gminy [...]w zakresie korzystania z przysługującego tej Gminie prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] przy ul. [...]w [...], jak również prowadzi do całkowicie nieuzasadnionego ograniczenia organów samorządowych w kształtowaniu ładu przestrzennego na terenie gminy.
Naruszenie § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego na skutek ustalenia, że organ I instancji nie mógł zastosować przepisu § 7 ust. 4 wyżej wskazanego rozporządzenia dla ustalenia wysokości zabudowy na działce nr [...]w [...]z uwagi na rzekome braki w analizie funkcji oraz cech zabudowy, w sytuacji, gdy przedmiotowa analiza była sporządzona w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, oraz spełniała wszelkie przesłanki do zastosowania wskazanego przepisu,
Naruszenie § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w związku z art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uznanie przez organ II instancji, iż w analizowanym przypadku dach budynku planowanego na działce [...]w [...]powinien mieć dach skośny lub mansardowy w sytuacji, gdy organ II instancji nie ustalił jaki typ dachu przeważa na analizowanym obszarze,
Naruszenie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w związku z art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 77 i art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą uznaniem przez organ II instancji, iż granice obszaru analizowanego nie zostały wyznaczone na kopii mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w sytuacji, gdy obszar ten został zaznaczony na kopii właściwej mapy, o czym organ mógł się upewnić, gdyby przeprowadził postępowanie dowodowe z należyta starannością,
Naruszenie § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na skutek przyjęcia, że nie jest dopuszczalne wprowadzenie kopii mapy zasadniczej do pamięci komputera i następnie wykonanie na tej podstawie części graficznej analizy stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wskazana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 w/w ustawy).
Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonego orzeczenia doprowadziło do uznania przez Sąd, iż skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że poprzednio w tej samej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzję z dnia [...]r. Nr [...], uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i rozstrzygnęło o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. W wyniku wniesionej przez inwestorów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2009 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 340/09 uchylił zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej w dalszej części k.p.a., poprzez niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu, stanowiący podstawę do wznowienia postępowania, zatem uchylił zaskarżoną decyzję stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Ponadto w dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał niezależnie od powyższego, że organ odwoławczy merytorycznie rozpoznając sprawę nie wyjaśnił jej dostatecznie, wskazując przy tym na dokonaną przez organ błędną wykładnię art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 7 ust. 1 i § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także podkreślając, iż organ wydający decyzję o warunkach zabudowy ma możliwość wyznaczenia wysokości nowego budynku w innej wysokości, niż wysokość istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich, z której może skorzystać, po przeprowadzeniu szerokiej i specjalistycznej analizy uregulowanej w § 3 ust. 1 rozporządzenia i nie jest
w tym zakresie związany koniecznością ustalania tej wysokości, w sposób określony
w § 7 ust. 1 rozporządzenia. Dodatkowo Sąd wskazał, że Kolegium uchyliło decyzję pierwszoinstancyjną pomimo, że przyjętej przez organ analizy nie zakwestionowało, ani się do niej nie ustosunkowało. Sąd wskazał również na błędne utożsamianie przez organ pojęcia działki sąsiedniej i działki przylegającej, gdy tymczasem pojęcie działki sąsiedniej należy rozumieć szerzej, jako wszystkie działki znajdujące się na obszarze analizowanym.
Końcowo w powołanym wyroku podkreślono, że organ rozpatrujący odwołanie od decyzji, w której organ pierwszej instancji ustalił warunki zabudowy dostrzegając uchybienia tej decyzji powinien raczej orzec na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a nie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W tym miejscu należy wskazać na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W świetle powołanego przepisu zaskarżoną, w niniejszym postępowaniu, decyzję, która ściśle odpowiada wskazaniom zawartym w powołanym wyroku Sądu
z dnia 18 czerwca 2009 r. należy uznać za zgodną z prawem.
Zaskarżona do Sądu decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. określającego jeden ze sposobów zakończenia postępowania przed organem administracji publicznej drugiej instancji. W myśl powołanego przepisu organ odwoławczy może uchylić w całości zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Rozstrzygnięcie określone w powołanym przepisie może być zatem wydane jedynie wówczas, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia szerokiego postępowania wyjaśniającego, na co wskazuje użyty przez ustawodawcę zwrot
"w całości lub znacznej części".
Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, że dyspozycja przepisu art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, a możliwość podjęcia rozstrzygnięcia przez organ na podstawie tego przepisu jest ograniczona do sytuacji, gdy wystąpi istotna wadliwość postępowania przed organem pierwszej instancji, która nie może zostać usunięta w postępowaniu odwoławczym.
Dodatkowo należy wskazać na przepis art. 136 k.p.a. zgodnie, z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Istota wyjaśniającego postępowania odwoławczego, o którym mowa w przytoczonym przepisie, sprowadza się do możliwości naprawienia przez organ odwoławczy ewentualnych wadliwości postępowania przed organem pierwszej instancji, które mogą zostać usunięte bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ odwoławczy nie będzie musiał przeprowadzać postępowania dowodowego w przypadku konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Przechodząc od powyższych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżoną decyzją nie naruszyło przepisu art. 138 § 2 k.p.a., przyjmując że zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, który zarzucił rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnemu, że dokonana w niniejszej sprawie analiza zawiera jedynie zbiorcze opisanie poszczególnych parametrów zabudowy, lecz nie zawiera informacji na podstawie jakich działek gruntu i przypisanych im cech zostały one ustalone, które to wady przeprowadzonej analizy stanowiły o naruszeniu art. 77 § 1 k.p.a. Wobec tego za bezzasadny należy uznać zarzut skargi odnoszący się do naruszenia powołanego przepisu, a także art. 7 oraz art. 80 k.p.a., gdyż niezaprzeczalnie ustalenia dokonane w tej mierze przez organ pierwszej instancji były oparte na dowolnie zebranym i ocenionym materiale dowodowym, na podstawie którego nie można było jednoznacznie stwierdzić, na podstawie jakich parametrów istniejącej zabudowy organ ustalił parametry nowej zabudowy.
Dodatkowo w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 136 k.p.a., bowiem Kolegium wykazało, iż przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na jego duży zakres.
Wobec powyższego nie można się również zgodzić z argumentem podniesionym w skardze, a dotyczącym zgodności analizy przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji z obowiązującymi przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeniem wykonawczym wydanym do tej ustawy. Uwzględnienie bowiem wniosku inwestora oraz ustalenie w rozstrzygnięciu warunków zabudowy, uzależnione jest od prawidłowości analizy, która w niniejszym postępowaniu nie została przeprowadzona.
Ustosunkowując się zaś do zarzutu naruszenia przepisu § 7 ust.
4 rozporządzenia zgodnie z którym dopuszcza się wyznaczenie innej wysokości,
o której mowa w ust. 1, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1, który należy interpretować, jako jednoznaczne ustalenie w pierwszej kolejności parametrów istniejącej zabudowy, a następnie wyjaśnienie, z jakiego powodu, mimo odbiegania danej cechy od tej istniejącej w analizowanym obszarze można wniosek uwzględnić, które to czynności nie zostały przeprowadzone i opisane w przedmiotowej analizie.
Podobnie zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie kolejny zarzut skargi dotyczący naruszenia § 8 rozporządzenia, a dotyczący ustalenia geometrii dachu nowej zabudowy, która powinna być ustalona odpowiednio do geometrii dachów występujących na obszarze analizowany, bowiem nie można wywieść jaki typ geometrii dachu jest przeważający na terenie przyjętym do analizy, co stanowi o wadliwości jej przeprowadzenia, a ponadto ustalenia w tej mierze nie mogą spoczywać na organie drugiej instancji.
Jednocześnie Sąd zwraca uwagę na wadliwość postępowania, zauważoną przez Kolegium, a dotyczącą przyjęcia do analizy mapy, będącej w istocie wydrukiem komputerowym, co stanowiło o naruszeniu art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w myśl którego określenie granic terenu objętego wnioskiem, powinno być przedstawione na kopii mapy zasadniczej lub w przypadku jej braku na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy.
Sąd nie dopatrzył się również podnoszonego w skardze naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w tym art. 107 § 1 i 3 k.p.a., bowiem ustalenia podjęte przez organ odwoławczy znalazły swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której wyczerpująco poinformowano strony, o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ w toku załatwiania sprawy.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. polegającego na uniemożliwieniu stronie zapoznanie się z dowodami, należy zwrócić uwagę na pogląd, który został wyrażony w orzecznictwie, zgodnie z którym dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony
w postępowaniu administracyjnym, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnej wskazanej czynności procesowej, najczęściej w sferze postępowania dowodowego, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawę do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 K.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 1055/08, publ. LEX nr 478703).
Zdaniem Sądu organ administracji publicznej podjął wszelkie kroki niezbędne do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, który następnie właściwie ocenił, czemu wyraz dał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy należało, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. r 153, poz. 1270 ze zm.) orzec jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło