IV SAB/Po 28/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 r. sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie informacji o środowisku i jego ochronie postanawia: 1. umorzyć postępowanie 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Skarżącego K. P. kwotę [...] (....) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego WSA/wyr.1-sentencja wyroku Postanowieniem z [...] Burmistrz T. działając na podstawie przepisów ustawy z 03.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) nałożył na D. P. i K. P. obowiązek przedłożenia wymienionych dokumentów (k. 5). Adresatów postanowienia pouczono o terminie i sposobie złożenia zażalenia. Stosownie do pouczenia, w terminie do wniesienia zażalenia K. P. działający przez pełnomocnika wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie prawa. Pismem z dnia [...] pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) został zawiadomiony, że z powodów niezależnych od organu sprawa zostanie rozpatrzona w terminie do [...].04.2010 r. Następnie postanowieniem z dnia [...].04.2010 r. nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia (k. 13 akt adm.). Postanowienie to pełnomocnikowi skarżącego doręczono skutecznie w dniu [...].04.2010 r., a więc po wniesieniu do sądu administracyjnego skargi na bezczynność Kolegium, co nastąpiło w dniu [...].04.2010 r. (k.8). W skardze do sądu reprezentujący skarżącego pełnomocnik profesjonalny wniósł o wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stosownego orzeczenia, tj. uwzględnienia skargi w trybie autokontroli; a także o uwzględnienie skargi na bezczynność SKO w P. i zobowiązanie Kolegium do załatwienia sprawy-rozpatrzenia zażalenia. Ponadto reprezentujący skarżącego radca prawny wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, z uwzględnieniem wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, tj. dwukrotnej stawki minimalnej. W uzasadnieniu złożonej skargi wyjaśniono, że pomimo, że organ zawiadamiał, że sprawa zostanie rozpatrzona do [...].04.2010 r. "do tej pory" nie załatwiło zażalenia na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów. Z kolei wskazując na zasadność przyznania wynagrodzenia w żądanej wysokości pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę na "duży wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, która okazała się być dość zawiłą". Wskazano przy tym, że "z uwagi na stan faktyczny i prawny sprawy (skomplikowany), sporządzenie skargi wymagało dużego nakładu pracy, a więc analizy akt, przepisów postępowania administracyjnego i sądowego, orzecznictwa i piśmiennictwa". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podnosząc, że sprawa została rozpatrzona, zgodnie z terminem wskazanym stronom w trybie art. 36 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotem skargi jest zarzucana bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, polegająca na niewydaniu postanowienia drugoinstancyjnego, po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez stronę w dniu [...].2010 r. (we wskazanym terminie), od postanowienia wydanego przez Burmistrza T. w sprawie dotyczącej obowiązku przedłożenia wymienionych dokumentów. Podkreślenia przy tym wymaga, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem ( art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów ( art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej ppsa). Kognicja Sądu w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu ograniczona jest do badania, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 35 kpa oraz czy po wytoczeniu skargi nie zaszły przesłanki umorzenia postępowania. W postępowaniu tym Sąd nie może badać w szczególności zagadnień merytorycznych, jak również oceniać przyczyn niepodjęcia przez organ czynności, do których obowiązany był na mocy przepisów administracyjnego prawa materialnego. Zagadnienia te mogą stać się przedmiotem kontroli sądu administracyjnego dopiero w przypadku wytoczenia skargi na rozstrzygnięcie organu, w tym przypadku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...].04.2010 r. W świetle powyższego zasadnicze znaczenie miało ustalenie czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. pozostawało w bezczynności i kiedy ewentualnie bezczynność ta ustała. Natomiast, wobec bezspornych i nie budzących wątpliwości Sądu okoliczności, iż w niniejszej sprawie skargę na bezczynność Kolegium wniesiono już po sporządzeniu postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia (co miało miejsce w dniu [...].04.2010 r.), ale jeszcze przed jego doręczeniem pełnomocnikowi skarżącego, co nastąpiło [...].04.2010 r. (k. 15 akt adm.) celowym stało się zdefiniowanie pojęć "załatwienia sprawy" oraz "wydania" postanowienia. Przepisy ppsa nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podjął w sprawie żadnych czynności, albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym, lub nie podjął wymaganej czynności (por. Tadeusz Woś - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wyd. Prawnicze "Lexis-Nexis", Warszawa 2005 r., str. 86). W świetle zgromadzonego w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy dokumentów nie może budzić wątpliwości, że ciążącym na Kolegium w tej sprawie obowiązkiem było załatwienie sprawy w sposób odpowiadający wymogom kodeksu postępowania administracyjnego (art. 104 § 1 kpa). Podkreślenia przy tym wymaga, że jak zauważa się w orzecznictwie NSA -załatwienie sprawy administracyjnej - polega na - wydaniu i doręczeniu - stronie decyzji (postanowienia). Jeśli zatem nie nastąpiło ani ogłoszenie, ani doręczenie decyzji (postanowienia), nie można mówić o istnieniu decyzji (postanowienia), lecz jedynie o nieakcie, czyli decyzji (postanowieniu) nieistniejącej, niewywołującej żadnych skutków prawnych (por. wyrok NSA z 23.07.2009 r., sygn. I OSK 1467/08). Podobnie w piśmiennictwie przyjmuje się, że akt woli władzy staje się decyzją (postanowieniem) w rozumieniu prawa dopiero w chwili doręczenia lub ogłoszenia (J. Pokrzywniski za J. Borkowskim [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 206, s. 529). Skoro zatem Kolegium obowiązane było do załatwienia sprawy zainicjowanej złożonym przez Krzysztofa P. zażaleniem, to organ obowiązany był zarówno wydać jak i doręczyć skarżącemu stosowne postanowienie. Jak wynika z akt sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. - z ciążącego na nim obowiązku wywiązało się, poprzez wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia. Uwzględniając jednak powyższe, stwierdzić należało, że datą z którą sprawa została przez Kolegium załatwiona był dzień [...].04.2010 r. kiedy postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącego Okoliczność ta miała zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, bowiem gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wydał postanowienie w sprawie, postępowanie przed sądem administracyjnym stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu (identycznie: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20.01.2009r. wydanym w sprawie o sygn. II OSK 812/08). Sąd zauważa wprawdzie, że w orzecznictwie istnieją rozbieżności, co do rozumienia pojęcia "wydanie" decyzji (postanowienia), jednakże - w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy - rozróżnienie faktu wydania decyzji (postanowienia) od jej doręczenia przeczyłoby istocie skargi na bezczynność. Uwagę zwraca, bowiem niezwykle długi (16-dniowy) okres czasu dzielący wskazaną w postanowieniu datę jego sporządzenia (tj. [...].04.2010 r.) oraz datę nadania tego aktu w Urzędzie Pocztowym w K., co jak wynika z pieczęci tego urzędu pocztowego - z nieznanych przyczyn - nastąpiło dopiero [...].05.2010 r. Zauważyć również należy, że, jak wynika ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji postanowienie z [...].04.2010 r. nadane zostało na poczcie (celem doręczenia pełnomocnikowi skarżącego) dopiero tydzień po doręczeniu organowi skargi na bezczynność w niniejszej sprawie (k.8). Zważywszy, że Sąd rozpoznaje sprawę przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy fakty te nie mogły zostać zignorowanie, w szczególności wobec niczym nieuzasadnionej opieszałości organu, pomimo skargi dotyczącej jego bezczynności w tej sprawie. Wobec faktu, bowiem, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia K. P. zostało sporządzone [...].04.2010 r. zauważyć trzeba, że to właśnie niespieszne działania organu związane z doręczeniem tego postanowienia zmusiły skarżącego do skorzystania z instrumentów służących zdyscyplinowaniu tego organu. W świetle powyższego, stwierdzić należało, że w dacie wniesienia skargi do Sądu, tj. [...].04.2010 r. Kolegium pozostawało w bezczynności. Jednakże w dacie gdy organ odwoławczy wydał wspomniane postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, stan jego bezczynności ustał, a postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bowiem bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku nastąpiło zdarzenie, w którego następstwie zakończyła się sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku wygasł przedmiot zaskarżenia. W świetle powyższego postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, o czym orzeczono w pkt. I postanowienia. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 ppsa). Zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze. zm.), zasądzając opłatę za czynności racy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 i 4 przywołanego rozporządzenia. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl natomiast § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" tego samego rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w pierwszej instancji, tzw. "w innej sprawie" (tu bezczynność organu) wynosi 240 zł. W niniejszej sprawie Sąd, orzekając w punkcie II sentencji postanowienia o zwrocie kosztów na rzecz strony skarżącej ustalił - na podstawie wszystkich wcześniej powołanych przepisów - opłatę adekwatną do czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa, w minimalnej wysokości (240 zł). W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego nie wykazał nakładu pracy uzasadniającego ustalenie opłaty za jego czynności w wyższej wysokości. Podkreślić przy tym należy, że czynności podjęte przez pełnomocnika ograniczały się w zasadzie do sporządzenia skargi, w której zażądano wydania przez Kolegium stosownego orzeczenia, tj. uwzględnienia skargi w trybie autokontroli; a także uwzględnienia skargi na bezczynność Kolegium i zobowiązanie go do rozpatrzenia zażalenia oraz wniesiono zasądzenie kosztów. Natomiast argumentacja dotycząca dużego nakładu pracy wynikającego, w szczególności z potrzeby analizy akt sprawy w ogóle nie znajduje potwierdzenia wobec faktu, że akta administracyjne składają się z zaledwie 16 kart, natomiast akta sądowe do dnia rozprawy obejmowały 21 kart. Do kosztów postępowania należało doliczyć także opłatę sądową od skargi, uiszczoną przez stronę skarżącą, w łącznej kwocie 100 zł. Do niezbędnych wydatków należała ponadto opłata skarbowa od złożenia pełnomocnictwa dla radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą w niniejszym postępowaniu (w wysokości 17 zł). Wszystkie wymienione koszty uwzględniono w pkt. II postanowienia. jh