III SA/Kr 1044/09
WyrokWSA w Krakowie2010-07-21
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie operatu ewidencji gruntów i budynków, polegająca na rozdzieleniu działki o odmiennym stanie prawnym, może zostać wydana bez należytego ustalenia stanu prawnego i bez uwzględnienia planu sytuacyjnego stanowiącego podstawę postanowienia o zasiedzeniu?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Organ ewidencyjny, wprowadzając zmiany w operacie, nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, w szczególności nie uwzględnił planu sytuacyjnego stanowiącego integralną część postanowienia o zasiedzeniu, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu prawnego i sporządzenie operatu pomiarowego. Ponadto, zastosowanie art. 30 § 5 KPA w kontekście śmierci strony przed wszczęciem postępowania jest nieprawidłowe, gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, gdy śmierć strony nastąpiła w trakcie toczącego się postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr 2768. Zmiana polegała na rozdzieleniu nieruchomości o odmiennym stanie prawnym. Skarżąca zarzucała błędy w ustaleniu powierzchni działek, brak postanowienia sądu w przedmiocie spadku po A. M. oraz nieprawidłowe określenie stron postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, oraz zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer spr. Sędziowie : WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 listopada 2008 r. nr : [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej kwotę 440 zł ( czterysta czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną przez Z. L. decyzją z dnia 26.11.2008r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2008r. znak [...] orzekającą o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu K. gmina A, polegającej na rozdzieleniu połączonych w działce nr 2768 nieruchomości o odmiennym stanie prawnym.
Za podstawę prawną decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
W dniu 12.11.2007r. M. T. i H. M. złożyły do Starosty wniosek o zatwierdzenie podziału działki nr 2768 położonej w K. gmina A celem rozdzielenia nieruchomości w niej zawartych zgodnie z przedłożonym operatem pomiarowym sporządzonym przez uprawnionego geodetę J. D.
W dniu 21.07.2008r. Starosta wszczął zgodnie z art. 61 § 4 Kpa w zw. z § 46 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia postępowanie administracyjne z wniosku wskazanych wyżej osób, określając jako strony postępowania: S. S., Z. S., Z. L., M. T., H. M. oraz K. C.
Starosta decyzją z [...] 2008r. znak [...] wydaną na podstawie art. 20,21,22,23, i 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 44 pkt 2, § 45, 46 i 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu K. gmina A, polegającej na rozdzieleniu odrębnych nieruchomości błędnie połączonych w działce nr 2768 o pow. 0,05 ha, w wyniku której powstały nowe działki: działka nr 2768/1 o pow. 0,0209 ha odpowiadająca PGR. 1 kat. 578/1 objętej Kw [...] stanowiąca współwłasność A. M. z d. C., M. T. c. J. i S. i H. M. c. J. i S. – w udziałach wynoszących po 1/3 i działka nr 2768/2 o pow. 0,03 ha, odpowiadająca części Pb L. kat. 240 objętej lwh 424, części PGR 1 kat. 578/2 powstałej z PGR 1 kat. 578 objętej lwh 132, po uwzględnieniu dotychczas nieujawnionego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 16 lutego 1976r. sygn. akt [...], oraz postanowienia Sądu Rejonowego z 26.10.1995r. sygn. akt [...] - działka nr 2768/2 stanowi współwłasność Z. L., c. F. i E. w 20/24 częściach, K. C. c. E. w 2/24 częściach, Z. S. w 1/24 części, S. S. w 1/24. Zmiany dokonano na podstawie operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 06.112.2007r. pod KERG [...].
Ustalone zostało, że A. M. nie żyje, zmarła bezpotomnie i nie są znane osoby będące jej spadkobiercami. Wydzielona działka 2768/1 znajduje się
w samodzielnym użytkowaniu M. T., która sprawuje zarząd tą nieruchomością (zgodnie z oświadczeniem z 25.04.2008r.). W operacie ewidencji gruntów jako osoba władająca działką nr 2768/2 figuruje E. K., która nie żyje. Ustalony został krąg spadkobierców po E. K. w osobach: Z. L. i K. C. każda po 2/6 części oraz S. S. i Z. S. każdy po 1/6 części.
Organ stwierdził też, że decyzja nie rozstrzyga o przebiegu granic ani nie ustala prawa własności do nieruchomości. Prostuje jedynie błąd w operacie ewidencji gruntów powstały w wyniku nieujawnienia stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej KW [...], postanowienia Sądu Rejonowego 16.02.1976r. sygn. akt [...] i z dnia 26.10.1995r. sygn. akt [...].
Od w/w decyzji wnieśli odwołanie K. C. i S. S., podnosząc, że nie zgadzają się z decyzją a także Z. L., wnosząc o zmianę decyzji lub jej uchylenie i przekazanie do organu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania ze względu wydanie decyzji przy braku postanowienia Sądu w przedmiocie spadku po A. M. oraz zarzucając, że "źle zostały określone powierzchnie działek i nie korelują one z powierzchnią byłych parcel, z których powstały a to: par. kat. 578/2 o powierzchni 339 m kw i 578/1 o pow. 208 m kw". Z. L. wyjaśniła bliżej, odnośnie pierwszego zarzutu, że oświadczenie M. T. jakoby była zarządcą nieruchomości 578/1, bez przedłożenia umowy o sprawowanie zarządu nie ma znaczenia dla uznania, iż postępowanie w kwestii rozgraniczenia może być wszczęte. Skoro postępowanie spadkowe po A. M. nie zostało wszczęte, niniejsze postępowanie administracyjne powinno być zawieszone do czasu wstąpienia do tego postępowania spadkobierców A. M. Zauważyła też, że została przez organ wezwana do przedłożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po E. K., która jak A. M. była współwłaścicielką PGR 1 kat. 578/2 a wykazani przez nią spadkobiercy stali się stronami tego postępowania. Taki sam obowiązek w ocenie skarżącej winien obciążać M. T. w stosunku do A. M. Zawieszenie postępowania zapobiegłoby ewentualnemu wznowieniu postępowania.
W uzasadnieniu decyzji odwoławczej w pierwszej kolejności organ odniósł się do zarzutu wadliwego określenia powierzchni działek w ten sposób, iż granice nieruchomości ustalone zostały na podstawie stanu prawnego uwidocznionego w katastrze nieruchomości oraz akt sprawy sądowej zakończonej postanowieniem sygn. akt [...]. W oparciu o granice zostały obliczone powierzchnie nowo wydzielonych działek, przy czym zaznaczono, że powierzchnia działki jest tylko funkcją przebiegu jej granic. Ustalona dla celów ewidencyjnych powierzchnia może ulec zmianie w przypadku rozstrzygnięcia ewentualnego sporu co do przebiegu granic działki nr 2768/1, na pozostałych odcinkach – poza granicą z działką nr 2769/1, która została przyjęta. Natomiast przebieg granic ewidencyjnych działek w terenie może być rozpatrywany w postępowaniu o rozgraniczenie lub w innym postępowaniu, w którym przedmiotem rozstrzygnięcia będzie zasięg prawa własności. Dopiero wyodrębnienie nowego stanu w sprawie doprowadzi do aktualizacji operatu ewidencyjnego i stanie się podstawą aktualizacji wpisów w księgach wieczystych. Z tego względu zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków we wzajemnej konfiguracji i ewentualnie powierzchni działek, tj. w zakresie danych stanowiących podstawę dla znaczenia nieruchomości jest dopuszczalna w oparciu o przepisy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa.
Odnośnie drugiego zarzutu skarżącej, dotyczącego zarzutu prowadzenia postępowania w kontekście tego, że nie ustalono kręgu spadkobierców po A. M. – organ powołał się na art. 30 § 5 Kpa, który stanowi, że w sprawach dotyczących spadków nieobjętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku – kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. W pierwszej kolejności do udziału w postępowaniu administracyjnym powołana jest osoba, która sprawuje faktycznie zarząd majątkiem masy spadkowej, a dopiero w przypadku braku takiej osoby organ prowadzący postępowanie występuje do sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora. Wobec tego M. T., która złożyła oświadczenie o samodzielnym użytkowaniu i zarządzie parcelą l. kat. 578/1, jednocześnie oświadczając, że nie posiada wiedzy na temat ewentualnego pozostałego przy życiu rodzeństwa A. M. – została uznana w rozumieniu art. 30 § 5 Kpa. za osobę sprawującą zarząd majątkiem masy spadkowej, która obejmuje działkę nr 2768/1.
Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi Z. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której w zasadniczej części powtórzono zarzuty z odwołania od decyzji pierwszej instancji, wnosząc o uchylenie decyzji odwoławczej. Skarżąca zauważyła, że organ winien zamiast niezasadnej regulacji stanu prawnego dz. ew. 2768 poprzez jej podzielenie bez respektowania powierzchni parcel katastralnych, które ją utworzyły i ustalenia granic w terenie – przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe, które dokładnie określiłoby granice w terenie.
W wykazie zmian dla dawnej dz. 2768 po jej podziale na 2768/1 i 2768/2 doszło do rozbieżności powierzchni prawie o jeden ar, co w świetle ogólnej powierzchni rozdzielanej działki jest istotne. Co do przyjęcia, iż M. T. pozostaje zarządcą w rozumieniu art. 30 § 5 Kpa skarżąca określiła oświadczenie tej osoby jako fikcyjne i nie mogące stanowić podstawy do przyjęcia, że osoba ta pozostaje stroną w postępowaniu. Powtórzyła zarzut, że postępowanie administracyjne powinno zostać zawieszone a także zarzut nierówności w traktowaniu stron z uwagi na to, że Z. L. zobowiązano do wykazania następców prawnych po E. K., co nie nastąpiło w stosunku do M. T.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc raz jeszcze, że przebieg działki w terenie może być rozpatrzony w postępowaniu o rozgraniczenie a wobec zarzutu braku należytego ustalenia kręgu stron w postępowaniu pozostawiono ocenę tego zarzutu Sądowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa.
W skardze podniesiony został zarzut dotyczący błędnego przyjęcia, że działka ewidencyjna nr 2768 stanowi obszar gruntu niejednorodny pod względem prawnym, a więc taki, który można rozdzielić w sposób, który nie odpowiada dawnej mapie katastralnej, jak również nie odpowiada poprzedniemu, ani aktualnemu stanowi posiadania. W efekcie kwestionowano prawidłowość operatu pomiarowego dotyczącego podziału działki ewidencyjnej nr 2768, sporządzonego przez uprawnionego geodetę J. D., z dnia 30 września 2007r., przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 6 listopada 2007r. . Bezspornym w sprawie jest, że działka ewidencyjna nr 2768 położona w miejscowości K. gmina A obejmuje nieruchomości będące przedmiotem własności różnych osób. Taki stan faktyczny jest niezgodny z zasadami dotyczącymi prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności z § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ), zgodnie z którym działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Nabycie prawa własności nieruchomości (objętych nadal jedną działką ewidencyjną ) nastąpiło na podstawie zasiedzenia. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 16 lutego 1976r. sygn. akt [...] wydanego w sprawie o zasiedzenie Sąd stwierdził w pkt II, że Z. L. córka F. i E. nabyła własność w ¾ częściach, a E. K., córka L. i A. w ¼ części działek budowlanych 240 i 241 z lwh 424 gm. K., oraz nowopowstałą działkę 578/2 o pow. 339 m2 uwidocznioną na planie inż. S. z 14.IV.75r.- wersja II – przez zasiedzenie, którego bieg ukończył się 1.XI.1971 z lwh 132 gm. K. Natomiast w pkt III Sąd stwierdził, że J. M. syn I. i M. nabył przez zasiedzenie działkę 578/1 o pow. 2 ary 08m2 według planu inż. S. z 14.IV.1975 z lwh. 132 gmina K., którego bieg ukończył się 1.IX . 1971r. Jak wynika z akt sprawy, stan prawny wynikający z powołanego wyżej postanowienia Sądu z dnia 16 lutego 1976r. sygn. akt [...], stwierdzającego w pkt III, że J. M. nabył przez zasiedzenie działkę 578/1 o pow. 2 ary 08 m2, oraz postanowienia Sądu z dnia 22 marca 2000r. sygn. akt [...] w którym stwierdzono, że spadek po J. M. nabyły: żona A. M., oraz córki M. T. i H. M. każda po 1/3 części, został ujawniony w księdze wieczystej Kw Nr [...], na wniosek złożony w dniu 29 stycznia 2007r.- wpisano dnia 29 marca 2007r.. Natomiast w niniejszej sprawie w dniu 12 listopada 2007r. zostało wszczęte z wniosku M. T. i H. M. postępowanie administracyjne, którego celem było wprowadzenie do ewidencji gruntów stanu prawnego wynikającego z powyższego postanowienia sądowego o stwierdzenie zasiedzenia, dotychczas nieujawnionego w ewidencji. W ewidencji gruntów, jak wynika z wypisu z rejestru gruntów z dnia 25 lipca 2007r. jako władający działką ewidencyjną nr 2768 o pow.0.05 ha wpisana była E. K. Wraz z wnioskiem o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów wnioskodawczynie M. T. i H. M. przedłożyły operat pomiarowy z dnia 30 września 2007r. sporządzony przez uprawnionego geodetę J. D. Dla sporządzenia przedmiotowego operatu zagadnieniem istotnym, podstawowym jest stan prawny wynikający z postanowienia Sądu z dnia 16 lutego 1976r. sygn. akt [...] w sprawie zasiedzenia. Aby ustalić ten stan prawny nie można ograniczyć się do treści samego postanowienia, ale niezbędne jest sięgnięcie do powołanego w postanowieniu planu inż. S. z dnia 14 maja 1975r. wersja II, na podstawie którego nowopowstały działki 578/2 i 578/1, a który stanowi integralną część postanowienia sądowego. Zdaniem Sądu w sporządzonym operacie brak odniesienia do tego planu, a samo odwołanie się do postanowienia Sądu w sprawie zasiedzenia nie jest wystarczające. W aktach operatu pomiarowego znajdują się dwa egzemplarze ksero dokumentu, który ma tytuł Plan sytuacyjny podziału parcel katastralnych...sporządzony przez inż. M. (?) S., na jednym z nich Sąd Rejonowy potwierdził zgodność z dokumentem złożonym w księdze wieczystej kw nr [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej K. gm. A. Na przedłożonym ksero dokumentu brak jest daty sporządzenia tego planu sytuacyjnego, nie jest podana wersja planu, natomiast znajduje się adnotacja " Do sygn. akt [...] " Tym czasem postanowienie Sądu z dnia 16 lutego 1976r. w sprawie zasiedzenia w którym powoływany jest plan S. wersja II z 14 maja 1975r. ma sygnaturę akt [...]. Nie można tym samym stwierdzić, czy jest to ten sam dokument, a w konsekwencji w oparciu o jakie dokumenty został ustalony stan prawny, a następnie sporządzony operat pomiarowy z dnia 30 września 2007r. na podstawie którego wydane zostały zaskarżone decyzje. Fakt, że operat pomiarowy został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego – mającego – mającego stanowić podstawę wprowadzonej zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję gruntów obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny – przyjęty do zasobu- jest wystarczający jako podstawa wprowadzenia zmiany z uwagi na jej przedmiot. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Krakowie z 2008r..04.16 III SA/Kr 119/08, Lex nr 510289, wyrok WSA w Krakowie z 2010.04.13 III SA/Kr 377/09). Przyjęcie przez organy ewidencyjne trybu postępowania administracyjnego w celu wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmian mających doprowadzić ewidencje do stanu zgodnego z prawem obligowało do zebrania materiału dowodowego w niezbędnym zakresie i poczynienia ustaleń w oparciu o cały zebrany materiał ( art. 7, art. 77 kpa ). Tym samym decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do rozpoznania sprawy, co stanowi uchybienie procesowe mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Drugi z zarzutów podnoszonych w skardze dotyczył naruszenia przepisów postępowania tj. art. 30 § 4 i § 5 kpa. poprzez przyjęcie oświadczeń M. T. o zarządzie nieruchomością , a tym samym bezpodstawne nadanie tej stronie statusu zarządcy masy spadkowej, konsekwencją tego naruszenia było wydanie decyzji w warunkach wznowieniowych tj z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W związku z powyższym zarzutem, wykładni wymagają powołane przepisy. Zgodnie z art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Z kolei art. 30 § 5 kpa stanowi, w sprawach dotyczących spadków nieobjętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Przede wszystkim pojęcie spadku nieobjętego nie występuje w przepisach materialnoprawnych zawartych w kodeksie cywilnym w księdze IV prawo spadkowe. Natomiast przepisy kodeksu postępowania cywilnego w art. 666 do 668 regulują problematykę zarządu spadku nie objętego . Zgodnie z art. 666 § 1 kpc do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę sąd czuwa nad całością spadku, a w razie potrzeby ustanawia kuratora spadku. Kurator spadku powinien starać się o wyjaśnienie, kto jest spadkobiercą i zawiadomić spadkobierców o otwarciu spadku (art. 667 § 1 kpc). Kurator spadku zarządza majątkiem spadkowym pod nadzorem sądu spadku. Do sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości ( art. 667 § 2 kpc). Mając na uwadze powyższy stan prawny, pojęcie spadku nieobjętego zostało doprecyzowane w orzecznictwie i doktrynie. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 1956r. III CR 566/56 spadek uważa się za nie objęty wówczas, jeżeli spadkobierca lub spadkobiercy nie objęli spadku faktycznie w przechowanie, zarząd lub użytkowanie. Kurator spadku nie objętego ustanowiony przez sąd to , rozwiązanie, które funkcjonuje w ramach i na podstawie wskazanych przepisów kpc.
Natomiast art. 30 § 5 kpa zawiera regulację szczególną, nie występującą w innych przepisach zgodnie z którą, w sprawach dotyczących spadków nie objętych , w pierwszej kolejności, jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej , a dopiero w razie ich braku kurator wyznaczony przez sąd. Stąd też uzasadnione jest pytanie o pojęcie "osoby sprawującej zarząd majątkiem masy spadkowej", a w szczególności kto i w jakiej formie ma decydować o sprawowaniu zarządu. Mając na uwadze, iż cała regulacja dotycząca osoby sprawującej zarząd zawarta jest w tym jednym przepisie, należy zgodzić się z poglądem, że chodzi o osobę, która sprawuje faktyczny zarząd majątkiem masy spadkowej. Wobec braku samodzielnych rozwiązań, a także braku odesłania do innych instytucji, nie można wskazać żadnego podmiotu, ani trybu w którym dochodziło by do wskazania osoby sprawującej zarząd, stąd też pogląd, że chodzi o osobę, która faktycznie ten zarząd sprawuje jest zasadny. W tym zakresie zarzut skargi jest nie zasadny, a stanowisko organów administracji prawidłowe.
Jednak na tle przepisu art. 30 § 5 kpa pojawia się jeszcze drugi istotnej natury problem, nie podnoszony w skardze. Mianowicie kiedy organ może skorzystać z rozwiązania zawartego w art. 30 § 5 kpa. Czy przepis ten ma zastosowanie tylko w trakcie prowadzonego już postępowania administracyjnego, czy też przepis ten może być stosowany już na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozwiązanie zawarte w art.30 § 5 kpa może być stosowane tylko w trakcie prowadzonego już postępowania administracyjnego, natomiast nie można w oparciu o ten przepis wszczynać postępowania administracyjnego. Przemawiają za tym następujące argumenty: przede wszystkim art. 30 § 5 stanowi wyjątek od reguły zawartej w art. 30 § 4 kpa.. Zgodnie z art. 30 § 4 kpa, w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Reguła wynikająca z tego przepisu jest następująca, następcy prawni strony wstępują do toczącego się już postępowania, albowiem śmierć strony nastąpiła w toku postępowania i postępowanie to jest nadal prowadzone. Natomiast art. 30 § 5 kpa wprowadza wyjątek od reguły zawartej w art. 30 § 4 kpa, polegający na tym, iż mimo, że następcy prawni (spadkobiercy) strony nie wstąpili do postępowania, postępowanie to będzie nadal prowadzone, jeżeli spełnione są warunki o których mowa w tym przepisie ( art. 30 § 5 kpa). Nadto samo literalne sformułowanie art. 30 § 5 kpa wyraźnie wskazuje na możliwość stosowania tego przepisu do trwającego już postępowania. Mianowicie w przypadku braku osoby sprawującej zarząd majątkiem masy spadkowej, jako strona występuje kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Organ administracji może wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora tylko w trakcie trwającego już postępowania. Wreszcie art. 97 § 1 pkt 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 30 § 5 kpa, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Przepis art. 97 § 1 pkt 1kpa jednoznacznie wskazuje, że z rozwiązania zawartego w art. 30 § 5 kpa można skorzystać w razie śmierci strony i braku możliwości wezwania jej spadkobierców do udziału w postępowaniu. Powyższe uwagi wskazują , że konstrukcja przepisu przyjęta w art. 30 § 5 kpa pozwala organowi na kontynuowanie wcześniej wszczętego postępowania administracyjnego w przypadku śmierci strony. Natomiast zdaniem Sądu przepis art. 30 § 5 kpa nie ma zastosowania na etapie możliwości wszczęcia postępowania, a w rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że A. M. nie zmarła w trakcie trwającego postępowania.
Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane .O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło