II SA/Wa 108/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Andrzej Góraj Protokolant Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi W. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji - oddala skargę - Pismem z dnia 16 kwietnia 2009 r. W. W. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o skierowanie go na komisję lekarską, w związku z pogarszającym się stanem zdrowia. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., zatwierdzonym w dniu [...] sierpnia 2009 r. przez Okręgową Komisję Lekarską w [...] , uznano [...] W. W. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczono do trzeciej grupy inwalidów. W orzeczeniu tym stwierdzono też, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Raportem z dnia 3 sierpnia 2009 r. [...] W. W. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z prośbą o zwolnienie go ze służby w Policji, powołując się na wskazane wyżej orzeczenie komisji lekarskiej, w trybie natychmiastowym. W raporcie tym, wyrażając swoje rozgoryczenie służbą w Policji wskazał, że orzeczenie komisji lekarskiej jest wynikiem jego poświęcenia niespełna 20 lat życia dla służby. Wskazał również, że utratą zdrowia obarcza BSW i pragnie to udowodnić. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2009 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w związku z § 1 ust. 1, ust. 1a pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), Komendant Wojewódzki Policji w [...] przychylił się do prośby W. W. i zwolnił go ze służby w Policji z dniem [...] września 2009 r. W rozkazie tym określono również parametry, wynikające z § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. 2002 r. Nr 151, poz. 1261). Uzasadniając rozkaz personalny organ powołał się na ostateczne orzeczenie Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2009 r., uznające W. W. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji oraz jego raport z dnia 4 sierpnia 2009 r. o zwolnienie ze służby w Policji w związku z tym orzeczeniem. Policjant odwołał się od powyższego rozkazu, zarzucając mu naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o Policji jedynie poprzez niewskazanie czy przysługuje mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w latach 2007 - 2008. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 kpa, Komendant Główny Policji uchylił rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalił termin zwolnienia na dzień [...] listopada 2009 r., w pozostałej części utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. W uzasadnieniu rozkazu organ odwoławczy podał, iż podstawą materialnoprawną zwolnienia policjanta ze służby był art. 41 ust. 1 pkt 1, w myśl którego policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Komendant Główny Policji podał też, że wskazany przepis nakłada na przełożonego takiego policjanta obowiązek rozwiązania z nim stosunku służbowego. Organ wskazał, że w związku z tym, iż funkcjonariusz raportem z dnia 3 sierpnia 2009 r. zgłosił pisemne wystąpienie ze służby w trybie natychmiastowym, jego zwolnienie ze służby, stosownie do art. 43 ust. 1 tej ustawy, mogło nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Organ podał, że niezaprzeczalnym faktem jest, że orzeczeniem nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., zatwierdzonym następnie przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w [...] w dniu [...] sierpnia 2009 r., W. W. uznany został za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej. Stwierdził też, powołując się na art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, że zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne zwolnienie ze służby co oznacza, że z policjantem niezdolnym do służby nie można bez jego zgody rozwiązać stosunku służbowego przed upływem powyższego okresu. Organ podał, że takie pisemne wystąpienie - prośbę o zwolnienie ze służby w Policji wymieniony zgłosił w raporcie z dnia 3 sierpnia 2009 r., w którym wyraził wolę rozwiązania stosunku służbowego przed upływem 12 miesięcznego terminu. W związku z tym organ uznał, że W. W. zwolniony został ze służby w Policji zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 powołanej ustawy o Policji. Organ odniósł się też do odwołania W. W. od rozkazu personalnego I instancji i wskazał, że rozkaz ten ukształtował jego sytuację prawną jako funkcjonariusza Policji tylko i wyłącznie w zakresie zakończenia trwania stosunku służbowego. Wszelkie inne kwestie stanowiące element decyzji o zwolnieniu ze służby mają wyłącznie charakter formalny i nie dotyczą istoty rozstrzygnięcia. Nie mają samodzielnego bytu prawnego i nie mogą stanowić przedmiotu decyzji częściowej w rozumieniu art. 104 § 2 kpa i powołał się na wyrok NSA z dnia 21 maja 2009 r. o sygnaturze akt I OSK 916/08. Rozkaz ten stał się przedmiotem skargi W. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o jego uchylenie w części utrzymującej w mocy rozkaz personalny organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił organowi naruszenie art. 41 ust. 3 powołanej ustawy o Policji w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz art. 45 ust. 3, poprzez zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 45 ust. 3 ustawy, zamiast na podstawie art. 41 ust. 3. Odpowiadając na skargę Komendant Głowny Policji wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w rozkazie personalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przystępując do rozpoznania sprawy wskazać należy, że istota sporu sprowadza się do zarzutu skarżącego zwolnienia go ze służby w Policji, w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną zwolnienia. Zdaniem skarżącego organ winien to uczynić na podstawie art. 41 ust. 3, nie zaś na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Wskazać należy, że zgodnie z art. 40 powołanej ustawy o Policji, policjant może być skierowany z urzędu lub na jego prośbę do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych schorzeń ze służbą. W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem takim wystąpił skarżący w dniu 16 kwietnia 2009 r., inicjując niejako całe postępowanie. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w [...] , orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., utrzymanym w mocy orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej w [...] w dniu [...] sierpnia 2009 r. orzekła o całkowitej niezdolności W. W. do służby w Policji. Następnie skarżący w piśmie z dnia 3 sierpnia 2009 r., skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wyraził wolę natychmiastowego zwolnienia go ze służby w Policji, w związku ze wskazanym wyżej orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby. Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] , zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] września 2009 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Oznacza to, że zwolnienie ze służby z tej przyczyny ma charakter obligatoryjny. Podkreślić należy, że co do zasady zwolnienie policjanta ze służby na tej podstawie nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, z uwagi na treść art. 43 ust. 1 omawianej ustawy chyba, że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Oznacza to, że pisemne zgłoszenie przez policjanta wystąpienia ze służby, w związku z wydanym w jego sprawie orzeczeniem uznającym go za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, wyłącza stosowanie przepisu ochronnego, chroniącego trwałość stosunku służbowego policjanta w okresie 12 miesięcy od dnia faktycznego zaprzestania służby z powodu choroby. Na tle rozpoznawanej sprawy istotne jest zatem ustalenie czy skarżący uznany został za niezdolnego do służby i czy wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Nie ma natomiast znaczenia dla sprawy czy legitymuje się on zwolnieniem lekarskim, bowiem stwierdzenie całkowitej niezdolności do służby w Policji, przez Komisję Lekarską dowodzi o braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza możliwość pełnienia służby. Ma tym samym charakter trwały i stanowi podstawę do rozwiązania z nim stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o Policji. Przypomnieć należy, że skarżący pozostawał w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i zwolniony był z obowiązku świadczenia służby. Zatem termin dwunastomiesięczny, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji rozpoczął swój bieg od momentu orzeczenia przez komisję lekarską, o całkowitej niezdolności do służby. Rozwiązanie zatem stosunku służbowego z urzędu z tej przyczyny mogłoby nastąpić najwcześniej w sierpniu 2010 r. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt stwierdzenia przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA w [...] , orzeczeniem nr [...] z dni [...] lipca 2009 r., utrzymanym w mocy orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej w [...] w dniu [...] sierpnia 2009 r. całkowitej niezdolności W. W. do służby w Policji. Nie budzi również wątpliwości, że skarżący zgłosił pisemnie wystąpienie ze służby, o jakim mowa w art. 43 ust. 1 ustawy. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2009 r., skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wyraził bowiem wolę natychmiastowego zwolnienia go ze służby w Policji, przed upływem ustawowego 12 miesięcznego terminu. Ponadto wskazać należy, że skarżący nie kwestionował orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby w Policji. Ponadto, co istotne, oświadczenia woli w tym zakresie nie cofnął do dnia wydania zaskarżonego rozkazu personalnego. Tak więc organ miał podstawy uważać, że wniosek skarżącego z dnia 3 sierpnia 2009 r. złożony został w trybie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, nie zaś w trybie art. 41 ust. 3 ustawy, szczególnie, że domagał się on, ażeby nastąpiło to w trybie natychmiastowym. Organ rozkazem personalnym z dnia [...] września 2009 r., a zatem w terminie miesiąca, od złożenia wniosku z dnia 3 sierpnia 2009 r. i niespełna 2 tygodni od uprawomocnienia się orzeczenia o stanie zdrowia, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] września 2009 r., realizując tym samym jego żądanie. Podkreślić ponadto należy, że skarżący na etapie postępowania odwoławczego nie kwestionował w żaden sposób podstawy zwolnienia go ze służby, a jedynie zgłaszał zarzuty odnośnie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2007 i 2008. Dopiero w skardze do Sądu zarzucił organowi zwolnienie go ze służby na niewłaściwej podstawie prawnej, uznając, że winien organ to uczynić na podstawie art. 41 ust. 3 powołanej ustawy o Policji. Sąd rozpoznający sprawę nie podzielił tego zarzutu, uznając, że organ zasadnie potraktował oświadczenie woli skarżącego z dnia 3 sierpnia 2009 r., jako oświadczenie o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy. Wprawdzie organ nie przywołał tego przepisu w podstawie prawnej rozkazu, jednakże uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Komendant Główny Policji, przepis ten przywołał i dokonał jego prawidłowej interpretacji. W konsekwencji należy uznać, że bezpośrednią, a zarazem samoistną przyczyną obligującą przełożonego do zwolnienia policjanta ze służby był raport o zwolnienie ze służby. Dokonując analizy akt administracyjnych Sąd zważył także, że rozkaz personalny organu pierwszej instancji spełnia wymogi formalne określone przepisem § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjanta. W tych okolicznościach argumenty zaprezentowane w skardze przez W. W. nie znajdują uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowego należy wskazać, iż z uwagi na oddalenie skargi brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Zgodnie bowiem z przepisem art. 199 p.p.s.a., zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje stronie od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji lub w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a. (art. 200 i 201 p.p.s.a.).