I OZ 865/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenie W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 74/10 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi W. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia 4 lutego 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 24 września 2010 r.,sygn. akt I SAB/Wa 74/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi W. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia 4 lutego 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 74/10 oddalił skargę W. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia 4 lutego 2010 r. Następnie pismem z dnia 11 czerwca 2010 r. (data stempla pocztowego) W. K. wniósł o doręczenie powyższego orzeczenia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z dnia 15 czerwca 2010 r., zgodnie z żądaniem wniosku, doręczono skarżącemu odpis sentencji wyroku z dnia 11 czerwca 2010 r. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 74/10 referendarz sądowy przyznał W. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie z urzędu radcy prawnego, którego wyznaczyć miała Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. Rada ta w dniu 26 sierpnia 2010 r. nadesłała do Sądu informację o wyznaczeniu radcy prawnego J. Z. pełnomocnikiem z urzędu skarżącego. Pismem nadanym w dniu 14 września 2010 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik W. K. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz złożył stosowny wniosek. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu został zawiadomiony w dniu 30 sierpnia 2010 r. Natomiast z aktami niniejszej sprawy zapoznał się w dniu 7 września 2010 r. Stwierdził, że pouczenia udzielone skarżącemu nie spełniały wymagań stawianych przez art. 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie P.p.s.a.), co skutkuje niemożnością przypisania skarżącemu winy w uchybieniu terminowi do zgłoszenia żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku oraz doręczenia jego odpisu wraz z uzasadnieniem. Ponadto podniósł, że precyzyjne sformułowanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem wymaga wiedzy prawniczej. W związku z powyższym brak umiejętności sformułowania odpowiedniego wniosku, wynikający z braku wiedzy prawniczej spowodował, że skarżący uchybił terminowi. Wydając zaskarżone postanowienie, Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w niniejszej sprawie nie można przyjąć, że skarżący bez swojej winy uchybił terminowi ponieważ został prawidłowo pouczony w piśmie informującym o wyznaczeniu rozprawy z dnia 15 kwietnia 2010 r. (k. 18) o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę w terminie 7 dni od dnia jego ogłoszenia. Skarżący posiada pełną zdolność do czynności prawnych, nie jest osobą częściowo, ani całkowicie ubezwłasnowolnioną. W związku z czym niepoprawne sformułowanie wniosku obciąża przede wszystkim jego osobę i nie stanowi przesłanki wyłączającej jego winę. Zatem jak każda osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych ponosi odpowiedzialność w sferze prawnej za swoje działania. Tym bardziej, iż skarżący był już stroną licznych postępowań zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, które inicjował wnoszonymi skargami. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. K. zarzucił naruszenie: 1. art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przedstawieniu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanu sprawy poprzez wskazanie, że doręczenie odpisu sentencji wyroku z dnia 15 czerwca 2010 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2010 r. nastąpiło "zgodnie z wnioskiem" skarżącego z dnia 11 czerwca 2010 r., podczas, gdy skarżący wnosił o "doręczenie wyroku z dnia 11.06.2010 r.", nie precyzując dokładniej żądania, co stanowi przedstawienie stanu sprawy w sposób ocenny, bez wyjaśnienia motywów tej oceny, bez przedstawienia i ustosunkowania się do twierdzeń podnoszonych w tym zakresie przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 14 września 2010 r., które to uchybienie uniemożliwia kontrolę instancyjną postanowienia i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie uznania, że skarżący jako osoba nieubezwłasnowołniona został prawidłowo pouczony o znaczeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę oraz skutkach niewniesienia takiego wniosku, a w konsekwencji podstawy prawnej uznania, że skarżący ponosi winę w uchybieniu terminu oraz na nieustosunkowaniu się do twierdzeń podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu w zakresie oceny prawidłowości i formy pouczeń udzielonych skarżącemu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uniemożliwia kontrolę instancyjną orzeczenia; 3. art. 6 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że pouczenia udzielone skarżącemu w zakresie istotnym dla oceny winy skarżącego w uchybieniu terminowi były prawidłowe, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nieprawidłowe pouczenie o czynnościach procesowych może być uznane za okoliczność wyłączającą winę skarżącego w uchybieniu terminowi, którego przywrócenia się domaga; 4. art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący ponosi winę w niedochowaniu terminu do złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem z tego względu, że jest osobą posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych i w sytuacji, gdy skarżący nie został prawidłowo pouczony o skutkach prawnych wniosku i skutkach zaniedbania złożenia wniosku, które to uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołując się na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 11 czerwca 2010 r. jak tego wymaga art. 87 § 2 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. W zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący został w sposób jednoznaczny pouczony, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną (k. 18 akt sądowych). W związku z tym zarzut, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 6 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe pouczenie o czynnościach procesowych, w wyniku czego strona nie mogła dochować terminu z uwagi na nieznajomość prawa jest chybiony. W orzecznictwie istnieje bowiem ugruntowany pogląd, że nieznajomość przepisów prawa nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998 r. I SA/Łd 153/97). Niezasadny jest również postanowiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 poprzez błędną interpretację żądania skarżącego przedstawionego we wniosku z dnia 11 czerwca 2010 r. Z pisma skarżącego wynika jednoznaczne, że wnosi on o przesłanie wyroku, a nie jego uzasadnienia i okoliczność ta nie może stanowić argumentu uzasadniającego przywrócenie terminu zgodnie z art. 86 §1 P.p.s.a. Zauważyć ponadto wypada, że w piśmie informującym o wyznaczeniu rozprawy skarżący został prawidłowo pouczony o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę w terminie 7 dni, od dnia jego ogłoszenia, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Fakt, że skarżący nieprecyzyjnie sformułował wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku może jedynie oznaczać, że nie zapoznał się z powyższym pouczeniem, a to z kolei nie może usprawiedliwiać przyczyny uchybienia terminu. Pogląd, zgodnie z którym niedostateczne zapoznanie się lub brak zapoznania się z pouczeniem nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenia terminu do dokonania czynności, jest gruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1388/07 oraz z 20 października 2005 r., sygn. akt II OZ 866/05, czy postanowienie NSA oz. w Rzeszowie z 8 czerwca 1999 r., sygn. akt SA/Rz 168/99). Stanowisko to podziela także Sąd rozpoznający niniejsze zażalenie. Sąd pierwszej instancji zasadnie również przyjął, z akt sprawy nie wynika, aby skarżący był częściowo, czy też całkowicie ubezwłasnowolniony, posiada zatem – jak każda osoba fizyczna – pełną zdolność do czynności prawnych. Z akt sprawy nie wynika także, aby schorzenia skarżącego wpływały na dokonywane przez niego czynności, bądź też ograniczały postrzeganie rzeczywistości. Stąd za niesłuszne należy uznać argumenty podnoszone w zażaleniu, że Sąd pierwszej instancji powinien każdorazowo dostosowywać treść pouczenia o terminie do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku do poziomu intelektualnego strony postępowania, skoro skarżący jest w stanie zrozumieć treść pouczeń wystosowywanych do niego przez ten Sąd. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji