I OSK 1919/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-25

Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Jolanta Rajewska, Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin 14 dni roboczych na odbycie posiedzenia komisji konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły, określony w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, ma charakter materialnoprawny (zawity) czy procesowo-instrukcyjny?
Ratio decidendi
Termin 14 dni roboczych na odbycie posiedzenia komisji konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły, określony w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r., ma charakter procesowo-instrukcyjny, a nie materialnoprawny (zawity). Uchybienie temu terminowi samo w sobie nie powoduje nieważności uchwały o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły, a jedynie może być badane pod kątem ewentualnego zastosowania § 8 pkt 3 rozporządzenia.
Stan faktyczny
Zarząd Powiatu w Żywcu powierzył A. Z. obowiązki dyrektora szkoły. Wojewoda Śląski stwierdził nieważność tej uchwały, uznając, że została wydana z naruszeniem § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, który nakazuje odbycie posiedzenia komisji konkursowej nie później niż w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert. Wojewoda uznał ten termin za zawity. WSA w Gliwicach uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając termin za procesowo-instrukcyjny. NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, podzielając stanowisko WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego i zasądził od niego na rzecz Powiatu Żywieckiego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia WSA del. do NSA Jolanta Rudnicka, Protokolant st. sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lipca 2010r. sygn. akt IV SA/Gl 293/10 w sprawie ze skargi Powiatu Żywieckiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz Powiatu Żywieckiego kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 lipca 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 293/10 po rozpoznaniu skargi Powiatu Żywieckiego uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy. Uchwałą z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Zarząd Powiatu w Żywcu powierzył A. Z. obowiązki dyrektora [...] w Z. na okres od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2013 r. Wojewoda Śląski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] stycznia 2009 r,. wydanym na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.), stwierdził nieważność powyższej uchwały Zarządu Powiatu Żywieckiego z dnia [...] listopada 2008r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego organ nadzoru stwierdził, że przedmiotowa uchwała jest niezgodna z § 3 ust. 1 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 189, poz. 1855- dalej w skrócie rozporządzenie z dnia 23 października 2003 r.). Przepis § 3 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że posiedzenie komisji odbywa się nie później niż w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu o konkursie. Brak jest podstaw prawnych, w tym w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), do przedłużania postępowania konkursowego, którego przewlekłe prowadzenie może doprowadzić do sytuacji, w której osoba przystępująca do konkursu, nie będzie już po kilku miesiącach zainteresowana danym stanowiskiem. Przepisy nie przewidują kilku terminów posiedzeń komisji konkursowej i możliwości przedłużania procedury konkursowej "do czasu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości". Okoliczności te nie dały zatem podstaw do niestosowania przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenie z dnia 23 października 2003 r. i nieprzestrzegania wskazanego tam terminu. Termin ten, zdaniem organu nadzoru, ma bowiem charakter zawity. Zawarte w § 3 ust.1 rozporządzenia z dnia 23 października 2003 r. sformułowanie "nie później niż w ciągu 14 dni roboczych" wskazuje, że intencją ustawodawcy było szybkie przeprowadzenie procedury konkursowej i obsadzenie w jak najkrótszym czasie stanowiska dyrektora szkoły, aby zapewnić sprawne funkcjonowanie tej placówki oraz chronić interes osób składających oferty. Z powyższych względów, w ocenie Wojewody uznać należy, że uchwała z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] została wydana z istotnym naruszeniem prawa, a zatem konieczne było stwierdzenie jej nieważności. Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł Powiat Żywiecki. Domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia, skarżący zarzucił Wojewodzie Śląskiemu naruszenie przede wszystkim przepisów postępowania, tj. art. 76 ust. 2, art. 77 i art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym poprzez rozstrzygnięcie sprawy, która nie należy do właściwości organu nadzoru oraz zaniechanie podania konkretnego przepisu złamanego kwestionowaną uchwałą. W uzasadnieniu skargi zaprezentowano pogląd, że uchwała objęta rozstrzygnięciem nadzorczym jest oświadczeniem woli dotyczącym nawiązania stosunku pracy, zatem nie podlega kognicji organu nadzoru. Ponadto zdaniem skarżącego termin określony w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2003 r. jest terminem instrukcyjnym, co wynika z kontekstu przesłanek unieważnienia postępowania konkursowego, enumeratywnie wymienionych w § 8 tego rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 180/09 oddalił skargę Powiatu Żywieckiego, uznając między innymi, że termin określony w § 3 ust. 1 rozporządzenie z dnia 23 października 2003r. ma charakter materialnoprawny i nie może być przedłużony, w szczególności przez przyjęcie innego sposobu jego obliczania od ustalonego w przepisach prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1233/09 uchylił powyższy wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach, wskazując na nieważność postępowania sądowego polegającą na pozbawieniu A. Z. możności obrony swoich praw przez niezawiadomienie go o terminie o rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po ponownym rozpoznaniu sprawy przy udziale uczestnika A. Z., uznał, że skarga Powiatu Żywieckiego zasługuje na uwzględnienie, chociaż niezasadne są zarzuty dotyczące braku kompetencji wojewody do objęcia postępowaniem nadzorczym uchwały w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. W orzecznictwie utrwalony jest bowiem pogląd o tzw. dwuetapowości i dwutorowości postępowania w podobnych sprawach. Pierwszym krokiem jest procedura konkursowa, która kończy się uchwałą o wyłonieniu kandydata na dane stanowisko, zaś drugim nawiązanie stosunku pracy. Pierwszy etap ma charakter administracyjnoprawny, gdyż dominują w nim pierwiastki publicznoprawne, zatem podlega on kognicji organu nadzoru, natomiast drugi należy do materii cywilnoprawnej, a spory w tym zakresie rozstrzygane są na drodze sądowej. W większości nietrafne są również zarzuty dotyczące wadliwości procesowych zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Zostało ono bowiem poprawnie uzasadnione, gdyż w jego motywach przedstawiono ustalenia faktyczne i rozważania prawne, jak też ocenę okoliczności prezentowanych przez organ powiatu. Wojewoda Śląski w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego nie wskazał jedynie jednostki redakcyjnej § 8 rozporządzenia, ale nie miało to istotnego znaczenia, gdyż z całokształtu wywodów można wnosić, że miał on na względzie ust. 3 powołanego paragrafu. Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów, WSA w Gliwicach podkreślił, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest charakter terminu zamieszczonego w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. W ocenie Sądu organ nadzoru błędnie zaliczył ten termin do terminów prawa materialnego, a zatem do kategorii terminu zawitego. Podział terminów na materialnoprawne i procesowe ma charakter doktrynalny. Kryterium ich odróżnienia stanowi to, w jakiej sferze wywołują skutek, a także do kogo zostały skierowane, przy czym nie zawsze rozróżnienie to pokrywa się z charakterem aktu prawnego, w jakim terminy zostały uregulowane. Termin materialny z reguły skierowany jest do danego podmiotu, zaś termin procesowy do strony i (albo) organu. Uchybienie terminowi prawa materialnego powoduje wygaśnięcie praw lub obowiązków o tym charakterze, zaś niezachowanie terminu procesowego wywołuje skutki w sferze procesowej, najczęściej bezskuteczność dokonanej czynności. Jedynie termin procesowy może być przywrócony. Natomiast terminy materialnoprawne mają bowiem charakter prekluzyjny i są nieprzywracalne. Dalszym podziałem jest podział na terminy kierowane do stron czy uczestników postępowania oraz terminy instrukcyjne kierowane do organu czy sądu, których uchybienie nie powoduje bezskuteczności czynności, a jedynie innego rodzaju wadliwość (np. odpowiedzialność dyscyplinarną pracownika). Ustawa o systemie oświaty nie uregulowała przedmiotowego terminu, w szczególności nie ustanowiła przedawnienia w zakresie posiedzenia komisji konkursowej. Toteż rozporządzenie nie mogło wprowadzać terminu o charakterze materialnoprawnym, bo nie było ku temu wyraźnego umocowania ani w treści przepisu ustawowego ani możliwość taka nie wynika z zasad wypracowanych przez doktrynę czy judykaturę. W orzecznictwie przyjmuje się, że w takiej sytuacji, jak w niniejszej sprawie, akt wykonawczy może regulować wyłącznie terminy procesowe. W tym zakresie przywołać można choćby szczegółową argumentację przedstawioną w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 12/09 (LEX nr 577569), w której Sąd ten dokonał analizy charakteru terminu zawartego w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.), uznając, iż termin ten ma charakter terminu instrukcyjnego. Zdaniem WSA w Gliwicach należy zatem przyjąć, że zastrzeżenie terminu w § 3 ust. 1 rozporządzenia miało na celu wyłącznie sprawne i szybkie odbywanie posiedzeń komisji konkursowej. Zauważyć nadto trzeba, że delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia przewidywała określenie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz tryb pracy komisji konkursowej, uwzględniając w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę. Zatem w granicach delegacji ustawowej nie mieściło się określenie terminu prac komisji. Uznanie go za termin materialnoprawny, czyli kształtujący sytuację prawną jednostki, wiązałoby się z pozaustawowym ograniczeniem kompetencji tej komisji, jak też uregulowaniem zasad wpływających na sytuację danego podmiotu w akcie prawnym rangi podustawowej. Taki zabieg legislacyjny nie jest do zaakceptowania w państwie prawa. Z powyższych względów Sąd I instancji uznał, iż sporny termin ma charakter procesowy – instrukcyjny. Nie jest terminem przywracalnym, wszak jego uchybienie nie zawsze musi prowadzić do istotnych skutków uzasadniających stwierdzenie nieważności uchwały podjętej w wyniku posiedzenia odbytego po jego upływie. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie konieczne było rozważenie skutków niezachowania terminu przewidzianego w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2003 r. Organ nadzoru nie podał, jakie znaczenie dla wyniku sprawy miało to uchybienie, a zatem czy w sprawie mógłby znaleźć zastosowanie § 8 pkt 3 rozporządzenia. Tylko gdyby wadliwość inna niż określona w jego pkt 1 i 2 miała wpływ na wynik postępowania konkursowego konieczne byłoby unieważnienie konkursu. W tym jednak kierunku organ ani nie przeprowadził postępowania ani nie dokonał rozważań, dlatego też zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze należało ocenić jako przedwczesne i uchylające się spod kontroli legalności. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Wojewoda Śląski, domagając się jego uchylenia i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 1 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. Nr 189, poz. 1855) poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że termin określony w § 3 pkt 1 rozporządzenie MENiS z dnia 23 października 2003 r, (obowiązującego w czasie ogłoszenia konkursu na stanowisko [...] w Z.) jest terminem procesowo- instrukcyjnym, a jego upływ nie przekreśla możliwości dalszego prowadzenia prac komisji konkursowej. Zdaniem skarżącego kasacyjnie wykładnia § 3 pkt 1 rozporządzenia dokonana przez Sąd I instancji jest nietrafna. Przyjęcie takiej interpretacji wypacza intencję prawodawcy, którego celem było szybkie przeprowadzenie procedury konkursowej. Obsadzenie w jak najkrótszym czasie stanowiska dyrektora szkoły zapewnia z jednej strony sprawne funkcjonowanie szkoły, a drugiej strony chroni interes osób składających oferty, poprzez prawne zapewnienie, iż sprawa dotycząca ich żywotnego interesu zostanie szybko rozstrzygnięta. Gdyby uznać trafność poglądu WSA w Gliwicach, to każde postępowanie konkursowe mogłoby być przedłużane w nieskończoność. Skarżący kasacyjnie organ wskazał nadto, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W uzasadnieniu wyroku z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 487/09 WSA w Gliwicach stwierdził bowiem, że literalne brzmienie § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 października 2003 r. wskazuje, że posiedzenia komisji konkursowej ma odbyć się "nie później niż w ciągu 14 dni roboczych (...)" ,co wiąże się wprost z § 5 ust. 1 rozporządzenia. Powołane przepisy stwarzają nakaz racjonalnego gospodarowania czasem i konieczność podjęcia prac przez komisję jak najszybciej, a więc maksymalnie do 14 dni roboczych, celem jak najszybszego wyboru kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Gdyby inne były zamiary ustawodawcy, to jednoznaczne sformułowania w tym zakresie znalazłoby się w ustawie o systemie oświaty. Określony w § 3 ust. 1 rozporządzenia termin nie jest terminem instrukcyjnym, ani też procesowym, ale ma charakter materialnoprawny i nie może być przedłużony przez przyjęcie innego sposobu jego obliczania od ustalonego w przepisach prawa. Został on expressis verbis ustanowiony, jako termin 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazany w ogłoszeniu o konkursie. Termin ten zaczyna biec od daty końcowej składania ofert przez kandydatów, wskazanej w ogłoszeniu o konkursie. Przytoczone wyżej stanowisko w pełni podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 682/10. W świetle powyższych okoliczności wyłoniony wbrew przepisom rozporządzenia kandydat nie może być uznany za kandydata wybranego w drodze prawidłowo przeprowadzonego konkursu. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Zarząd Powiatu w Żywcu. Domagając się oddalenia skargi kasacyjnej, wskazał że akt nadzoru stwierdzający nieważność aktu organu samorządu terytorialnego nie może być oparty o intencje prawodawcy, ale o stwierdzenie rażącego naruszenia konkretnego przepisu. Ponadto gdyby uznać omawiany termin za zawity, to każde naruszenie 14 dniowego terminu odbycia posiedzenia komisji konkursowej musiałoby skutkować unieważnieniem postępowania konkursowego, nawet w sytuacji gdyby z przyczyn losowych np. powodzi posiedzenie komisji odbyłoby się o jeden dzień później. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze tej Wojewoda Śląski wytknął Sądowi I instancji naruszenie § 3 ust. 1 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 189, poz. 1855), powołując się przy tym przede wszystkim na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 682/10, oddalający skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 487/09. Zarzut ten jest jednak niezasadny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela prezentowanego w powołanych orzeczeniach i skardze kasacyjnej poglądu co do charakteru omawianego terminu. Za zasadne w tym zakresie należy bowiem uznać stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, a przytoczoną tam argumentacja za logiczną i przekonującą. Kwestionowany przez kasatora przepis stanowi, że posiedzenie komisji przeprowadzającej konkurs na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki "odbywa się nie później niż w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu o konkursie". Z miarodajnych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że zgodnie z opublikowanym w prasie obwieszczeniem w sprawie konkursu na stanowisko dyrektora [...] w Z. oferty przez kandydatów miały być składane do dnia 31 marca 2008 r. Posiedzenie komisji konkursowej odbyło się natomiast w dniu 30 października 2008 r. Oznacza to, że omawiany termin nie został zachowany. Okoliczność ta w sprawie jest niesporna. Zatem spór sprowadza się jedynie do istoty i charakteru omawianego terminu. Wojewoda Śląski zaliczając omawiany termin do prekluzyjnych terminów prawa materialnego, nie wziął pod uwagę, że w doktrynie i judykaturze powszechnie przyjmuje się. że termin materialny jest elementem jakiegoś prawa (uprawnienia), a terminy mające znaczenie dla toku postępowania są terminami procesowymi. Terminy prawa materialnego mają charakter zawity (prekluzyjny), gdyż ograniczają w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a ich upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa lub obowiązku. Charakter zawity mogą mieć również terminy procesowe, w tym sensie, że ich upływ pozbawia stronę możliwości skutecznego dokonania określonej czynności procesowej. W polskim systemie prawa prekluzyjności nie domniemywa się. Musi ona wynikać z aktów rangi ustawowej. Wyznaczenie terminów zawitych w rozporządzeniach wykonawczych jest dopuszczalne wyłącznie na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego i może odnosić się tylko do terminów procesowych a nie materialnych. O charakterze terminu przesądzają skutki wynikające z jego niedochowania. W związku z powyższym nie może ulegać wątpliwości, że skutki związane z niezachowaniem określonych terminów muszą wynikać wprost z powołanych przepisów prawa. Oznacza to, że prekluzyjność musi zawsze wiązać się z wyznaczeniem stronie w określonych aktach prawnych nieprzekraczalnego terminu do wystąpienia na przykład z określonym żądaniem pod rygorem wygaśnięcia roszczenia. Nie dotyczy to natomiast terminu zakreślonego organowi do załatwienia określonych spraw. Zakreślenie przez prawodawcę terminu do załatwienia sprawy przez organ, bądź też do uregulowania stanu prawnego dotyczącego określonego przedmiotu stwarza tylko powinność organu, a nie bezwzględny nakaz dokonania tej czynności w wyznaczonym terminie pod rygorem ujemnych skutków dla stron. W nauce prawa taki termin nazywa się terminem instrukcyjnym. Sam upływ takiego terminu nie stanowi jeszcze żadnych przeszkód do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy lub uregulowania stanu prawnego. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.),wprowadzając obowiązek konkursowego wyznaczenia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki nie określiła żadnych terminów prac komisji konkursowej, ani nie przewidziała żadnych negatywnych skutków dla kandydata związanych z czasem trwania postępowania konkursowego. Przeciwnie ustawa ta w art.36a ust. 3 ustanowiła zasadę, że wyłonionemu w drodze konkursu kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska, chyba że organ sprawujący nadzór pedagogiczny zgłosił zastrzeżenie, o którym mowa w ust.2. Oznacza to, że jeżeli postępowanie konkursowe nie zostanie unieważnione i organ nadzoru pedagogicznego nie zgłosił zastrzeżeń, to istnieje prawny obowiązek powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Zasada ta ma także odwrotne działanie, tzn. nie można skutecznie kwestionować powierzenia takiego stanowiska, jeżeli w przewidzianym trybie nie unieważniono postępowania konkursowego lub organ nadzoru zgłosił zastrzeżenia po upływie ustawowego terminu. W zaskarżonym wyroku WSA w Gliwicach trafnie ponadto zwrócił uwagę, że ustawa o systemie oświaty upoważniła właściwych ministrów do określenia w drodze rozporządzenia regulaminu konkursu, z uwzględnieniem sposobu ogłaszania konkursu, trybu pracy komisji oraz sposobu nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego. Taka delegacja ustawowa nie obejmowała umocowania do określenia w drodze aktu wykonawczego żadnych terminów zawitych. Niezależnie od tego zauważyć należy rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej w § 3 ust.1 przewiduje, że posiedzenie komisji konkursowej odbywa się nie później niż w zakreślonym terminie. Przepis ten nie przyznaje komisji jakichkolwiek uprawnień możliwych do zrealizowania w podanym tam terminie, lecz wskazuje jedynie obowiązek określonego zachowania się. Przepis ten nie określa też żadnych skutków niedochowania takiego terminu. Takich skutków, wbrew twierdzeniom skarżącego organu, nie można wyinterpretować w drodze wykładni. Nie do przyjęcia jest również próba wywiedzenia takiego skutku z treści § 5 ust.1 rozporządzenia, stanowiącego jedynie, że komisja zobowiązana jest do niezwłocznej oceny kandydatów. Treść powołanych przepisów dowodzi, że celem tych unormowań niewątpliwie było zapewnienie sprawnego toku pracy komisji konkursowej. Jednakże w żaden sposób nie da się z nich wyprowadzić wniosku, że przekroczenie omawianego terminu ma prowadzić do wygaśnięcia prawa do dalszego prowadzenia postępowania konkursowego oraz że przesłanką do skutecznego powierzenia obowiązków dyrektora szkoły jest zachowanie tego terminu przez komisję konkursową. Skoro nie ustanowiono żadnych ani materialnych ani procesowych skutków omawianego terminu, to niedopuszczalne jest wyręczania prawodawcy przez organy stosujące prawo i przypisywanie mu zamiaru, którego ani wprost ani pośrednio nie przewidział. Z powyższych względów podzielić należy stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że termin określony w § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. ma charakter procesowy instrukcyjny a nie materialnoprawny. Użyte w tym przepisie sformułowanie "nie później niż w ciągu 14 dni" należy odczytywać jako werbalne wzmocnienie obowiązku niezwłoczne rozpoczęcia i zakończenia przez komisję postępowania konkursowego. Termin ten niewątpliwie ma pełnić rolę środka dyscyplinującego i tym samym zapewnić sprawność działania prac komisji. Został on zastrzeżony dla komisji przeprowadzającej postępowanie konkursowe a nie dla stron stosunku prawnego łączącego organ prowadzący szkołę z kandydatem na stanowisko dyrektora takiej placówki oświatowej. Samo naruszenie takiego terminu automatycznie nie stwarza zatem ani dla komisji ani uczestników postępowania konkursowego żadnych konsekwencji ani uprawnień. Jednakże powyższe stwierdzenie nie oznacza, by przekroczenie omawianego terminu nigdy nie mogło wywołać jakichkolwiek skutków. Kwestie te- jak trafnie zauważył Sad I instancji- mogą być badane w każdej sprawie indywidualnie ale pod katem ewentualnej możliwości zastosowania § 8 pkt.3 rozporządzenia, a nie stwierdzenia nieważności aktu o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art.204 pkt.2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło