I OZ 802/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 379/10 odmawiające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 379/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił J. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 379/10 oddalającego skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...]marca 2010 r. nr [...]w przedmiocie zwrotu dodatku do zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że pismem z dnia 19 sierpnia 2010 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, domagając się jednocześnie doręczenia ww. wyroku wraz z uzasadnieniem. We wniosku skarżąca podniosła, że zawiadomienie o rozprawie zawierało informację o nieobowiązkowym stawiennictwie, w związku z czym skarżąca oczekiwała na doręczenie jej rozstrzygnięcia Sądu w sprawie. Wskazała, że nie miała żadnej możliwości ustalenia, czy rozprawa się odbyła. Skarżąca, wezwana do podania okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz ich uprawdopodobnienie, a także wykazania, że zachowała termin do złożenia wniosku, nie nadesłała żadnych wyjaśnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z art. 87 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu skarżąca, wbrew treści art. 87 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, to jest nie wykazała, aby po jej stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie powyższego terminu. Sąd I instancji podał, że po stronie skarżącej nie wystąpiła jakakolwiek przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności procesowej. W ocenie Sądu okoliczność, że zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej w niniejszej sprawie zawierało informację o nieobowiązkowym stawiennictwie skarżącej na posiedzeniu, nie uzasadniała uwzględnienia wniosku. Wskazać bowiem należy, że obowiązkiem strony uczestniczącej w postępowaniu sądowym jest dochowanie należytej staranności w dokonywaniu czynności procesowych. Skarżąca, prawidłowo zawiadomiona o wyznaczeniu rozprawy, odstępując od osobistego stawiennictwa na posiedzeniu, winna była podjąć stosowne czynności zmierzające do uzyskania informacji o treści zapadłego na rozprawie rozstrzygnięcia w sprawie. Informację w tym zakresie mogła uzyskać w godzinach pracy Sądu, zarówno stawiając się osobiście w jego siedzibie, jak również drogą telefoniczną. Brak było zatem podstaw, aby uwzględnić twierdzenia skarżącej, że nie miała ona możliwości dowiedzieć się o rozstrzygnięciu Sądu, w szczególności, iż skarżąca nie wskazała w uzasadnieniu wniosku, z jakiej to przyczyny została tej możliwości pozbawiona. Zaniechanie skarżącej w uzyskaniu informacji o treści rozstrzygnięcia zapadłego na rozprawie trzeba zatem ocenić jako brak staranności, której należało wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. K. podniosła, iż nie została należycie poinformowana o czynnościach procesowych, których podjęcie umożliwiłoby jej otrzymanie uzasadnienia wyroku. Dodała, że samotnie wychowuje dwoje dzieci, a młodszy syn był w tym czasie chory. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności, przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w doktrynie postępowania administracyjnego (por. np. A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego II, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego (M. Jędrzejewska, Kodeks postępowania cywilnego III, s. 362) panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 154/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie rola Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadza się wyłącznie do zbadania zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji odmawiającego przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie uznał, że podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. W zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżąca została w sposób jednoznaczny pouczona, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną (k. 10 akt sądowych). W tej sytuacji słusznie uznał Sąd I instancji, iż argument, że strona nie mogła dochować terminu z uwagi na nieznajomość prawa jest chybiony. W orzecznictwie istnieje bowiem ugruntowany pogląd, że nieznajomość przepisów prawa nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998 r. I SA/Łd 153/97). Należy również wskazać, że skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała faktu choroby dziecka. Z treści wniosku oraz z zażalenia nie wynika również na jakiego rodzaju chorobę cierpiało dziecko skarżącej i czy była to choroba tego rodzaju, że wymagała stałej opieki co uniemożliwiało dokonane w terminie czynności procesowej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.