I FZ 255/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia F. sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 149/10 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 3 grudnia 2009 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca oraz od listopada do grudnia 2002 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił F. sp. z o.o. we W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że zarządzeniem z dnia 16 lutego 2010 r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 23 lutego 2010 r.) wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi. W dniu 3 marca 2010 r. wniesiono o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braku wskazując, że niedokonanie czynności w terminie spowodowane było błędnym przeświadczeniem pracownika odpowiedzialnego za dokonywanie płatności o niewystarczających środkach na rachunku bankowym. Natomiast po uzyskaniu informacji o posiadanych środkach niezwłocznie dokonano przelewu z tytułu wpisu od skargi. Strona wyjaśniła ponadto, że pozytywne rozpoznanie wniosku umożliwi jej realizację prawa do obrony swoich racji i zbadania legalności działania administracji w tej sprawie. Wskazując na motywy nieuwzględnienia wniosku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że okoliczności powołane przez stronę skarżącą we wniosku nie uprawdopodabniały braku winy w uchybieniu terminowi. Sąd uznał bowiem, że błędne przeświadczenie pracownika odpowiedzialnego za dokonywanie płatności o niewystarczających środkach na rachunku bankowym nie jest okolicznością nadzwyczajną, której nie można było przewidzieć. Wręcz przeciwnie jest okolicznością świadczącą o niedochowaniu należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd podkreślił, że nie tylko wina podatnika, lecz również innych osób (w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, czy pracownika) wyłącza możliwość przywrócenia terminu, zaś zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników, pracowników) powodują, że nie można uznać braku jej winy w uchybieniu terminowi. Na powyższe orzeczenie strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Postawiła również zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne jego zastosowanie. W uzasadnieniu spółka stwierdziła, że prowadzi obecnie ponad 20 spraw podatkowych, które są na różnym etapie postępowania. Co więcej, w wyniku wykonania różnych decyzji podatkowych, uiściła na rzecz organów podatkowych kwoty przekraczające 4.000.000 zł. Spowodowało to przejściowe trudności z płynnością finansową. W dniu, w którym upływał termin płatności wpisu, skarżąca dokonywała parędziesiąt płatności. System bankowy, z którego korzysta podał natomiast saldo konta dopiero po zrealizowaniu i zaksięgowaniu złożonych dyspozycji płatniczych. Dopiero wtedy okazało się, że spółka dysponowała środkami, które umożliwiały dokonanie wpłaty w sprawie rozpoznawanej. W związku z powyższym, następnego dnia niezwłocznie wpis został uiszczony, a w raz z nim został złożony wniosek o przywrócenie terminu. Z powyższych względów, w ocenie skarżącej, nie mogło być mowy o winie spółki w jakimkolwiek rozmiarze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście bezzasadne. Jak stanowi art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowi o przywróceniu terminu na wniosek strony, jeżeli ta nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przepis ten nie ma zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym. Strona skarżąca jako argument w sprawie wskazuje złą sytuację finansową, która w konsekwencji doprowadziła do uchybienia terminu do uiszczenia wpisu, gdyż spółka nie wiedziała, że dysponuje środkami, wystarczającymi do uregulowania ciążącej na niej należności. Jest to argumentacja o tyle dziwna, że przecież strona mogła skorzystać z przysługującego jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, o czym została wyraźnie pouczona w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zupełnie niezrozumiałym jest również argument związany ze sposobem działania systemu bankowego, w szczególności z informacją na temat stanu środków na rachunku bankowym. Nie jest bowiem rolą Sądu analiza tego, jak skarżąca zarządza swoimi finansami, w jaki sposób dokonuje wpłat i jak działa rachunek bankowy, na którym trzyma środki finansowe. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, Sąd ma za zadanie sprawdzić, czy uchybienie miało charakter zawiniony i czy strona przy dochowaniu należytej staranności mogła temu uchybieniu przeciwdziałać. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi wątpliwości, że podmiot inicjujący wiele postępowań przed sądem w trosce o własne interesy powinien działać tak, aby jego prawa i obowiązki procesowe był należycie realizowane. W sprawie rozpoznawanej strona ewidentnie tego obowiązku nie dopełniła, czego konsekwencją było uiszczenie wpisu po terminie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd pierwszej instancji zasadnie w tej sytuacji odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Powyższej oceny nie zmieniają zawarte w zażaleniu wyjaśnienia, bowiem przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt I OZ 861/08, LEX nr 564260). Tym samym, wobec braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, należało na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalić