II SA/Op 192/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na uchwałę Rady Miasta Opola z dnia 29 października 2009 r., nr LVI/597/09 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić skargę. W dniu 5 lutego 2010 r. (data prezentaty – k. 2 akt sądowych) G. K. złożył osobiście w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Opolu Nr LVI/597/09 z dnia 29 października 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ul. Górnej w Opolu, wnosząc o jej uchylenie oraz wstrzymanie zaskarżonej uchwały do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd z uwagi na to, iż jej wykonanie spowoduje wyrządzenie skarżącemu znacznej szkody, a nadto spowoduje nieodwracalne skutki. G. K. zarzucił, że kwestionowaną uchwałą naruszono istotnie jego interes przez wyrysowanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego drogi osiedlowej na działce nr [...] (obecnie nr [...]), stanowiącej własność skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po zarejestrowaniu skargi pod numerem II/Og 29/10, w wyniku wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 5 lutego 2010 r., w tym samym dniu przesłał skargę za pośrednictwem poczty według właściwości do Gminy Opole celem nadania jej biegu. Powyższa przesyłka doręczona została do rąk uprawnionego pracownika organu w dniu 8 lutego 2009 r., co wynika z prezentaty i adnotacji zamieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W odpowiedzi na skargę Gmina Opole wniosła o jej odrzucenie z uwagi na niespełnienie przez skarżącego wymogu formalnego określonego w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Gmina stwierdziła, że pismo skarżącego z dnia 23 listopada 2009 r. nie ma formy wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wywiodła również, że nawet gdyby pismo to uznać za wezwanie, to skarga złożona w dniu 5 lutego 2009 r. (powinno być 5 lutego 2010 r. – dopisek Sądu) została wniesiona z uchybieniem 60 - dniowego terminu określonego w art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, w piśmie z dnia 23 listopada 2009 r. skierowanym do Prezydenta Miasta Opola, które wpłynęło do organu w dniu 24 listopada 2009 r. podniósł, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ul. Górnej naruszają jego prawo własności i istotny interes prawny polegający na tym, iż przez jego działkę nr [...] w rejonie w/w ulicy wyrysowano drogę osiedlową, na które to rozwiązanie nie wyraził zgody. Skarżący wskazał również, że jego uwagi zgłoszone wobec planu zostały odrzucone przez Radę Miasta ze względu na zapewnienie sprawnej obsługi komunikacyjnej terenów zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Podkreślił, że w piśmie skierowanym do Prezydenta Miasta Opola z dnia 29 lipca 2009 r. zawarł inną propozycję rozwiązania powyższego problemu, dlatego też stanowisko Rady Miasta Opola odnośnie odrzucenia jego uwag nie znajduje uzasadnienia. Wobec powyższego skarżący wniósł o zweryfikowanie stanowiska Rady Miasta Opola w tej sprawie. W piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2010 r. skarżący - ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę - wskazał, że organ błędnie podał jako podstawę niedotrzymania przez skarżącego 60-dniowego terminu do wniesienia skargi art. 56 ust. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zamiast art. 53 § 2 tej ustawy, bowiem pierwszy z tych przepisów dotyczy zawieszenia postępowania. Ponadto wywiódł, że w uzasadnieniu skargi wykazał, iż wyczerpał wszystkie dostępne mu środki do "przywrócenia prawa", a zatem był uprawniony do wniesienia skargi do Sądu. Zwrócił również uwagę, że nie zostały mu doręczone dokumenty, na które powołał się organ w odpowiedzi na skargę. Ostatecznie, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy sąd administracyjny zobligowany jest zbadać, czy spełnione zostały niezbędne warunki dopuszczalności skargi. Jednym z nich jest wniesienie skargi z zachowaniem wymaganego terminu. Dokonując oceny dopuszczalności skargi G. K. pod wyżej wskazanym kątem należało mieć na uwadze, że w przedmiotowej sprawie uchwała Rady Miejskiej w Opolu Nr LVI/597/09 z dnia 29 października 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ul. Górnej w Opolu skarżona jest w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 tej regulacji każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Natomiast w myśl art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z kolei kwestię terminu wnoszenia skarg na uchwały organów samorządowych reguluje przepis art. 53 § 2 P.p.s.a., stanowiący, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W tym miejscu wskazać należy, iż okolicznością bezsporną w sprawie jest fakt, że Rada Miasta nie udzieliła odpowiedzi na wystosowane przez skarżącego pismo z dnia 23 listopada 2009 r. stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast, zdaniem Sądu, nie można podzielić stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że powyższe pismo nie ma formy wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a tym samym skarżący nie wyczerpał trybu określonego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Z treści komentowanego pisma wynika bowiem wprost, że wnoszący je, nawiązując do uchwały z dnia 29 października 2009 r. wskazuje, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w rejonie ul. Górnej naruszają jego prawo własności i istotny interes prawny polegający na poprowadzeniu przez jego działkę drogi osiedlowej, na co nie wyraził zgody. Skarżący, podając jednocześnie propozycję rozwiązania zaistniałego problemu, wnosił wyraźnie o zweryfikowanie dotychczasowego stanowiska Rady Miasta. Pomimo zatem, iż przedmiotowe pismo nie zostało zatytułowane przez skarżącego jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to niewątpliwie jego treść wskazuje, że stanowi ono takie właśnie wezwanie. Mając zatem na uwadze, że o charakterze pisma nie decyduje jego tytuł ale treść pisma, powyższe pismo skarżącego powinno zostać potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez zaskarżoną uchwałę, w rozumieniu art. 101 ust. 1 cyt. ustawy. Kontynuując rozważania w zakresie dochowania przez skarżącego terminu do wniesienia skargi odnotować należy stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 2/07, opubl. ONSAiwsa z 2007 r., nr 3, poz. 60 oraz ZNSA z 2007 r., nr 2. poz. 83), zgodnie z którym przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i skarga ta jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 K.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. W uzasadnieniu powołanej uchwały wyrażony został pogląd, który należy podzielić, iż z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i wówczas dalszy bieg terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni. Jeśli natomiast w okresie sześćdziesięciu dni (liczonych od daty wezwania) organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to wskazany 60 - dniowy termin biegnie nieprzerwanie. Reasumując, termin wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest terminem, którego ustalenie zależy od tego, czy i kiedy doręczono skarżącemu odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia. W sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, skarżący winien wnieść skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania. Upływ 60 - dniowego terminu powoduje niemożność zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Wymagane przed wniesieniem skargi wezwanie, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zawarte zostało w piśmie skarżącego z dnia 23 listopada 2009 r., doręczonym organowi w dniu 24 listopada 2009 r. Wobec nieudzielania przez organ odpowiedzi na powyższe wezwanie, 60 - dniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwania dotyczącego usunięcia naruszenia prawa rozpoczął zatem bieg w dniu 25 listopada 2009 r. i upływał z dniem 23 stycznia 2010 r. (sobota). Zgodnie z art. 83 § 2 P.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się dzień następny po dniu lub dniach wolnych od pracy, zatem ostatni dzień do wniesienia skargi w niniejszej sprawie upływał w dniu 25 stycznia 2010 r. Tymczasem skarżący złożył osobiście skargę na kwestionowaną uchwałę w dniu 5 lutego 2010 r. w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W tym miejscu należy zauważyć, że wynikająca z cytowanego wyżej art. 54 § 1 P.p.s.a. zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej skutkuje tym, iż w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego lub też za pośrednictwem innego organu administracji publicznej, sąd ten powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd (albo niewłaściwy organ administracji publicznej) pod adresem właściwego organu administracji publicznej (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 248 i powołane tam orzecznictwo). Jeżeli zamiast tego strona wniesie skargę bezpośrednio do sądu, który następnie skargę tę przekaże do właściwego organu pocztą albo przez uprawnionego pracownika, celem nadania jej biegu, to termin do wniesienia skargi zachowany będzie jedynie wówczas, gdy sąd otrzymaną skargę zdoła nadać na adres organu przed upływem wspomnianego 60-dniowego terminu. Tym samym, skoro w rozpoznawanej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało doręczone organowi w dniu 24 listopada 2009 r. a do przekazania skargi przez Sąd organowi doszło w dniu 5 lutego 2010 r., stwierdzić trzeba, że omawiane przekazanie nastąpiło po upływie terminu do wniesienia skargi, tj. po 25 stycznia 2010 r. Dodatkowo należy odnotować, że skarga wpłynęła do tut. Sądu w dniu 5 lutego 2010 r., czyli już po terminie do jej wniesienia, wobec czego nie było możliwe przekazanie jej organowi przez Sąd z zachowaniem ustawowego terminu. W tych okolicznościach zastosowanie znajduje przepis art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Końcowo, wyjaśnienia wymaga, że rozpoznanie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały było niecelowe z uwagi na to, iż niniejsze postanowienie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w pierwszej instancji, a zatem w momencie jego wydania - stosownie do postanowień art. 61 § 6 P.p.s.a. - traci moc postanowienie w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 53 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.