I OZ 114/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnadministracyjnej zażalenia B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1249/10 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na postanowienie Wojewody M. z dnia (...) kwietnia 2010 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1249/10 odmówił na wniosek B. D. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na postanowienie Wojewody M. z dnia (...) kwietnia 2010 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że T. S. powołując się na udzielone pełnomocnictwo wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Wojewody M. z (...) kwietnia 2010 r. nr (...). Wezwaniem z 29 czerwca 2010 r., T. S. została zobowiązana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez jej podpisanie, nadesłanie dwóch egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie zostało doręczone na adres T.S. 5 lipca 2010 r. W dniu 13 lipca 2010 r. w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, adwokat J. T. – K. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi argumentując go tym, że w dniu 12 lipca 2010 r. pracownik kancelarii odpowiedzialny za wysłanie korespondencji do Sądu na skutek warunków atmosferycznych bardzo źle się poczuła i zasłabła. Dlatego pełnomocnik w żaden sposób nie była w stanie przedsięwziąć środków, które umożliwiłyby wykonanie zarządzenia Sądu, gdyż o zaistniałej sytuacji dowiedziała się 13 lipca 2010 r. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazując, że w przedmiotowej sprawie profesjonalny pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu w imieniu reprezentowanej przez tego pełnomocnika strony – T. S., zaś ewentualne uchybienie terminu dotyczy B. D., a wobec tego dopuszczalne było wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu przez tę stronę lub jej pełnomocnika. Skoro wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony przez B. D. lub w jej imieniu, ale został złożony w imieniu T. S., to mogła być zobowiązana do dokonania jakiejkolwiek czynności procesowej, a zatem nie mogła uchybić terminu do jej dokonania, co skutkuje niedopuszczalnością wniosku. Na powyższe postanowienie pełnomocnik T. S. wniósł zażalenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z 23 września 2010 r. sygn. akt I OZ 704/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że konieczne jest ustalenie interesu prawnego T. S. do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż nie można przyjmować z urzędu, że jest ona pełnomocnikiem skarżącej. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd pierwszej instancji zarządzeniem z dnia 20 października 2010 r. zobowiązał B. D. do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, aktualnego na dzień jej wniesienia pełnomocnictwa dla T. S. do reprezentowania B. D. przed sądami administracyjnymi, pouczając o treści art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". W odpowiedzi na wezwanie T. S. przesłała udzielone jej pełnomocnictwo przez B. D. do reprezentowania przed sądami administracyjnymi, z zaznaczeniem, że jest jej córką. Rozpoznając po raz kolejny wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w pierwszej kolejności należy odnieść się do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w postanowieniu z 23 września 2010 r. i stwierdzić, czy w sytuacji kiedy T. S. spełnia wobec B. D. przesłanki z art. 35 § 1 P.p.s.a., mogła skutecznie udzielić adwokatowi J. T. – K. dalszego pełnomocnictwa do występowania w imieniu matki. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 86 P.p.s.a., który stanowi, że przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy jej dokonaniu. We wniosku o przywrócenie terminu adwokat J. T. – K. wskazała, że pracownik kancelarii odpowiedzialny za wysłanie korespondencji z uwagi na nagłe pogorszenie się stanu zdrowia nie był w stanie dopełnić obowiązku terminowego wykonania wezwania Sądu, natomiast pełnomocnik nie był w stanie przedsięwziąć środków, które uniemożliwiłyby wykonanie zarządzania Sądu. Na dowód powyższego załączono zaświadczenie lekarskie z dnia 12 lipca 2010 r. z którego wynika, że wymieniona w nim pacjentka zgłosiła się do lekarza z silnym bólem głowy. W treści dokumentu zaznaczono, że pacjentka zasłabła w pracy. W ocenie Sądu, pierwszej instancji powołane we wniosku zdarzenie nie stanowi przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik B. D. złożył zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że strona działająca przez pełnomocnika, ze swojej winy nie dokonała czynności w terminie wyznaczonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, tj. nie uzupełniła braków formalnych skargi. Wskazując na ten zarzut pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie wniosku, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości przez Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniósł, że nagłe zasłabnięcie pracownika kancelarii, który tego dnia w zakresie swoich obowiązków miał wysyłkę korespondencji, nie było możliwe do przewidzenia przez pełnomocnika skarżącej. Obowiązek wysyłania korespondencji w dniu przypadającym na koniec terminu wyznaczonego przez Sąd nałożony był zgodnie z obowiązującą w kancelarii procedurą wysyłania korespondencji. Gdyby pracownik ten wiedział o możliwości wystąpienia późniejszych problemów zdrowotnych, które go spotkały uprzedziłby o tym pełnomocnika skarżącej, a ten podjąłby stosowne środki, które zapewniłyby terminowe wykonanie zarządzenia tym bardziej, że ryzyko wystąpienia problemów zdrowotnych nie było dopuszczone nawet przez samego pracownika kancelarii. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że istotą niniejszej sprawy na obecnym etapie postępowania jest ocena zawinienia, bądź też nie, uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. Stosownie bowiem do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W sytuacji zaś, kiedy w imieniu strony działa profesjonalny pełnomocnik - co miało miejsce w niniejszej sprawie – dokonanie bądź zaniechanie przez pełnomocnika czynności procesowych obciąża stronę. Występujący zatem w imieniu skarżącej adwokat obowiązany był do dołożenia należytej staranności w wywiązaniu się z obowiązku terminowego uzupełnienia braków formalnych skargi. Wyręczanie się zaś przez pełnomocnika osobą trzecią (pracownikiem kancelarii), nie zwalnia go z odpowiedzialności za niedochowanie terminu. Tym bardziej, że udzielone w niniejszej sprawie adwokatowi przez skarżącą pełnomocnictwo ma charakter ogólny. Zatem niewątpliwie obejmuje ono wywiązanie się przez pełnomocnika z obowiązku należytego i terminowego działania w imieniu strony. Przytoczona we wniosku o przywrócenie terminu argumentacja o nagłej chorobie pracownika kancelarii oraz załączona na tę okoliczność dokumentacja lekarska nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, bowiem na adwokacie ciąży obowiązek takiego zorganizowania swojej kancelarii i pracy zatrudnionych w niej osób, aby w sposób właściwy dbano o interesy strony (mocodawcy). Stąd też zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające stronie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z zaprezentowaną w nim argumentacją należy uznać za prawidłowe. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.