I OZ 704/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1249/10 odrzucające wniosek uczestniczki postępowania T. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi B. D. w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) kwietnia 2010 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Postanowieniem z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1249/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek uczestniczki postępowania T. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi B. D. w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) kwietnia 2010 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż B. D. , reprezentowana przez T. S. , wniosła w piśmie z 11 maja 2010 r. skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) kwietnia 2010 r., nr (...), utrzymujące w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia (...) kwietnia 2008 r. nr (...)orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. Skarga nie została opatrzona podpisem skarżącej lub jej pełnomocnika -T. S. . Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2010 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie tego pisma oraz nadesłanie dwóch odpisów, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia zostało doręczony T. S. w dniu 5 lipca 2010 r. Siedmiodniowy termin do dokonania wymaganej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 12 lipca 2010 r. W dniu 13 lipca 2010 r. wpłynął do akt sprawy wniosek pełnomocnika uczestniczki postępowania T. S. , działającej przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z dołączonymi do niego trzema podpisanymi odpisami skargi. Do wniosku dołączone zostało pełnomocnictwo udzielone przez T. S. adwokatowi J. T. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazano, iż niedochowanie wyznaczonego terminu było spowodowane nieprzewidzianymi okolicznościami niezawinionymi przez skarżącą ani jej pełnomocnika. Z uwagi na nagłe pogorszenie się stanu zdrowia i bardzo złe samopoczucie pracownika Kancelarii Adwokackiej nie było możliwe dopełnienie obowiązku i wykonanie zarządzenia w zakreślonym terminie. Na potwierdzenie tej okoliczności do wniosku dołączone zostało zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 12 lipca 2010 r. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w przedmiotowej sprawie profesjonalny pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu w imieniu reprezentowanej przez tego pełnomocnika strony – T. S. . Tymczasem ewentualne uchybienie terminu dotyczy B. D. , a wobec tego dopuszczalne było wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu przez tę stronę lub jej pełnomocnika. Wniosek z 13 lipca 2010 r. nie został złożony przez B. D. lub w jej imieniu. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w imieniu T. S. , a więc strony, która nie została zobowiązana do dokonania jakiejkolwiek czynności procesowej, a zatem nie mogła uchybić terminu do jej dokonania. Okoliczność ta skutkuje niedopuszczalnością wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła T. S. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając mu naruszenie: art. 86 P.p.s.a. polegające na omyłkowym błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż T. S. nie była zobowiązana do dokonania czynności procesowej w postaci usunięcia braków formalnych skargi, a zatem nie mogła skutecznie złożyć wniosku o przywrócenie terminu do ich usunięcia, w sytuacji gdy sam Wojewódzki Sąd Administracyjny pismem z dnia 5 lipca 2010 r. wezwał ją i zobowiązał jako pełnomocnika B. D. do usunięcia tychże braków, w konsekwencji błędne przyjęcie, że ustanowiony przez T. S. pełnomocnik w osobie adwokat J. T., nie mógł złożyć w jej imieniu wniosku o przywrócenie terminu. - art. 88 P.p.s.a. polegające na błędnej wykładni poprzez przyjęcie, iż ewentualne braki formalne związane z udzielonym pełnomocnictwem mogą stanowić podstawę do uznania wniosku za niedopuszczalny i spowodować odrzucenie wniosku o przywróceniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w nim podniesione. Zgodnie z art. 34 P.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast zgodnie z art. 35 §1 P.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. W niniejszej sprawie T. S. występuje jako pełnomocnik skarżącej B. D. . Jako pełnomocnik działa więc w imieniu strony skarżącej, co wynika z załączonego do akt sprawy pełnomocnictwa. Z przedmiotowego pełnomocnictwa nie wynika jednakże, że T. S. należy do grona osób uprawnionych na podstawie art. 35 P.p.s.a. do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze pełnomocnika strony. Zgodnie z art. 35 P.p.s.a. pełnomocnikami nieprofesjonalnymi mogą być inni skarżący lub uczestnicy postępowania, rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony, tj. jej dzieci, wnuki, prawnuki oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, tj. przysposabiany i przysposabiający (zob. art. 114-127 k.r.o.), a także pracownicy jednostek wymienionych w § 2 art. 35 p.p.s.a. lub ich jednostek nadrzędnych. Osoby te dopuszczono do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym z uwagi na ich związek ze sprawą albo w wypadku osób fizycznych - z uwagi na bliskie pokrewieństwo lub zbliżony do niego stosunek przysposobienia (por. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Z załączonej do akt administracyjnych kserokopii pełnomocnictwa wynika, że T. S. została przez B. D. wyznaczona do zarządu i administracji jej majątkiem, a w związku z tym do zastępowania i reprezentowania, a także działania w jej imieniu i na jej rzecz wobec wszelkich władz, urzędów administracji państwowej i samorządowej, sądów, osób prawnych i fizycznych, do składania w jej imieniu oświadczeń i wniosków, jak również do odbioru i kwitowania dokumentów, korespondencji, przesyłek i należności z jakiegokolwiek tytułu mogących przypadać. Ponadto pełnomocnictwo obejmuje upoważnienie do załatwiania i prowadzenia postępowań w sprawie spornej nieruchomości. Pełnomocnictwo to w żaden sposób nie precyzuje jaki związek ma T. S. z przedmiotową sprawą, ani czy pomiędzy nią, a skarżącą występuje stosunek pokrewieństwa lub przysposobienia. Na marginesie należy zauważyć, że nie jest to nawet oryginał pełnomocnictwa, a jedynie jego kserokopia poświadczona za zgodność przez organ. Nie precyzuje ono również czy pełnomocnik został umocowany do występowania przed sądami administracyjnymi, a zgodnie z art. 36 P.p.s.a. pełnomocnictwo musi zawierać takie upoważnienie. Samo udzielenie pełnomocnictwa ogólnego do występowania we wszystkich sprawach przed sądami wszystkich instancji uzasadnia twierdzenie, że pełnomocnik nie jest należycie umocowany do działania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2006 r., II FSK 362/05). W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji powinien wezwać pełnomocnika o oryginał lub uwierzytelniony odpis tego pełnomocnictwa wraz z doprecyzowaniem czy obejmuje ono możliwość występowania przed sądami administracyjnymi. Niedołączenie do skargi pisemnego pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, który podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 P.p.s.a. Również w wyroku NSA z dnia 21 kwietnia 2005 r., FSK 1551/04 podniesiono, że pełnomocnik ma obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym mimo, że pełnomocnictwo zostało już przedłożone w postępowaniu administracyjnym i pełnomocnik nie dysponuje drugim egzemplarzem pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek wynika tym bardziej z brzmienia samego art. 37 P.p.s.a., zgodnie z którym pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Obowiązek ten potwierdza również art. 46 § 3 P.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeśli przedtem go nie złożył. Wobec powyższego należy przyjąć, że z chwilą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca nie posiadała pełnomocnika i w takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji powinien skierować wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi bezpośrednio do skarżącej, informując ją jednocześnie o treści art. 35 § 1 P.p.s.a. i o skutkach nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie wykonał powyższego obowiązku i zaniechał ustalenia interesu prawnego T. S. do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym przyjmując z urzędu, że jest ona pełnomocnikiem skarżącej i mylnie kierując do niej wezwanie o uzupełnienie braków formalnych skargi z dnia 11 maja 2010 r. Skoro T. S. nie mogła występować przed Sądem pierwszej instancji jako pełnomocnik skarżącej, to tym bardziej nie mogła ustanowić za skarżącą profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania jej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zgodnie z zasadą nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet, nie można scedować na nikogo uprawnień, których się nie posiada, zatem T. S. nie mogła udzielić dalszego pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi. Stąd za zbędne należy uznać rozważania Sądu pierwszej instancji czy pełnomocnik T. S. był uprawniony do składania w imieniu B. D. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 11 maja 2010 r. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 §2 P.p.s.a.