IV SA/Gl 55/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził u A. P. chorobę zawodową obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji organ ten zaznaczył, że z dniem 3 lipca 2009 r. zmienił się stan prawny, ponieważ weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869). W dalszej części uzasadnienia przywołany organ przedstawił przebieg kariery zawodowej A. P. oraz uwzględniając orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S.z [...] r. o rozpoznaniu obustronnego odbiorczego uszkodzenia słuchu o lokalizacji ślimakowej orzekł jak w sentencji. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A S.A. Ł., który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wystąpił o jej uchylenie. Powyższej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a to art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego niezbędnego do rozpoznania sprawy i oparcie wydanej decyzji tylko na dokumentach dotyczących zatrudnienia A. P. wyłącznie u strony postępowania z zupełnym pominięciem dowodów dotyczących wcześniejszych miejsc pracy, art. 7 powoływanego Kodeksu poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę postępowania z pominięciem okoliczności związanych z zatrudnieniem A. P. u innych pracodawców, a zwłaszcza zaś pominięcie okoliczności mogących doprowadzić do ustalenia czy warunki pracy A. P. u pracodawców poprzedzających stronę mogły doprowadzić do powstania rozpoznanego u niego schorzenia oraz art. 80 powyższego aktu polegające na przyjęciu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy A. P., a stwierdzonym u niego schorzeniem. Nadto zarzucono decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności zał. Nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Wskazany załącznik zawiera wykaz wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, a organ pierwszej instancji uznał, że hałas, który powstał na stanowisku pracy A. P. spowodował opisany w decyzji ubytek słuchu oraz naruszenie art. 2351 Kodeksu pracy poprzez bezpodstawne przyjęcie, że poczynione w sprawie ustalenia wskazują bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem występowanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy oraz schorzeniem stwierdzonym u A. P. W motywach odwołania rozwinięte zostały powyższe zarzuty, przy czym wskazano, że nie zbadano warunków pracy u pracodawców, u których A. P. był zatrudniony przed zatrudnieniem w A Ł., zwłaszcza, że hałas na stanowisku zajmowanym przez niego nie przekraczał dopuszczalnych najwyższych norm. Zaakcentowano również, że skoro nie zostały przekroczone normy hałasu na stanowisku pracy to tym samym nie można mówić o występowaniu związku przyczynowego między miejscem pracy a występującym schorzeniem, a okoliczność ta jest niezbędna dla rozpoznania choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wymogi, które musza wystąpić, aby rozpoznać chorobę zawodową. W dalszej części uzasadnienia organ ten przybliżył przebieg kariery zawodowej A. P. oraz formułowane w ramach tego postępowania opinie przez uprawnione placówki medyczne. Zaznaczono, że A. P. badany był przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. – orzeczenie z [...] r., w którym specjaliści tej placówki medycznej rozpoznali schorzenie uprawniające do rozpoznania choroby zawodowej. Analogiczny wynik dało badanie prowadzone przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Specjaliści tej placówki medycznej po uwzględnieniu badań audiometrycznych wykonanych w Centrum Medycznym "B" w Ł. w orzeczeniu z dnia [...] r. także rozpoznali chorobę zawodową narządu słuchu. Zaznaczono, że stosownie do postanowień § 11 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych orzeczenie z 3 kwietnia 2009 r. zachowało swoją ważność. Podkreślono również, że zgodnie z treścią art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego zapewniono A Ł. czynny udział w prowadzonym postępowaniu i możliwość wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A S.A. Ł. G. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wskazanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, a w szczególności art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego niezbędnego do rozpoznania sprawy i oparcie wydanej decyzji tylko na dokumentach dotyczących zatrudnienia A. P. wyłącznie u strony postępowania z zupełnym pominięciem dowodów dotyczących wcześniejszych miejsc pracy; art. 78 § 1 tego Kodeksu poprzez pominięcie dowodów zawnioskowanych przez skarżącego w odwołaniu, a mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie; art. 7 powoływanego Kodeksu poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę postępowania z pominięciem okoliczności związanych z zatrudnieniem A. P. u innych pracodawców, a zwłaszcza zaś pominięcie okoliczności mogących doprowadzić do ustalenia czy warunki pracy A. P. u pracodawców poprzedzających stronę mogły doprowadzić do powstania rozpoznanego u niego schorzenia; art. 80 powyższego aktu polegające na przyjęciu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy A. P., a stwierdzonym u niego schorzeniem oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych polegające na wydaniu decyzji jedynie na podstawie części materiału dowodowego zebranego w materiałach sprawy. Nadto zarzucono decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności zał. Nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Wskazany załącznik zawiera wykaz wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, a organ pierwszej instancji uznał, że hałas, który powstał na stanowisku pracy A. P. spowodował opisany w decyzji ubytek słuchu oraz naruszenie art. 2351 Kodeksu pracy poprzez bezpodstawne przyjęcie, że poczynione w sprawie ustalenia wskazują bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem występowanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy oraz schorzeniem stwierdzonym u A. P. Mając na uwadze powyższe naruszenia wystąpiono o przeprowadzenie dowodu z audiogramów znajdujących się w posiadaniu Centrum Medycznego "B" w Ł. G. oraz przeprowadzenia dowodu z dokumentów wymienionych w skardze w celu wykazania, że warunki panujące na stanowisku pracy A. P. nie mogły doprowadzić do opisanego w decyzji schorzenia. W motywach skargi rozwinięto podniesione zarzuty i eksponowano, iż warunki pracy A. P. odpowiadały unormowaniom prawnym z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. W odpowiedziach na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, jaką zamieścił w uzasadnieniu swojej decyzji. Pismem z dnia [...] r. uczestnik postępowania Huta Ł. wniosła o oddalenie skargi, uznając że decyzja organu sanitarnego odpowiada przepisom prawa. Analogiczne stanowisko zajął drugi uczestnik postępowania – [...] Spółka Węglowa Kopalnia Węgla Kamiennego [...], która pismem procesowym z dnia [...] r. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie przedstawić stan prawny jaki stanowił podstawę do podjęcia rozstrzygnięć przez organy administracji w sprawie, ponieważ stan ten w trakcie prowadzonego postępowania uległ istotnej zmianie. Przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że w momencie wszczęcia postępowania obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115), natomiast w okresie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji obowiązywało już rozpatrzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869). Zgodnie z treścią § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Unormowanie to oznacza, że w stosunku do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie wskazanego rozporządzenia zastosowanie mają przepisy tego rozporządzenia, a czynności procesowe przeprowadzone w oparciu o postanowienia rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., są prawnie skuteczne i wywołują wszystkie prawem przewidziane skutki. Tym samym opinia uprawnionej placówki medycznej wydana przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. zachowuje swoją moc i spełnia wymogi przewidziane treścią nowego rozporządzenia. W przypadku rozpatrywanej sprawy dostrzec należy również i tę okoliczność, że uprawniona placówka medyczna wyższego stopnia wypowiedziała się w sprawie już w nowo obowiązującym stanie prawnym. Oznacza to, że ustalenia poczynione przez obie uprawnione placówki medyczne są wiążące w sprawie i brane pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Stosownie do postanowień art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W świetle powyższego przepisu z chorobą zawodową spotykamy się jedynie wówczas, gdy wystąpi związek przyczynowo – skutkowy między zdiagnozowaną chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych a "narażeniem zawodowym", czyli występowaniem szkodliwych dla zdrowia czynników w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Tym samym rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, bez występowania narażenia zawodowego, oznaczało będzie, że dana choroba nie została spowodowana czynnikami występującymi w środowisku pracy i nie będzie mogła być uznana za chorobę zawodową. Analogiczne rozstrzygnięcie zapadnie także wówczas, gdy pomimo rozpoznania schorzenia odpowiadającego chorobie zawodowej oraz zatrudnienia w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby uprawnione placówki medyczne wskażą w sposób nie budzący wątpliwości inne powody schorzenia niż związane z wykonywaniem pracy w warunkach narażenia. Dodatkowo przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, iż spełnianie norm przewidzianych przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy nie jest równoznaczne z tym, że praca na określonym stanowisku nie jest wykonywana w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej, ponieważ szereg schorzeń związanych jest z osobniczymi uwarunkowaniami, które powodują, że występująca u danej osoby choroba uznana zostanie za chorobę zawodową. Przeprowadzone powyżej rozważania były niezbędne z uwagi na specyfikę rozpatrywanej sprawy. Jak wynika z karty oceny narażenia zawodowego A. P. począwszy od 1982 roku pracował w warunkach narażenia na hałas, przy czym w A S.A. Ł. w Ł. G. od [...] roku do [...] r. W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. stwierdza się, że wieloletnia praca w warunkach narażenia na hałas wynoszący około 83,5 dB dla 8 godzin pracy jak również stwierdzone schorzenie narządu słuchu dają podstawy do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. W następstwie wniesionego odwołania przez stronę skarżącą A. P. został przebadany przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Wymieniona placówka medyczna orzeczeniem z dnia [...] r. także rozpoznała u A. P. chorobę zawodową narządu słuchu. Dostrzec należy, iż przy podejmowaniu tego orzeczenia wykorzystane zostały wyniki badań przeprowadzonych w Centrum Medycznym "B" w Ł. G. z lat 1996 – 2007. Analiza tych wyników pozwoliła uznać, że u A. P. następowało stopniowe pogorszenie stanu zdrowia, poprzez postępujący obustronny niedosłuch odbiorczy. Przedstawione orzeczenia obu placówek medycznych pozwalają w sposób nie budzący żadnych wątpliwości stwierdzić, że w przypadku A. P. rozpoznana została choroba zawodowa narządu słuchu. Dysponujące takimi orzeczeniami organy administracji zobligowane były do wydania decyzji stwierdzającej występowanie u A. P. choroby zawodowej. Przeprowadzona z urzędu przez tutejszy Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa procesowego jak i prawa materialnego w stopniu, który upoważniałby do uwzględnienia wniesionej skargi. W skardze zarzucono, iż organy administracji dopuściły się naruszenia postanowień art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zupełne pominięcie dowodów dotyczących wcześniejszych miejsc pracy. Sformułowany zarzut nie może zostać uwzględniony, ponieważ w aktach sprawy znajdują się karty oceny narażenia zawodowego strony, z których wynika, że okres pracy w Hucie Ł. oraz w KWK [...] w S. uznany został za okres narażenia zawodowego. Także obie placówki medyczne wydające orzeczenia w sprawie zaliczały okres pracy w tych zakładach za okres pracy w narażeniu na hałas. W świetle powyższego należy uznać, że sformułowany zarzut nie znajduje umocowania w materiale dowodowym przedłożonym Sądowi do analizy. Na marginesie należy zauważyć, że argumentacja podnoszona przez skarżący Koncern związana jest z ustaleniem stopnia przyczynienia się poszczególnych podmiotów do powstania choroby zawodowej, natomiast nie posiada żadnego znaczenia dla rozpoznania u A. P. takiej choroby. Także pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego związane są z nie wyjaśnieniem wszystkich okoliczności dotyczących warunków pracy A. P. u wcześniejszych pracodawców. Jak zostało zaznaczone zarzuty te nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ nie posiadają one wpływu na podjęte przez organy sanitarne rozstrzygnięcie. Skarżący Koncern zarzucił organom administracji naruszenie przepisów prawa materialnego. Istota sformułowanego zarzutu sprowadza się do tego, że organy administracji stwierdziły chorobę zawodową narządu słuchu u A. P. w sytuacji, kiedy na stanowisku pracy zajmowanym przez niego nie były przekroczone dopuszczalne normy hałasu, a okoliczność ta pozwala uznać, że wbrew postanowieniom art. 2351 Kodeksu pracy bezpodstawnie przyjęto występowanie związku przyczynowego między warunkami pracy a stwierdzonym u A. P. schorzeniem. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie podniesiony zarzut także nie może być uwzględniony, albowiem zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego materiał pozwala uznać w sposób nie budzący wątpliwości, że A. P. pracował w warunkach narażenia na hałas. Akcentowana przez skarżący Koncern okoliczność, iż na stanowisku pracy A. P. nie zostały przekroczone normy wysokości hałasu, nie jest równoznaczna z tym, że pracował on w warunkach braku narażenia na hałas, nadto należy mieć w polu widzenia i taką okoliczność, że poszczególne osoby w sposób indywidualny reagują na warunki w jakich przychodzi im przebywać, a w tym przypadku wykonywać pracę. W konkluzji przeprowadzonych rozważań przyjdzie uznać, że zarzuty skarżącego Koncernu nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz nie mają umocowania w przepisach prawa. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. su.