IV SA/Po 474/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2010 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2010 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2010 roku nr [...] Decyzją z dnia [...] lutego 2010 roku odmówiono F. S. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych z dnia [...] listopada 2003 roku nr [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2010 roku F. S. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych ,który to decyzją z dnia [...] marca 2010 roku utrzymał w mocy powyższą decyzję własną . Od tej decyzji F. S. złożył w terminie ustawowym skargę do Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podnosząc, że obóz w G. ,w którym przebywał pod nadzorem Niemców w latach od ...1941 roku do [...] 1946 roku spełnia przesłanki do przyznania jemu uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych na podstawie art.119pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.). Na podstawie art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z tym przepisem, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosi strona w skardze. W niniejszym postępowaniu decyzją z dnia [...] lutego 2010 roku odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych z dnia [...] listopada 2003 roku nr [...] opierając rozstrzygnięcie na podstawie art.145§1 pkt 5kpa uznając ,że wniosek strony o wznowienie postępowania nie może być uwzględniony z uwagi na to, że zainteresowany nie przedłożył żadnych nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych w oparciu o które możliwe byłoby wznowienie postępowania. Tymczasem w uznaniu Sądu z pisma F. S. z daty [...] stycznia 2010 roku wcale jednoznacznie nie wynika, że złożył on wniosek o wznowienie postępowania . A pismo to zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji odmownej w dacie [...] lutego 2010 roku. Na stronie 3 pisma widnieje zapis F. S., że jest zagubiony w gąszczu przepisów ,że zakreśli w piśmie przesłanym do niego przez organ administracyjnym z dnia [...] stycznia 2010 roku odpowiednie słowa ,ale jak będzie źle prosi organ o pomoc. W uznaniu Sądu wydanie decyzji przez organ administracyjny przy niekorzystnej interpretacji przepisów bez szczegółowego wyjaśnienia skarżącemu jego faktycznych uprawnień, skutków jakie powodują w jego konkretnie sprawie poszczególne tryby wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej ,jest naruszeniem procesowym art.7kpa.Tymbardziej ,że F. S. liczy aktualnie 75 lat i jak podkreślił nie rozumie znaczenia trybów administracyjnych przedstawionych w piśmie organu z [...] stycznia 2010 roku. Tym samym organ powinien rozważyć zgodnie z pismem odwołującego z [...] stycznia 2010 roku tryb określony w przepisie art. 154 § 1 i 2, zgodnie z którym mogą być uchylane lub zmieniane decyzje ostateczne w rozumieniu art. 16 § 1. Komentowany przepis ma zastosowanie także w przypadku, gdy sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 15 sierpnia 1985 r., III SA 80/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 16; GAP 1987, nr 8, s. 45; GAP 1988, nr 23, s. 44, wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę "oznacza jedynie, że w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu zobowiązującym Sąd do jej uchylenia bądź stwierdzenia nieważności, nie wyłącza natomiast możliwości skorzystania przez organ administracji, który wydał decyzję, bądź przez organ wyższego stopnia, zmiany tej decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a., jeżeli zachodzą przesłanki przewidziane w tych przepisach". Artykuł 154 § 1 i 2 nie daje podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, jeżeli przepisy ustaw sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takich decyzji ostatecznych lub wprowadzają wyraźny zakaz uchylania albo zmiany wszelkich decyzji ostatecznych. Zakres znaczeniowy pojęcia "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa", jest niejasny. Z jednej bowiem strony w doktrynie prawa i postępowania administracyjnego przyjmuje się, że zagadnienie nabycia praw z decyzji ostatecznej powinno być rozważane na płaszczyźnie materialnego prawa administracyjnego. Uzasadnieniem tego stanowiska jest koncepcja decyzji administracyjnej jako aktu stosowania norm tego prawa, ustalającego konsekwencje norm prawa materialnego w sferze praw i obowiązków adresata tego aktu. Z punktu widzenia tej koncepcji strona nie nabywa praw z decyzji ostatecznej, gdy "decyzja ostateczna, wydana na żądanie strony, odmawia jej udzielenia uprawnienia albo gdy decyzja ta obciąża stronę wyłącznie obowiązkami, co następuje z reguły w tych sprawach administracyjnych, w których organowi administracyjnemu służy kompetencja do wszczęcia postępowania z urzędu (np. sprawy podatkowe)"; zob. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, 1983, s. 227-228. Z drugiej zaś strony w orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że: "W trybie art. 154 k.p.a. nie można orzekać o uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, która stwierdza nieważność innej decyzji" (wyrok NSA z dnia 28 maja 1990 r., IV SA 224/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 43), co oznacza, że zagadnienie nabycia względnie braku nabycia praw z decyzji ostatecznej jest oceniane na płaszczyźnie przepisów proceduralnych. Takie stanowisko Sądu uzasadnione jest zwłaszcza tym, iż wcześniej w decyzji wydanej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2003 roku odmówiono skarżącemu uprawnień kombatanckich na podstawie takiej ,że w dniu [...] października 2001 roku weszło w życie wydane na podstawie art.8 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których byly osadzenie osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości. W rozporządzeniu tym obóz G. nie figuruje. Tymczasem zgodnie z przyjętą wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 17 października 2006 roku II OSK 122/05 (opubl.OSP 2007/11/134 ) Wymienienie danego miejsca odosobnienia w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ze zm.) nakłada na organ administracyjny obowiązek przyznania uprawnień z tytułu pobytu w nim, jeśli poczynione ustalenia wskazują, iż spełnione są inne przesłanki określone w art. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Nic oznacza to jednak, że organ, niezależnie od ewentualnego spełnienia przesłanek określonych w ustawie, ma obowiązek nieprzyznawania uprawnień dlatego tylko, że miejsce odosobnienia nie jest ujęte w rozporządzeniu. Oznacza to więc w tym konkretnie przypadku konieczność zakwalifikowania wniosku F. S. z [...] stycznia 2010 roku w sposób zgodny z słusznym interesem obywatela i przeprowadzenia dokładnego postępowania dowodowego , czy obóz w G. mimo, że nie jest wymieniony w rozporządzeniu nie spełnia tych wszystkich cech, które pozwalają na przyznanie uprawnień kombatanckich. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. jh