II SA/Wa 633/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędziowie Andrzej Góraj (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Z.T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. Z.T. w dniu [...] marca 2010 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] utrzymującą w mocy rozkaz personalny z dnia [...] października 2009 r. nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] listopada 2005 roku Prokurator Okręgowy w S. przedstawił Z.T. zarzuty popełnienia przestępstw z art. 291 § 1 w zw. z art. 270 § 1 w zw. z art. 11 § 2 Ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. Kodeks Karny ( Dz.U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553 ) , z art. 270 § 1 Kk, z art. 270 § 1 Kk w zw. z art. 12 Kk, z art. 54 § 2 Ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy ( Dz.U. z 2007 roku Nr 111 poz. 765 ) w zw. z art. 6 § 2 Kks i z art. 291 § 1 Kk. Ponadto postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 roku Sąd Rejonowy w S. Wydział II Karny zastosował wobec wymienionego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji w S.P. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 roku na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. ( Dz.U. z 2007 r., Nr 43, poz.277 ) zawiesił Z.T. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy począwszy od dnia [...] grudnia 2005 roku, a następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2006 roku na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w S.P. z dnia [...] kwietnia 2006 roku, utrzymanym w mocy rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] czerwca 2006 roku, Z.T. został z dniem [...] kwietnia 2006 roku zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. Powyższe wynikało z uznania, że oczywistym jest, iż wymieniony dopuścił się czynów określonych w art. 291 § 1 Kk w zw. z art. 270 § 1 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk i w art. 270 § 1 Kk w zw. z art. 12 Kk, co uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Wskazane wyżej decyzje dotyczące zwolnienia Z.T. ze służby w Policji zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2006 roku (sygn. akt II SA/Wa 1573/06). W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wprawdzie organ zasadnie i przekonywująco uzasadnił przesłankę niemożności pozostawienia w służbie Z.T., jednakże brak jest przekonywujących dowodów pozwalających na stwierdzenie, że popełnienie zarzucanych mu przez organy ścigania czynów jest oczywiste, a tym samym nie zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W dniu [...] listopada 2007 roku Komendant Powiatowy Policji w S.P. wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego z dniem [...] grudnia 2007 roku zwolnił Z.T. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, tj. ze względu na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nieustanie przyczyn będących podstawą zawieszenia. Wymieniona decyzja została w zasadniczej części utrzymana w mocy rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] stycznia 2008 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2008 roku uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] stycznia 2008 roku oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w S.P. (sygn. akt II SA/Wa 340/08). Przyczyną uchylenia wymienionych decyzji było błędne obliczenie przez organy administracji upływu 12 miesięcznego terminu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Przedmiotowy wyrok stał się prawomocny w dniu 8 czerwca 2009 roku. Tym samym, stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, nastąpiło przywrócenie Pana Z.T. do służby. Pismem skierowanym do Komendanta Powiatowego Policji w S.P.z dnia 9 czerwca 2009 roku Pan Z.T. działając w oparciu o art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia służby. W odpowiedzi na powyższe pismo Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R., pismem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 roku, działając w oparciu o art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, poinformował Pana Z.T., że nie może zostać dopuszczony do pełnienia służby, gdyż po jego zwolnieniu ze służby zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia. Wskazał przy tym na fakt prowadzenia przeciwko wymienionemu jako oskarżonemu o przestępstwo umyślne postępowania karnego przed Sądem Okręgowym w S. (sygn. sprawy [...]). W dniu [...] lipca 2009 roku, pismem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 roku Z.T. został powiadomiony o wszczęciu z urzędu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 42 ust. 3 ustawy o Policji. Wnioskiem z dnia 28 lipca 2009 roku Z.T. na podstawie art. 98 § 1 Kpa zwrócił się o zawieszenie toczącego się postępowania do czasu ustania choroby uniemożliwiającej mu przeglądanie akt i zapoznanie się z materiałami postępowania oraz wzięcie czynnego udziału w postępowaniu. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2009 roku, na podstawie art. 98 Kpa, odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2009 roku Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 42 ust. 3, art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji zwolnił Z.T. ze służby w Policji z dniem [...] października 2009 roku, oraz przyznał wymienionemu świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres 6 miesięcy. Wskazanej decyzji na podstawie art. 108 § 1 Kpa nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji - policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie. Organ podniósł dalej, że biorąc pod uwagę wskazane okoliczności oraz fakt, że zawód policjanta jest zawodem zaufania społecznego uznaje się, iż pozostawanie wymienionego w szeregach Policji narusza ważny interes służby. W odwołaniu od powyższego rozkazu z dnia [...] listopada 2009 r. ( data stempla pocztowego ) Z.T. poinformował, że z powodu doznanego urazu kręgosłupa nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim i oczekuje na operację (...) co uniemożliwia mu podróżowania w celu złożenia podpisu, co należy potraktować jako uzupełnienie braków odwołania. Rozpoznając powyższe odwołanie Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2010 r, nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy uznając, że odwołanie Z.T. nie zasługiwało na uwzględnienie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z.T. do tutejszego sądu. Skarżonej decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonych rozkazów w całości, Z.T. zarzucił naruszenie : przepisów prawa materialnego – art. 41 ust.2 pkt. 5 w zw. z art. 42 ust.3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz.U. z 2007 r. Nr 43 poz. 277 tekst jedn. ) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz wykładnię; art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie; art. 41 ust. 2 pkt.5 ustawy o Policji w zw. z art. 6 ust. 2 konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie; art.. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji w zw. z art. 5 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego – ze zmianami – poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie. Zarzucił także: naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj: art. 108 § 1, art. 6, art.10, art. 97 § 1 pkt.4, art. 101 § 3 w zw. z art. 15 oraz art. 7,8,9,10,11,77,80,81 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z.T. w skardze podniósł, iż organ działa jedynie wybiórczo i stosuje przepisy jedynie korzystne dla siebie, nie uwzględniając przy tym słusznego interesu strony. Wg. skarżącego organ nie wykazał dlaczego uznał, iż nie istnieje inna możliwość uregulowania stosunku służbowego strony jak zwolnienie ze służby a nie np. zawieszenie w czynnościach służbowych. Organ ponadto, wg. skarżącego, nie wziął pod uwagę pozytywnych wszystkich opinii służbowych jak i wielokrotnych nagród ze strony Komendanta Powiatowego Policji i Wojewódzkiego i Głównego Komendanta Policji. Dalej, skarżący wskazał, że organ wadliwie zastosował art. 108 kpa nadając rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności błędnie utożsamiając interes służby z interesem społecznym, oraz, że błędnie dokonał wykładni art. 42 ust. 5 ustawy o Policji uznając, iż strona przez okres od dnia zwolnienia tj. 8 stycznia 2008 r. do czasu zwolnienia w dniu [...] października 2009 r. pozostawała przez cały czas poza służbą i należne jest jej jedynie świadczenie pieniężne za okres 6 miesięcy. Organ ponadto, stosując jako podstawę zwolnienia ze służby w Policji dwa przepisy ustawy o Policji w postaci art. 41 ust. 2 pkt. 5 w zw. z art. 42 ust. 3 powinien także rozpatrywać je łącznie. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż winna się ona ostać w obrocie prawnym. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy, istniał ważny interes służby uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby. Na tą okoliczność powołuje się bowiem art.41 ust.2 pkt.5 ustawy o Policji, będący podstawą wydania skarżonej decyzji. W myśl powyższego przepisu, można zwolnić policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny przewyższa słuszny interes strony. Co się tyczy pojęcia "ważnego interesu służby", to należy je odczytywać łącznie z treścią art.25 ust.1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzegania prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant przeciwko któremu toczy się postępowanie karne, dotyczące oskarżenia o popełnienie przestępstwa lub przestępstw ściganych z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia oskarżonego policjanta, określane mianem "słusznego interesu strony". Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydawania skarżonej decyzji zwolniony policjant był oskarżony o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenie publicznego. Okolicznością niekwestionowaną było również to, iż charakter i rodzaj zarzucanych skarżącemu przestępstw, miał znaczny ciężar gatunkowy. Powyższe sprawiło, że policjant przestał legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w szeregach policji. To zaś sprawiło, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed policją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby. W świetle powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty skargi wywiedzione z konstytucyjnej, ustawowej i konwencyjnej zasady domniemania niewinności. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, specyfika organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, że opisana w skardze zasada podlega wyłączeniu w postępowaniu pragmatycznym dotyczącym policjanta. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już zaś objęcie policjanta aktem oskarżenia dotyczącym popełnienia przestępstw ściganych z urzędu, sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania. W ocenie tutejszego Sądu organ trafnie również przyjął, iż w odniesieniu do skarżącego niewystarczającym byłoby zawieszenie w czynnościach służbowych. Samo zawieszenie nie ochroniłoby bowiem w sposób wystarczający dobra nadrzędnego, jakim jest dobro służby. Nadto wpływałoby na jej dezorganizację, oraz wiązać by się mogło z demoralizującym wpływem na pozostałych funkcjonariuszy pozostających w służbie. Za niezasadne należy też uznać wywody skargi zmierzające do wykazania, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. Przedmiotowa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych m. in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 lutego 2002r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 2972/01, w którym to rozstrzygnięciu wskazano, że decyzje podejmowane na podstawie przepisu art.41ust.2 pkt.5 ustawy o Policji, powinny uwzględniać zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes skarżącego. Z samej więc już treści tezy powyższego orzeczenia wynika, iż interes służby pozostaje ścisłym związku z szeroko rozumianym interesem społecznym. Na "dobro służby" należy bowiem patrzeć przez pryzmat zadań przed nią stawianych, i wyników w zakresie dobra społecznego – jakie ma realizować. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut braku zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie karnej toczącej się przeciwko skarżącemu. Przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, że przepis stanowiący podstawę skarżonej decyzji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta od wyniku postępowania karnego. W takim też duchu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdzając, iż:" zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Nadto, nie sposób pominąć faktu, iż wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania administracyjnego został prawomocnie oddalony. To zaś sprawia, iż skarżący utracił możliwość skutecznego podnoszenia omawianej kwestii w niniejszym postępowaniu. Odnosząc się do kwestii nie przyznania świadczeń pieniężnych związanych z pozostawaniem skarżącego w stosunku służbowym, tutejszy Sąd w pełni akceptuje stanowisko organu zaprezentowane w skarżonej decyzji. Trafnie wskazał organ, iż wydając rozkaz o zwolnieniu policjanta ze służby kształtował jedynie jego sytuację prawną w zakresie zakończenia stosunku służbowego. Co zaś się tyczy zarzutu dotyczącego nie zapoznania strony z materiałami postępowania, to nie sposób odmówić mu racji. Istotnie, choroba skarżącego i wynikające z tego faktu kłopoty w poruszaniu się, utrudniały znacznie skarżącemu zrealizowanie omawianego uprawnienia. Aby jednak takie uchybienie mogło prowadzić do uchylenia decyzji, musi ono mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego. W realiach niniejszej sprawy, tut. Sąd nie dopatrzył się zaś takiego wpływu. Sam nawet skarżący nie podnosił, aby wskutek omawianej okoliczności utracił możliwość np. zgłaszania wniosków dowodowych, czy też możliwości innej ingerencji w bieg postępowania, mogącej doprowadzić do innego jego zakończenia. Stąd też przedmiotowy zarzut potraktować należało jako pozostający bez wpływu na wynik postępowania. W tym stanie sprawy, uznając iż skarżona decyzja nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.)