I SA/Wr 505/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-07-22
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Ireneusz Dukiel, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik VAT ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących usługi transportowe, które nie zostały faktycznie wykonane przez wystawcę faktury, nawet jeśli podatnik dołożył należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta?Ratio decidendi
Podatnik VAT nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących usługi, które nie zostały faktycznie wykonane przez wystawcę. Nawet jeśli podatnik dołożył należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta (np. sprawdzenie rejestracji VAT i składania deklaracji), to w sytuacji, gdy obiektywne okoliczności wskazują na brak możliwości wykonania usług przez kontrahenta lub jego podwykonawców, a także brak dowodów potwierdzających wykonanie usług, prawo do odliczenia nie przysługuje. Podatnik powinien wykazać, że nie wiedział i nie mógł wiedzieć o nieprawidłowościach w łańcuchu dostaw, co w niniejszej sprawie nie zostało udowodnione.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu kontroli skarbowej, która odmówiła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur za usługi transportowe wystawionych przez firmę B D. D. Organy podatkowe ustaliły, że faktury te nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ firma B D. D. nie dysponowała zapleczem technicznym do wykonania tych usług, a wskazani przez nią podwykonawcy nie prowadzili działalności lub nie istnieli. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę dowodów i brak należytego uzupełnienia materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Protokolant Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi "A" J. S. Spółka Jawna we W. na Dyrektor Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia oraz październik i listopad 2005 r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi A J. S. Spółki Jawnej we W. – dalej: Spółka, jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]nr [...].
W wyniku przeprowadzonego wobec Spółki postępowania kontrolnego w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2004r. oraz od stycznia do grudnia 2005r. organ I instancji ustalił, iż kontrolowany w ewidencji zakupu VAT zaksięgował faktury dotyczące świadczenia usług transportowych, wystawione przez kontrahenta B D. D., [...]W. ul. S. [...], oraz ich wartości wykazał w składanych do urzędu skarbowego deklaracjach VAT-7 za miesiące od stycznia do sierpnia 2005 r. oraz październik i listopad 2005r. Zebrany materiał dowodowy potwierdzał, zdaniem organu, że wystawione przez D. D. na rzecz skarżącej Spółki faktury sprzedaży nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z [...] nr [...]. Na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej we W. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o zagadnienia dowodowe, pozwalające rozstrzygnąć, czy usługi udokumentowane spornymi fakturami VAT zostały lub nie zostały przez ten podmiot wykonane. W tym celu wskazane było w opinii organu podatkowego II instancji przeprowadzenie: 1) analizy zaewidencjonowanych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wydatków strony z tytułu zakupu paliwa oraz napraw samochodów używanych w działalności gospodarczej w celu ustalenia, czy Spółka sama mogła wykonać usługi transportowe udokumentowane zakwestionowanymi fakturami, 2) postępowania mającego na celu ustalenie, czy zakupy dokonane przez D. D. w firmach C, D, mają bezpośredni, porównywalny związek z fakturami wystawionymi przez niego na rzecz Spółki.
W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania podatkowego za okres od stycznia do sierpnia 2005r. oraz za październik i listopad 2005r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. w dniu [...]wydał decyzję nr [...], którą określił kwotę podatku od towarów i usług do zwrotu za poszczególne miesiące 2005 r. W decyzji wskazał na następujące ustalenia co do stan faktycznego.
Zdaniem strony zakupione w firmie B usługi miały dotyczyć transportu mięsa i żywności do wskazanych przez Spółkę kontrahentów, a okazjonalnie także innych towarów w związku z przeprowadzanymi przez Spółkę remontami swoich lokali. W ramach tych usług D. D. miał m.in. również wywozić gruz z terenu Zakładu Przetwórstwa Mięsnego w O. Ś.. Organ podtrzymał stanowisko, że faktury wystawione na rzecz skarżącej Spółki przez D. D. nie potwierdzały faktycznie wykonanych usług. Sam D. D. nie dysponował bowiem wymaganym dla wykonania tego rodzaju usług zapleczem technicznym, a nie dano wiary jego zeznaniom (przesłuchany dnia 10.10.2006r. w charakterze strony w odrębnym postępowaniu nr [...]), że usługi na rzecz skarżącej Spółki wykonywały jako podwykonawcy firmy D, C, E.
Przeprowadzone czynności dowodowe ujawniły bowiem, że wymienione podmioty w okresie objętym kontrolą nie prowadziły działalności gospodarczej, nie posiadały środków transportowych niezbędnych do świadczenia usług w przedmiotowym zakresie bądź też w ogóle nie istniały. Powyższe ustalenia w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za 2005r. zostały zawarte również w decyzji [...] z [...] w sprawie prowadzonej wobec B" D. D.
Ponadto przeprowadzona zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego z analizy wartościowej zakupu od C i D oraz sprzedaży na rzecz Spółki wynikało, iż w badanym okresie D. D. dokonał zakupu usług transportowych na większą wartość niż sprzedał na rzecz skarżącej Spółki tj. łączna wartość zakupu w miesiącach od stycznia do sierpnia oraz w październiku 2005r. wyniosła 345.850 zł netto, natomiast sprzedaż w tym samym okresie - 235.345 zł netto. W niektórych miesiącach zakup usług - gotowość sprzętu transportowego od firmy C znacznie przewyższa sprzedaż przedmiotowych usług dla "A" np. w lipcu 2005r. wartość zakupu i sprzedaży kształtowała się odpowiednio 95.000 zł i 8.540 zł, w sierpniu 2005r. -17.850 zł i 7.260 zł.
Organ podatkowy analizując wskazany wyżej materiał dowodowy w tym zeznania D. D. z 10.10.2006r. ustalił, iż podmioty D, C nie wykonały usług na rzecz firmy B D. D. udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi przez D. D. na rzecz Strony.
Nie dano także wiary zeznaniom D. D., iż oprócz wynajętych aut usługi wykonywał własnym samochodem, jako że z zebranego materiału dowodowego wynikało, iż do dnia 28.12.2004 r. D. D. nie posiadał własnych środków transportowych w zakresie transportu ciężarowego. W dokumentacji księgowej firmy B D. D. znajduje się protokół przyjęcia nr [...]na stan środka trwałego samochodu ciężarowego AVIA z dnia 01.11.2005r. wraz z dowodem przyjęcia środka trwałego OT nr 2 z dnia 01.11.2005r. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom D. D. że samochód ten był faktycznie użytkowany przez niego jeszcze przed jego kupnem, bowiem nie potwierdził tego sprzedawca i były właściciel M. H.
Organ kontroli skarbowej przeprowadził również analizę zaewidencjonowanych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wydatków D. D. z tytułu zakupu paliwa do samochodów używanych w działalności gospodarczej. Stwierdzono, iż w 2005 r. firma B ponosiła koszty zakupu oleju napędowego do samochodu osobowego marki Nissan Primera o numerze rej. [...], użytkowanego na podstawie umowy leasingu i samochodu ciężarowego AVIA o numerze rej. [...], kupionego w dniu 28.12.2004r. od M. H., oraz benzyny do samochodu osobowego Peugeot 307, kupionego 23.05.2005r.
Ponadto, na wniosek Spółki, organ kontroli skarbowej przesłuchał w charakterze świadka pracowników spółki A i jej kontrahentów, na okoliczność dostaw towarów (tj. mięsa i wędlin) wykonywanych przez spółkę A bądź na rzecz kontrahentów, bądź do sklepów firmowych. Wskazał, że z analizy zeznań świadków wynikało, iż skarżąca Spółka rozwoziła towary głównie swoimi samochodami typu "chłodnia" w sposób wyraźny oznaczonymi logo firmy. Incydentalnie zdarzały się dostawy innymi samochodami tzn. nieoznakowanymi logo firmy A, ale żaden ze świadków w sposób pewny nie określił kto konkretnie dostarczał towar i jakim samochodem. Większość świadków zeznała przy tym, iż nie zna ani D. D. ani firmy B i nigdy nie słyszała o takiej osobie czy o takiej firmie.
Mając na uwadze zalecenia Dyrektora Izby Skarbowej we W. wskazane w decyzji, organ kontroli skarbowej przeprowadził także analizę wydatków poniesionych przez Spółkę na zakup paliwa oraz z tytułu napraw samochodów używanych w działalności gospodarczej. W wyniku tej analizy stwierdził, że wydatki ponoszone na naprawy samochodów nie są skorelowane z kosztami z tytułu zakupu paliwa, co oznacza że Spółka nie miała znacząco ograniczonej możliwości korzystania z własnych środków transportu, a co za tym idzie nie występowała konieczność korzystania z usług firm zewnętrznych. Nadto analiza wydatków Spółki z tytułu napraw samochodów służbowych przeprowadzona na podstawie szczegółowych zestawień za poszczególne miesiące 2005r. sporządzonych przez samego podatnika potwierdziła brak związku pomiędzy ilością napraw samochodów a wartością zakupu usług transportowych od firmy D. D. za te okresy, podczas gdy średnia miesięczna kwota wydatkowana na zakup paliwa w 2005r. wyniosła ok. 33.000 zł.
W świetle powyższych ustaleń organ kontroli skarbowej odmówił wiarygodności dowodom w postaci faktur sprzedaży usług wystawionych przez B D. D. na łączną wartość netto 235.345 zł, kwotę podatku VAT 51.775,90 zł na rzecz skarżącej Spółki A J. S. i przyjął, że usługi wymienione na tych fakturach nie zostały wykonane, wobec czego Spółka na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej: uptu), nie miała prawa do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z zakwestionowanych faktur.
W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów materialnego prawa podatkowego oraz przepisów postępowania kontrolnego, które miało istotny wpływ na rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności: 1) art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług oraz § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, art. 17 ust. 1 i 2 oraz art. 18 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady Unii Europejskiej w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, 2) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: o.p.), art 193 § 1 i § 6 o.p., art. 121, art. 122 oraz art. 187 § 1 w związku z art. 233 § 2 o.p., art. 121 oraz art. 210 §1 pkt 6 o.p, art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 139 o.p., art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 139 i art. 140 o.p.
Spółka w szczególności zarzuciła, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. ponownie rozpatrując sprawę nie wypełnił zaleceń organu wyższej instancji zawartych w decyzji z [...], ale powielił praktycznie argumenty zawarte w pierwotnej, uchylonej decyzji. Swoje działania organ ograniczył jedynie do żądania od Spółki bardzo szczegółowych i czasochłonnych zestawień dotyczących numerów rejestracyjnych, daty ich tankowań, napraw itp. Jednocześnie z własnej inicjatywy nie wykonał żadnej czynności aby zbadać okoliczności, które mogą świadczyć o tym, że Strona przynajmniej mogła przewidywać, że dokonuje transakcji, których celem było uzyskanie korzyści majątkowej. Takie zachowanie naruszało w ocenie Strony treść przepisów art. 121, art. 122 oraz art. 187 § 1 w związku z art. 233 § 2 o.p..
Spółka podniosła także, iż wykonanie usług przez firmę D. D. potwierdzili liczni świadkowie, strona postępowania oraz sam D. D. W zaskarżonej decyzji nie znalazło się natomiast stwierdzenie dlaczego odmawia się wiarygodności zeznaniom tak licznej grupy osób. Ponadto, w opinii Spółki, analiza zakupu paliw i usług obcych ograniczyła się praktycznie do przedstawienia tabelki z kwotami miesięcznych wydatków na paliwo oraz zakup usług napraw oraz usług transportowych. Organ nie wziął pod uwagę zmian cen paliwa w ciągu roku, ilości zużytego paliwa, pominięto milczeniem fakt, iż w każdym miesiącu miały miejsce naprawy samochodów, stąd też średniomiesięczne zużycie paliwa z tytułu przestojów naprawianych pojazdów powinno być takie same.
Spółka nie zgodziła się także ze stwierdzeniem, iż przedłożono szczegółowe zestawienia dotyczące wydatków na zakup paliwa i napraw samochodów służbowych jedynie za styczeń i luty 2005 r., jako że dostarczono powyższe zestawienia za cały 2004r. oraz za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2005 r.
Ponadto Spółka podniosła, że: 1) w trakcie przesłuchań świadków powołanych przez Stronę organ podatkowy za wszelką cenę chciał udowodnić, że tylko samochody oznaczone logo spółki A woziły towar, nie ustosunkował się natomiast do faktu, iż świadkowie gremialnie potwierdzali przewożenie towarów firmy A również innymi samochodami organ podatkowy, 2) na etapie prowadzenia kontroli kontrolujący swoje postępowanie dowodowe ograniczyli do badania wywożenia gruzu z terenu Zakładu Przetwórstwa Mięsnego w O. Ś.. Nie sprawdzili faktu świadczenia przez firmę B usług polegających na dostarczaniu towarów spółki A do jej sklepów firmowych i do sklepów innych firm, 3) na etapie postępowania kontrolnego nie udowodniono tezy, że miało miejsce celowe działanie stron, 4) w uzasadnieniu decyzji nie wskazano przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności zeznaniom wspólnika spółki A i innym świadkom powołanym przez stronę.
Spółka podniosła także, iż niedopuszczalne jest przyjęcie założenia, iż dla pozorności spornych transakcji kluczowe znaczenie przypisano temu, że D. D. nie zakupił usług od wskazanych przez siebie podmiotów. W tym kontekście Spółka przywołała orzecznictwo ETS, zgodnie z którym prawo podatnika do odliczenia podatku VAT naliczonego nie może zostać podważone w tego powodu, że w łańcuchu dostaw inna transakcja stanowi oszustwo podatkowe, jeżeli podatnik o tym nie wie lub nie mógł wiedzieć.( [...]z [...][...] z [...],[...]z [...]) Strona wskazała, iż w trakcie postępowania nie przedstawiono żadnych dowodów na okoliczność, iż kontrolowany wiedział o nieprawidłowościach w firmie kontrahenta, tym samym nie może być obarczony odpowiedzialnością za te zaniedbania.
Końcowo Spółka zarzuciła również: brak jednoznacznego stwierdzenia w trakcie postępowania kontrolnego że księgi Spółki prowadzone były nierzetelnie, prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, bezprawne przedłużanie czasu trwania postępowania kontrolnego.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że przysługujące podatnikowi VAT prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest związane z nabyciem towarów i usług na warunkach zgodnych z treścią faktury VAT. Jeśli czynności wskazanej w fakturze nie wykonał podmiot wymieniony jako jej sprzedawca, to tym samym nie doszło do nabycia towarów lub usług od tego podmiotu. Faktura potwierdzająca czynność, która nie została wykonana nie może być uznana za fakturę potwierdzającą nabycie towarów lub usług. Faktura taka nie daje zatem podmiotowi wskazanemu jako nabywca towarów lub usług prawa do obniżenia podatku naliczonego z tej faktury wynikającego.
Zdaniem organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, że kontrahent spółki firma B nie miał możliwości technicznych wykonania usług transportu ciężarowego, wykazanych w fakturach samodzielnie, ani z wykorzystaniem wskazanych w toku postępowania podwykonawców p powołując się na materiał dowodowy szeroko omówiony w decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem braku ustaleń, że spółka odliczając podatek naliczony wiedziała lub powinna wiedzieć, iż nabywając od firmy "B usługi uczestniczyła w transakcjach wykorzystywanych do popełnienia przestępstwa. Wskazał, że spółka podpisała umowę o świadczenie usług transportowych na kwotę 25.000 zł z firmą niesprawdzoną na rynku pod względem wiarygodności. Strona nie pamięta okoliczności nawiązania współpracy z tą firmą i zawarcia umowy. Ponadto spółka posiadała dużą własną bazę transportową, w tych warunkach ponoszenie znacznych wydatków na pozostawienie w gotowości do świadczenia usług transportowych przez inny jest nieuzasadnione ekonomicznie.
Odmowa ponownego przesłuchania świadków D. D. i K. D., w ocenie organu, była uzasadniona, gdyż okoliczności, na jakie mieli być przesłuchani nie były w sprawie sporne. Nie kwestionowano bowiem, że spółka sprawdziła czy D. D. jest zarejestrowanym podatnikiem VAT i czy składa deklaracje podatkowe.
Za bezzasadny uznano też zarzut braku stwierdzenia nierzetelności ksiąg podatkowych, wyjaśniając, że w protokole kontroli z 3 stycznia 2008 r. na str. 20 stwierdzono, że ewidencjonowanie przez spółkę faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a w myśl art. 193 § 2 O.p. księgi podatkowe uważa się za rzetelne, jeśli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty.
Wyjaśniono także, że postępowanie nie było prowadzone w sposób przewlekły i uciążliwy. Za niezbędne uznano uchylenie pierwszej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż przeprowadzone postępowanie nie było wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Wskazano także na liczne wnioski strony o przedłużenie terminów do złożenia dokumentów i przesłuchania świadków i podatnika.
Wskazano także, że wbrew twierdzeniom spółki, możliwe jest wielokrotne przedłużenie terminu załatwienia sprawy, ustalonego na podstawie art. 140 O.p. istotne jest jedynie, aby było to usprawiedliwione okolicznościami sprawy.
W skardze na złożonej do tutejszego Sądu na powyższą decyzję Spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na rozpoznanie i rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, w szczególności:
1. art. 86 ust. 1 i 2 uptu oraz § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług - poprzez odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT z tytułu nabycia usług służących działalności opodatkowanej, co narusza naczelną zasadę cechującą system podatku od wartości dodanej - zasadę neutralności opodatkowania podatkiem VAT podmiotów uczestniczących w obrocie;
2) art. 17 ust. 1 i 2 oraz art. 18 ust. 1 Szóstej Dyrektywy - poprzez odmowę przez organy kontroli skarbowej uwzględnienia w rozliczeniu podatku VAT, podatku naliczonego zapłaconego dostawcy;
3) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 o.p., poprzez:
a/ gromadzenie w sposób wybiórczy i bezkrytyczny materiałów dowodowych, w celu udowodnienie niesłusznej i arbitralnie przyjętej tezy, że kontrolowana spółka odliczyła podatek od faktur dokumentujących fikcyjne usługi w zakresie transportu,
b/ skoncentrowanie się w postępowaniu kontrolnym i w uzasadnieniu decyzji na sprawdzaniu rzetelności funkcjonowania firm trzecich, podwykonawców firmy B D. D.,
c/ błędną ocenę okoliczności faktycznych sprawy wynikających z umowy zawartej pomiędzy skarżącą Spółką a firmą B D. D. przyjmując, że stosunki łączące strony były pozorne w sytuacji, gdy zamiarem stron umowy było wywołanie skutków prawnych w postaci zawarcia zobowiązania i jego wykonania zgodnie z treścią umowy,
d/ pominięcie faktu, że zobowiązania skutecznie zaciągnięte przez strony w/w umowy, to jest zobowiązanie D. D. do wykonania określonych usług oraz Spółki - do zapłaty wynagrodzenia za te usługi, zostały przez strony w całości wykonane zgodnie z treścią umowy oraz przepisami prawa cywilnego, podatkowego oraz bilansowego
4) art. 193 § 1 i § 6 o.p., poprzez stwierdzenie fikcyjności transakcji z D. D. i jednocześnie nieorzeczenie o nierzetelności ksiąg.
5) art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 139 o.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, uciążliwy i nie budzący zaufania do organów podatkowych,
6) art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 139 i art. 140 o.p., poprzez bezprawne przedłużanie czasu trwania postępowania kontrolnego.
7) art. 121 oraz art. 210 §1 pkt 6 w związku art.235 o.p. poprzez nieustosunkowanie się Dyrektora Izby Skarbowej we W. w zaskarżonej decyzji do wielu kwestii poruszonych w odwołaniu z 08.12.2009r.
W uzasadnieniu skargi, przytaczając obszerne fragmenty zaskarżonej decyzji oraz poprzedniej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. , uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, skarżąca stwierdziła, że organ w każdej z tych decyzji inaczej ocenia te same dowody, w sytuacji, gdy w ramach ponownie prowadzonego postępowania nie dokonano żadnych istotnych ustaleń. Narusza to w ocenie strony skarżącej zasadę zaufania do organów podatkowych. Brak ponownego przesłuchania świadków: K. D. i D. D. na okoliczność czy spółka dołożyła należytej staranności w sprawdzeniu kontrahenta, tj. firmy B D. D. oraz czy kiedykolwiek pojawiły się problemy ze świadczeniem przez tę firmę usług, wskazuje na istotne braki w materiale dowodowym. Strona skarżąca podkreśla, że była zainteresowana rzetelnym wykonaniem przez D. D. usług i zapłatą za te usługi, a nie tym czy usługi wykonuje D. D. osobiści czy działające w imieniu jego firmy, inne osoby, czy inne podmioty gospodarcze oraz czy podmioty z usług których korzystał D. D. działały legalnie. Fakt wykonania tych usług potwierdzili zaś liczni świadkowie, a kontrahenci nie zgłaszali zastrzeżeń do sposobu świadczenia tych usług.
Zdaniem skarżącej, nie są prawidłowe wnioski wyprowadzone z analizy zestawień dotyczących przeprowadzonych napraw samochodów należących do spółki i kwot przeznaczonych na zakup paliwa do tych samochodów, gdyż nie uwzględniają zmiany cen paliwa w czasie, ilości paliwa, sezonowości dostaw ani faktu, że w każdym miesiącu miały miejsce naprawy samochodów. Nie są także uzasadnione zarzuty o braku ekonomicznego uzasadnienia zawarcia umowy z firmą D. D., gdyż w przypadku braku terminowych dostaw spółka mogła zostać obciążona finansowo przez kontrahentów.
Skarżąca twierdzi, że organy podatkowe skoncentrowały się na firmie D. D. i jej podwykonawcach i z ustaleń dotyczących tych podmiotów wyprowadzają wnioski o fikcyjności usług świadczonych na rzecz skarżącej, nie uwzględniając faktu, że skarżąca dopełniła wszelkich możliwych i zwyczajowo przyjętych czynności, które miały na celu sprawdzenie rzetelności kontrahenta. Wskazując na te okoliczności, strona skarżąca powołuje orzeczenie ETS z 6/07/2006 r. C-439/04 (Lex 187186) i stwierdza, że organy podatkowe nie przedstawiły żadnych dowodów potwierdzających wiedzę skarżącej spółki o uczestniczeniu w transakcjach służących popełnianiu oszustw podatkowych. Zdaniem strony skarżącej, podjęła ona wszelkie możliwe kroki zmierzające do weryfikacji swojego kontrahenta, natomiast organ nie ustosunkował się do przedmiotowej kwestii, czym naruszył art. 121 i 210 o.p.
Ponadto strona skarżąca zarzuca, że organ pominął fakt przesłuchania J. W. - właściciela firmy transportowej, który potwierdził świadczenie usług dla Spółki przez inne firmy i samochody nie należące do niej. Dodatkowo na etapie prowadzenia kontroli kontrolujący swoje postępowanie dowodowe ograniczyli do badania wywożenia gruzu z terenu Zakładu Przetwórstwa Mięsnego w O. Ś.. Nie sprawdzili faktu świadczenia przez firmę B usług polegających na dostarczaniu towarów spółki A do jej sklepów firmowych i do sklepów innych firm.
Końcowo w skardze podniesiono, że trakcie postępowania kontrolnego nie stwierdzono jednoznacznie, że księgi Spółki A prowadzone były nierzetelnie. Zarzucono ponownie prowadzenie postępowania w sposób przewlekły oraz bezprawne przedłużanie czasu trwania postępowania kontrolnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wypada odnieść się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego, jako że punktem wyjścia do dalszych rozważań może być wyłącznie prawidłowo ustalony stan faktyczny. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów procesowych, polegające zarówno na niekompletności materiału dowodowego, jak i na dowolnej ocenie zebranych w toku postępowania dowodów.
Niekompletność materiału dowodowego polegała, zdaniem skarżącej, na braku protokołu badania ksiąg podatkowych i na braku podważenia rzetelności tych ksiąg w toku postępowania oraz nieprzeprowadzeniu dowodu z ponownego przesłuchania świadków K. D. i D. D. na okoliczność czy spółka dołożyła należytej staranności w sprawdzeniu kontrahenta firmy B D. D., a także czy pojawiły się problemy ze świadczeniem usług transportowych przez tę firmę.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku protokołu badania ksiąg podatkowych należy zgodzić się z organem odwoławczym, że w myśl art. 290 § 5 O.p. w protokole kontroli mogą być zawarte również ustalenia dotyczące badania ksiąg w zakresie przewidzianym w art. 193 tej ustawy. W takim przypadku nie sporządza się odrębnego protokołu badania ksiąg, o którym mowa w art. 193 § 6 O.p. Przepis art. 290 § 5 O.p. znajduje zastosowanie także do kontroli skarbowej poprzez art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej z 28 września 1999 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz.65), który stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania kontrolnego stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. W protokole kontroli z dnia 3 stycznia 2008 r. brak powołania się na art. 193 O.p., jednak wyraźnie wskazano na naruszenie przez skarżącą zasad prowadzenia ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług, o jakiej mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, przez ujęcie w niej wskazanych faktur, wystawionych przez firmę B D. D., które nie dokumentują faktycznie wykonanych przez ten podmiot usług transportowych na rzecz skarżącej spółki. W myśl art. 193 § 2 O.p. księgi podatkowe uznawane są za rzetelne, jeśli dokonane w niej zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. W przypadku ujęcia w księgach podatkowych, za które uznawane są także ewidencje prowadzone na podstawie przepisów ustawy o VAT (art. 3 pkt 4 O.p.), faktur które nie odzwierciedlają faktycznych czynności nie jest możliwe uznanie ksiąg podatkowych za rzetelne. Spór w niniejszej sprawie dotyczy wyłącznie takich faktur, a zatem nie można uznać, że strona skarżąca nie wiedziała, w jakim zakresie i za jaki okres jest kwestionowana rzetelność prowadzonej ewidencji VAT, gdyż protokół kontroli doręczony stronie jednoznacznie wskazywał kwestionowane faktury ujęte w ewidencji prowadzonej dla celu rozliczenia podatku od towarów i usług. Brak powołania się na regulacje art. 193 O.p. nie mógł w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, wpłynąć na wynik sprawy, a to oznacza, że uchybienie to nie daje podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów procesowych poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z ponownego przesłuchania K. D., i D. D. Ustosunkowanie się do tego zarzutu wymaga przywołania art. 188 O.p., który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uznać jeśli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te są w sposób wystarczający stwierdzone innymi dowodami. Oznacza to, że nie każdy wniosek dowodowy strony musi być przez organ podatkowy uwzględniony, a jedynie taki, który ma wykazać okoliczności niestwierdzone w sposób wystarczający innymi dowodami i okoliczności istotne w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z dnia 2 listopada 2009 r. skarżąca wniosła o przesłuchanie świadka D. D., a w piśmie z dnia 13 listopada 2009 r. o ponowne przesłuchanie świadka K. D. wskazując, że dowody te mają potwierdzić, iż skarżąca spółka, podejmując współpracę z firmą D. D., sprawdziła czy jest zarejestrowanym podatnikiem VAT i czy składa deklaracje podatkowe, a także czy występowały trudności we współpracy z tą firmą. Postanowieniami z dnia [...] i [...] organ odwoławczy odmówił przeprowadzenia tych dowodów, ponieważ z zebranych już dowodów wynikało, że skarżąca spółka zapoznała się z dokumentami rejestrowymi podmiotu gospodarczego "B" D. D. oraz dokumentami dotyczącymi realizacji zobowiązań, zaś K. D. został już przesłuchany na wskazane we wniosku dowodowym okoliczności w dniu 27.03.2008 r. Uwzględniając uzasadnienia postanowień, odmawiających przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, a także stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu, organ nie naruszył art. 188 O.p. odmawiając przeprowadza dowodów z zeznań świadków K. D. i D. D. Okoliczności wskazane we wnioskach dowodowych zostały bowiem już stwierdzone innymi dowodami. Co należy podkreślić, organ nie kwestionował, że skarżąca dokonała sprawdzeń w zakresie dopełnienia formalności przez firmę B dotyczących zgłoszenia działalności, rejestracji w podatku od towarów i usług i składania deklaracji. Zarzuty skargi dotyczące braków w materiale dowodowym, w ocenie Sądu, nie są zasadne.
Strona skarżąca zarzuciła także dowolną ocenę zebranych dowodów podnosząc, że te same dowody w decyzji z dnia [...]uchylającej decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania oceniono inaczej niż w zaskarżonej decyzji, mimo że w ponownie prowadzonym postępowaniu nie przeprowadzono żadnych nowych dowodów. Twierdzenia te, zdaniem Sądu, nie zasługują na uwzględnienie. W myśl art. 187 §1 O.p., organ podatkowy zobowiązany jest zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący materiał dowody, art. 191 O.p. obliguje organ do oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Takiej też oceny dokonał organ podatkowy w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania zasadnie organ badał możliwości wykonania usług transportowych, udokumentowanych zakwestionowanymi fakturami, przez firmę B D. D. oraz ustalał czy, w tym okresie takie usługi były wykonywane i w jakim zakresie przy wykorzystaniu bazy transportowej skarżącej oraz przez inne podmioty. Z zebranych dowodów, dotyczących możliwości wykonania przez firmę B usług wskazanych w zakwestionowanych fakturach, w sposób jednoznaczny wynika, że firma ta nie mogła wykonać usług transportowych ani w zakresie wywozu gruzu, ani w zakresie dostawy towarów handlowych skarżącej. Usług tych nie mógł bowiem wykonać D. D. osobiście, tj. przy wykorzystaniu pozostającego w jego dyspozycji samochodu ciężarowego (własnego, użyczonego lub wynajętego). Z ustaleń organu wynikało bowiem, że D. D. nie dysponował w 2005 r. żadnym środkiem transportu nadającym się do przewozu żywności, w szczególności mięsa. Był w posiadaniu jedynie samochodów osobowych Nissan i Peugeot 307, które nie nadawały się do wykonania spornych usług. Dopiero dnia 28 grudnia 2004 r. D. D. nabył 14-letni, używany samochód ciężarowy AVIA, przy czym nie był to pojazd typu chłodnia i nie spełniał wymogów koniecznych do przewozu żywności, w tym mięsa i wędlin. Tymczasem z zeznań świadków jednoznacznie wynikało, że nawet, gdy dostawy towarów odbywały się samochodami nieoznaczonymi logo "A", to były to samochody - chłodnie. Wypada w tym miejscu podkreślić, że organy nie kwestionowały w ogóle możliwości wykonywania powyższych usług transportowych dla skarżącej Spółki przez inne podmioty, w tym pojazdami nieoznakowanymi, ale wykazały, że nie mogły to być usługi wykonane przez firmę D. D., który nie dysponował takimi pojazdami. Zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy też niezbicie o tym, że firma "B nie mogła również korzystać w usług wskazanych przez D. D. podwykonawców. Z pozyskanych przez organ informacji wynika bowiem, że firma "E Ł. Z. była czynnym podatnikiem VAT w okresie od 29.09.1999 do [...]i decyzją Urzędu Gminu w M. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej (pismo z dnia 28.04.2006 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.), a Ł. Z. nie posiadał żadnego pojazdu (pismo MSWIA z dnia [...]). Firma D J. N. składała deklaracje VAT-7 za miesiące od września do grudnia 2000 r., następnie dnia [...] została wykreślona z rejestru czynnych podatników VAT, nie prowadziła działalności gospodarczej pod wskazanym adresem, a w okresie od 22.12.2003 r. i przez cały 2004 r. J. N. przebywał w zakładzie karnym. Firma C P. S. nie prowadziła działalności gospodarczej. P. S. przyznał się do wystawiania fikcyjnych faktur VAT, za co otrzymywał część pieniędzy pochodzących ze zwrotu VAT i wśród podmiotów na rzecz których wystawiał fikcyjne faktury wymienił też firmę B D. D. Organ, celem zbadania, czy rzeczywiście odbywały się dostawy towarów skarżącej Spółki do kontrahentów samochodami firmy B przesłuchał 14 świadków na tę okoliczność – co czyni bezpodstawnym zarzut strony co do niesprawdzenia powyższych okoliczności. Świadkowie - pracownicy i kontrahenci skarżącej spółki - nie potwierdzili jednak jednoznacznie, że firma B dostarczała towary spółki w 2004 r. Świadkowie twierdzili, że spółka dowoziła towar własnym transportem (samochody oznakowane), a sporadycznie samochodami nieoznakowanymi. Żaden ze świadków nie potrafił jednak określić, jaka firma dokonywała dostaw samochodami bez oznaczeń. Większość świadków nie znała D. D. i firmy B". Świadkowie A. K., S. L. i A. K. twierdzili jedynie, że coś mówi im imię D. Świadek J. Ł. twierdził, że D. D. świadczył usługi transportowe na rzecz spółki, wyjaśniła, że znała D. D., gdyż wcześniej współpracowała z nim, jako przedstawicielem innej firmy, wówczas zajmował się regulowaniem płatności. Nie potrafiła jednak określić żadnych okoliczności świadczenia tych usług. Świadek A. P., który także znał D. D. uznał, że współpracuje on ze skarżącą Spółką gdyż kilkakrotnie widział go w hurtowni spółki. Natomiast przesłuchany w charakterze świadka D. D. zeznał, że nie zna A. P.
Również w odniesieniu do usług w postaci wywozu gruzu z terenu Zakładu Przetwórstwa Mięsnego w O. Ś. przez firmę "B organ podjął czynności wyjaśniające i przesłuchał w charakterze świadków: J.N. - kierowcę zatrudnionego na umowę o pracę w firmie "B" od stycznia 2005r, A. T. - zatrudnionego w firmie A J. S. od września 2004r., Z. S. - ojca J. S., pomagającemu synowi w firmie oraz samego J. S. Jakkolwiek J. N. i J. S. potwierdzili fakt wywozu gruzu przez firmę D. D., to biorąc pod uwagę przedstawioną wyżej sytuację D. D. w zakresie posiadanych środków transportu, słusznie, zdaniem Sądu, organ podatkowy uznał, iż wbrew zeznaniom tych świadków wywozu gruzu (a organ nie kwestiował, że gruz został w ogóle z terenu Zakładu w O. Ś. wywieziony) nie mogła dokonać firma B" ani żadna z firm wskazanych przez D. D. jako podwykonawca. Zeznania świadków i wyjaśnienia strony są także niespójne w zakresie określenia terminu, w jakim miało dojść do wywozu gruzu. Tym niemniej dodatkowo należy wskazać, że faktury wystawione przez B dotyczyły łącznie "usług transportowych" w danym okresie i brak było specyfikacji, jakie konkretnie usługi w tym czasie wykonano. Jednocześnie, wedle stanowiska samej Spółki, usługi te obejmowały zarówno dowóz mięsa i żywności , jak i transport towarowy, przy czym na podstawie umowy zawartej z D. D. wynagrodzenie za jego usługi (obejmujące samą gotowość do świadczenia transportu) określono ryczałtowo na 25.000,- miesięcznie, która to wartość mogła ulec podwyższeniu w zależności od faktycznych rozmiarów świadczonych usług. W konsekwencji faktury określające w ten sposób wykonane usługi ("zbiorczo"), w sytuacji gdy w sposób niewątpliwy wykazano, że D. D. nie mógł świadczyć w 2005 r. usług transportu żywności i mięsa, nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu wydarzeń, niezależnie od tego, czy na ich łączną wartość w danym miesiącu miała wpłynąć także usługa transportu gruzu lub transport związany z przeprowadzanymi remontami lokali – skoro usługi te nie zostały wyróżnione w odrębnych fakturach.
Mając na względzie zalecenia Dyrektora Izby Skarbowej, zawarte w decyzji z [...], uchylającej decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W., w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalił, że skarżąca spółka w 2005 r. dysponowała własną bazą transportową liczącą 25 samochodów i w związku z wykorzystywaniem tych samochodów ponosiła znaczne koszty związane z zakupem paliwa rzędu około 30.000 zł miesięcznie. Celem, zawartej [...]z firmą "B" D. D., umowy zlecenia, jak wyjaśniał J. S., miało być zabezpieczenie ciągłość dostaw towarów w przypadku awarii samochodów należących do spółki lub choroby kierowców zatrudnionych w spółce. Spółka zobowiązał się zatem do zapłaty co najmniej 25.000 zł miesięcznie w związku z pozostawaniem firmy B w gotowości do świadczenia usług transportowych, a faktyczna wartość wydatków w poszczególnych miesiącach mogła być różna w zależności od rozmiarów faktycznie świadczonych usług. Zasadnie zatem, uchylając pierwszą decyzję wydaną w sprawie, organ odwoławczy wskazał na konieczność powiązania świadczonych przez D. D. usług z naprawami samochodów spółki i zakupionym przez spółkę paliwem. Dokonując analizy w tym zakresie organ oparł się na danych dostarczonych przez samą Spółkę. Z przedstawionych przez spółkę zestawień napraw samochodów i wydatków ponoszonych na paliwo w poszczególnych miesiącach wynika, że serwisowanie samochodów po szkodach nie wpływało w sposób znaczący na zmniejszenie zakupu paliwa, a wydatki na naprawy samochodów nie były skorelowane z kosztami zakupu paliwa. Ilość i wartość napraw w danym miesiącu nie wpływała tez na wartość usług zakupionych od B" - stąd też słusznie konkludował organ, że zakupu usług od firmy "B" nie można powiązać z brakiem dostępności własnych środków transportu. Organ wskazał też, że zakup usług u D. D. w 2005 r. osiągnął wartość 235.345 zł, podczas gdy wartość netto usług transportowych nabytych od innych podmiotów wyniosła 22.648,84 zł – co obrazuje niewspółmierność wydatków na nabycie zakwestionowanych usług w stosunku do kosztów ponoszonych np. za zakup paliwa czy naprawy pojazdów. Przeprowadzona analiza nie mogła być przy tym bardziej szczegółowa, gdyż do faktur dokumentujących wykonanie usług transportowych firma "B" nie sporządzała żadnych specyfikacji tras, ilości przejechanych kilometrów, ceny z 1 km itp., zaś z zawartej umowy zlecenia wynikało, że zleceniobiorcy przysługuje wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 25.000 zł miesięcznie, powiększone o VAT (faktycznie było ono na ogół wyższe, jednak nie dokonywano wyszczególnienia jakie konkretnie usługi transportowe były świadczone, w jakiej ilości, na jakich trasach i co było przedmiotem transportu). Przeprowadzona analiza w ocenie Sądu, jest zatem kolejnym dowodem, potwierdzającym to, co wynika także z innych zebranych w sprawie dowodów - że firma "B" D. D. nie świadczyła w 2005 r. usług transportowych, wynikających w rozliczonych przez skarżącą faktur. Skarżąca poza kwestionowaniem ustaleń organów podatkowych oraz twierdzeń o faktycznym wykonaniu usług nie powołuje się na żadne konkretne dowody lub analizy wskazujące na faktyczne wykonanie usług transportowych przez kontrahenta.
Strona skarżąca podnosiła także, że dołożyła należytej staranności przy sprawdzeniu wiarygodności kontrahenta firmy "B", poprzez sprawdzenie czy jest podmiotem zarejestrowanym i składa deklaracje podatkowe, a ponieważ usługi były faktycznie wykonywane, skarżąca ma prawo od obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikając z kwestionowanych faktur. Nie może bowiem ponosić negatywnych skutków, w postaci utraty prawa do rozliczenia podatku naliczonego z otrzymanych faktur, w związku z nieprawidłowym działaniem innego podmiotu gospodarczego i powołała się na wyrok ETS z dnia 6.07.2006 r., nr C-439/04. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Powoływany w skardze wyrok Trybunału Sprawiedliwości, w ocenie Sądu, odnosi się do innych niż ustalony w niniejszej sprawie stanów faktycznych. W wyroku tym (z dnia 6.07.2006 r., nr C-439/04) stwierdzono: " W przypadku gdy dostawa jest realizowana na rzecz podatnika, który nie wiedział i nie mógł wiedzieć o tym, że dana transakcja była wykorzystana do celów oszustwa, które zostało popełnione przez sprzedawcę, art. 17 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienionej przez dyrektywę Rady 95/7/WE z dnia 10 kwietnia 1995 r., należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on temu, aby przepis prawa krajowego, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży na mocy przepisu prawa cywilnego, który powoduje bezwzględną nieważność umowy jako sprzecznej z zasadami porządku publicznego z powodu sprzecznej z prawem kauzy po stronie sprzedawcy, powodował utratę prawa do odliczenia podatku VAT zapłaconego przez tego podatnika.(...). Natomiast, gdy na podstawie obiektywnych okoliczności zostanie ustalone, że dostawa została zrealizowana na rzecz podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar, uczestniczył w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa w podatku od wartości dodanej, stwierdzenie niemożności skorzystania z prawa do odliczenia należy do sądu krajowego." W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy organ podatkowy, w wyniku przeprowadzonego postępowania, wykazał, że skarżąca spółka, co najmniej powinna wiedzieć, że uczestniczy w transakcji służącej do popełniania oszustw w podatku od wartości dodanej. Sprawdzenie, że kontrahent jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem VAT, składającym deklaracje podatkowe, należy uznać za działanie niewystarczające w świetle poczynionych przez organ ustaleń co do działania firmy D, D,, a także mając na uwadze przedmiot zakupionych od tego podmiotu usług i związane z tym wymagania. Z ustaleń organu wynika, że firma "B" nie miała możliwości wykonania usług transportowych, w tym także w zakresie transportu gruzu. Strona skarżąca nie przedstawiła, poza fakturami i umową zlecenia, żadnych dowodów wykonania tych usług, faktu wykonania usług przez firmę "B" nie potwierdzili świadkowie (pracownicy, kontrahenci). Trzeba mieć przy tym na uwadze, że transport mięsa do punktów sprzedaży wymagał dochowania restrykcyjnych warunków w zakresie używanych transportu pojazdów (specjalistyczne samochody chłodnicze, spełniające określone wymagania) i warunków przewozu, wobec czego dla wyboru kontrahenta mającego świadczyć usługi transportu m.in. mięsa pierwszorzędne znaczenie powinno mieć to, czy dysponuje on odpowiednią bazą środków transportu, spełniających konieczne wymogi. Jak jednak wynika z zebranego materiału dowodowego, i co potwierdziła w toku postępowania sama strona skarżąca, nie były podjęte żadne działania, mające na celu ustalenie, jakimi samochodami dysponuje D. D., czy dysponuje sprzętem własnym, czy też należącym do podwykonawców, który miał być utrzymywany w gotowości i czy sprzęt ten spełnia warunki do transportu towarów skarżącej (m.in. mięsa, gruzu). Według strony oparto się na zapewnieniu kontrahenta, że może takie usługi wykonać, przy czym skarżąca Spółka nie potrafi też opisać okoliczności nawiązania współpracy z firmą "B". Skarżąca, jak słusznie podkreślił organ w zaskarżonej decyzji, jest firmą dużą, od dawna (15 lat) działającą na rynku, wobec czego może dziwić podpisanie umowy, z której wynikają zobowiązania do zapłaty znacznych kwot, z firmą, której wiarygodność i zaplecze sprzętowe nie były w jakikolwiek sposób sprawdzone. Zasadnie zatem organ podatkowy, powołując art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT oraz § 14 ust.2 pkt 4 lit.a rozporządzenia, uznał, że skarżąca Spółka nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez firmę "B" D. D., jako faktur które nie dokumentują faktycznie wykonanych przez tę firmę usług. Tym samym za bezpodstawny należało uznać także zarzut naruszenia art. 17 Szóstej Dyrektywy Rady.
Nie sposób uznać za zasadny, zrzutu naruszenia zasady praworządności przez przedłużania terminu załatwienia sprawy ustalonego na podstawie art. 140 O.p. Powołany przepis nakazuje zawiadomić stronę o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, a zatem także wówczas gdy prowadzone postępowania wymaga dalszego przedłużenia terminu, wcześniej wyznaczonego na podstawie art. 140 O.p. Celem tego przepisu jest z jednej strony dyscyplinowanie organu z drugiej informowanie strony o etapie, na jakim postępowania się znajduje. Zaprezentowany w skardze rozumienie tego przepisu naruszałoby główną zasadę postępowania, jaką jest zasadę prawdy obiektywnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło