III SA/Łd 412/10

Dnia 21 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na czynność Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] w przedmiocie kontroli w punkcie gry na automatach o niskich wygranych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W dniu 28 maja 2010 roku A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. w przedmiocie przeprowadzenia w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automatach o niskich wygranych, stwierdzoną protokołem Nr [...] z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] w należącym do skarżącej punkcie gry na automatach o niskich wygranych mieszczącym się w restauracji "R." w Sz. Strona skarżąca wnosząc o uchylenie lub stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, zarzuciła naruszenie art. 3 i art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323), art. 121 § 1, art. 129, art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) w zw. z art. 292, art. 197 § 1 i art. 52 i 54 ustawy o Służbie Celnej oraz art. 2 ust. 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku ustawy o grach i zakładach wzajemnych poprzez: – przeprowadzenie zaskarżonej czynności w ramach kontroli, której podjęcie nastąpiło bez analizy ryzyka oraz w sposób automatyczny, nielosowy; – przeprowadzenie zaskarżonej czynności mimo niewystąpienia przesłanek jej dopuszczalności oraz w sposób stronniczy, nierzetelny i niefachowy: – brak powołania biegłego dla stwierdzenia okoliczności będących przedmiotem kontroli, mimo, iż ich stwierdzenie wymagało wiadomości specjalnych; – błędną wykładnię art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a także -ewentualnie - art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych i uznanie w jej wyniku, iż badany automat nie spełnia warunku określonego w tym przepisie, mimo iż fakt spełniania wspomnianego warunku był uprzednio wielokrotnie badany przez szereg organów i podmiotów, zaś skarżąca nie dokonywała w badanym automacie żadnych zmian. Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 8 i art. 9 w zw. z art. 1 akapit 1 pkt 1, 3, 4 i 11 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w zw. z § 4, § 5, § 8 i § 10 w zw. z § 2 pkt 1a, 2, 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych; art. 2, art. 7, art. 91 ust. 1-3 Konstytucji RP w zw. z art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej oraz zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Spółka zarzuciła zastosowanie przepisu art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, mimo, iż z powodu braku jego uprzedniej notyfikacji, narusza on przytoczone przepisy. Zaznaczyła, iż ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd, iż zaskarżenie powyższej czynności jest niedopuszczalne wnosi również skargę na kontrolę przeprowadzoną w dniu [...] w należącym do niej punkcie gry na automatach o niskich wygranych, mieszczącym się w restauracji "R." w Sz. oraz ewentualnie na protokół z powyższej kontroli o Nr [...]. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. wniósł o odrzucenie skargi. Organ zwrócił uwagę, iż zarówno czynność w postaci przeprowadzenia eksperymentu, kontroli jak również protokół sporządzony z kontroli doraźnej nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola jest procesową formą ustalania zgodności z prawem określonych zachowań, działań, zaniechań i faktów. Wskazane działania – kontrola, eksperyment czy też sporządzony protokół nie rodzą żadnych obowiązków ani uprawnień po stronie kontrolowanego. Zarządzeniem z dnia 8 lipca 2010 roku wydanym na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyłączono ze sprawy o sygn. akt III SA/Łd 384/10 skargę Spółki A. na czynność kontroli w punkcie gry na automatach o niskich wygranych, będącą przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne, 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8/ bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Należy zauważyć, że zgodnie z przytoczonymi przepisami, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne, niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że akty lub czynności podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, winny mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu oraz dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Akt lub czynność musi ustalać, stwierdzać bądź potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa. Musi istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (bądź ich odmową) a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Aktem lub czynnością, o których mowa w art.3 § 2 pkt.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., jest indywidualny akt lub czynność o charakterze władczym, rozstrzygająca o tym czy konkretnemu podmiotowi przysługuje określone uprawnienie wynikające z przepisu prawa albo czy ciążą na nim z mocy prawa określone obowiązki. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 marca 1998r. w sprawie II SA 1155/97(ONSA nr 2 z 1999r. poz.51) oraz w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie II GSK 265/07(Lex nr 460717). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest czynność Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] polegająca na kontroli w należącym do skarżącej Spółki punkcie gier na automatach o niskich wygranych. Zaskarżona kontrola została przeprowadzona na podstawie art.30 ust.1 i 2 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz.U. nr 168 poz.1323 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.30 ust.1 wymienionej ustawy kontrola wykonywana przez Służbę Celną polega na sprawdzeniu prawidłowości przestrzegania przepisów prawa przez zobowiązane do tego osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej. Zaskarżona "kontrola" stanowi jedynie czynność faktyczną organu administracji, bez konkretyzacji obowiązku znajdującego oparcie w konkretnym przepisie prawa administracyjnego materialnego. Nie rodzi ona żadnych obowiązków dla strony skarżącej i nie pozbawia ją żadnych uprawnień. Skoro jest to jedynie czynność faktyczna, która nie ustala ani nie stwierdza uprawnień bądź obowiązków strony skarżącej wynikających z przepisu prawa to nie podlega ona kognicji sądu administracyjnego. Nie jest to bowiem czynność, o której mowa w art.3 § 2 pkt. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Pogląd, iż czynność kontroli w punkcie gier na automatach o niskich wygranych nie jest czynnością określoną w art.3 § 2 pkt.4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. i nie podlega kognicji sądu administracyjnego wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w postanowieniu z dnia 14 lipca 2010r. w spr. III SA/Go 487/10 (nie publikowany). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w postanowieniu z dnia 12 maja 2010r. w spr. III SA/Gd 137/10 (nie publikowany) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2010r. w spr. III SA/Wr 254/10 (nie publikowany). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych postanowieniach. Czynność kontroli mogłaby podlegać kognicji sądu administracyjnego tylko wówczas gdyby z jej treści wynikało nałożenie na podmiot kontrolowany określonych obowiązków. W uchwale z dnia 4 grudnia 2000r. w spr. FPS 13/00 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż wynik kontroli wskazuje wyłącznie określone uchybienia, nieprawidłowości oraz dokonuje ustaleń faktycznych, a tym samym nie dotyczy przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikającego z przepisów prawa materialnego (ONSA nr 2 z 2001r. poz.58). Wynik kontroli jest materiałem dowodowym w ewentualnym postępowaniu karnym skarbowym. Zaznaczyć należy, iż ewentualne konsekwencje karnoskarbowe wynikające z ustaleń kontroli również nie wchodzą w zakres kognicji sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia mogłaby być ewentualna decyzja organu administracji wydana w sprawie cofnięcia udzielonego zezwolenia. Sama kontrola jest jedynie czynnością faktyczną dokonaną przez uprawniony organ oraz utrwaloną później protokołem i pozostaje poza jurysdykcją sądów administracyjnych. Reasumując Sąd uznał, iż skarga została wniesiona w sprawie nie podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Mając to na uwadze, na podstawie art.58 § 1 pkt.1 p.p.s.a., skargę należało odrzucić. a.ł.