II OSK 2227/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-07

Skład orzekający: Jerzy Bujko, Andrzej Jurkiewicz, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa studni głębinowej na działce, na której miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje zaopatrzenie w wodę z wodociągu miejskiego, może zostać zalegalizowana w trybie art. 48 Prawa budowlanego, pomimo naruszenia przepisów o odległościach od granicy działki i zbiornika na nieczystości?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że budowa studni głębinowej, nawet jeśli jest urządzeniem wodnym, podlega przepisom Prawa budowlanego. W przypadku samowoli budowlanej, legalizacja jest możliwa tylko przy łącznym spełnieniu warunków zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tej sprawie studnia naruszała przepisy o odległościach oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiało legalizację.
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości wybudowali studnię głębinową bez wymaganego pozwolenia na budowę, w odległości 1,5 m od granicy sąsiedniej działki i ok. 8 m od zbiornika na nieczystości. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał zaopatrzenie w wodę z wodociągu miejskiego. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę studni, uznając inwestycję za samowolę budowlaną, która nie może zostać zalegalizowana ze względu na naruszenie przepisów o odległościach oraz niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 lutego 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Małgorzata Miron (spr.) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. M. i K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 140/10 w sprawie ze skargi J. M. i K. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki studni oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 140/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi J. M. i K. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2009 r., nr WOA-7144/434c/07-09/7897 w przedmiocie nakazu rozbiórki studni oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. W dniu 27 lutego 2007 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ostrowie Wielkopolskim wpłynęło pismo Mieczysławy Michalak w sprawie wybudowania studni głębinowej (wierconej), na posesji należącej K. M. i J. M., przy granicy działki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ostrowie Wielkopolskim po przeprowadzeniu w dniu 9 marca 2007 r. kontroli na posesji zlokalizowanej w Ostrowie Wlkp., przy ul. M. Ferića 2 ( dz. nr 72/11) ustalił, że właściciele tej nieruchomości K. M. i J. M. wykonali bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę studnię głębinową - wierconą o głębokości ok. 9,0 m. Inwestycję zrealizowano w odległości 1,5 m od granicy działki nr 68/6, będącej własnością Mieczysławy Michalak. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ostrowie Wielkopolskim decyzją z dnia 22 sierpnia 2007 r. nakazał K. M. i J. M. wykonanie rozbiórki spornej studni wierconej wykonanej na ww. posesji. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2007 r. po rozpoznaniu odwołania K. M. i J. M. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. organ pierwszej instancji nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do 15 lutego 2008 r. stosownych dokumentów, celem wszczęcia procedury legalizacji samowoli budowlanej. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2008 r. organ pierwszej instancji wezwał inwestorów do przedłożenia dokumentów zgodnych z art. 33 ust. 2, pkt 1,2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), a kolejnym postanowieniem z dnia 26 listopada 2008 r. na inwestorów nałożony został obowiązek usunięcia uchybień dostarczonego projektu budowlanego studni wierconej. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ostrowie Wielkopolskim nałożył na K. M. i J. M. obowiązek przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla wykonania studni wierconej w celu zaopatrzenia w wodę budynku mieszkalnego, zgodnie z treścią art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. nr 129, poz.902). Na postanowienie inwestorzy złożyli zażalenie, a organ odwoławczy uznał je za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy. W dniu 23 października 2009 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o ponownym wszczęciu postępowania. Rozpoznając sprawę ponownie organ stwierdził, że usytuowanie studni narusza przepisy o odległościach, o których mowa w § 31 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. ( Dz. U. z 2002 r, nr 75, poz. 690 ze zm.), w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odległość studni wierconej od szamba powinna wynosić powyżej 15,0 m. W tym przypadku odległość ta nie jest zachowana (około 8,00 m). Zgodnie natomiast z uchwałą nr XVIV/435/2001 Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego z dnia 27 kwietnia 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego miasta Ostrowa Wielkopolskiego, w rejonie ul. Przymiejskiej plan miejscowy przewiduje "zaopatrzenie w wodę z wodociągu miejskiego" (§ 5 pkt 2a). Organ wskazał, iż zapis taki prowadzi do wniosku, że wykonanie studni wierconej jest niezgodne miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (niezgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), co wyklucza możliwość legalizacji studni. W związku z faktem, że nie zostały spełnione warunki legalizacji przedmiotowego obiektu organ pierwszej instancji, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, decyzją z dnia [...] października 2009 r., nakazał inwestorom K. M. i J. M. rozbiórkę spornej studni wierconej. Inwestorzy złożyli odwołanie od w/w decyzji. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że budowa studni nie została przez ustawodawcę zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż nie wymieniono jej w zamkniętym katalogu zawartym w art. 29 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie wykonano ujęcie wody (studnię wierconą), stanowiące urządzenie służące poborowi wody, które wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Stąd w sprawie zastosowanie znajduje procedura określona w art. 48 Prawa budowlanego z zachowaniem przesłanek wymienionych w ww. przepisie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego w niniejszej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek umożliwiających legalizację dokonanej samowoli budowlanej. Po pierwsze, bowiem lokalizacja przedmiotowej studni narusza przepisy o odległościach, o których mowa w § 31 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich sytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w zakresie odległości od zbiornika gromadzącego nieczystości (około 8 m zamiast 15 m) oraz granicy z sąsiednią działką (1,5 m zamiast 5 m). Po drugie, ze znajdującej się w aktach sprawy kopii uchwały Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego z dnia 27 kwietnia 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ostrowa Wielkopolskiego terenu w rejonie ul. Przymiejskiej wynika, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje "zaopatrzenie w wodę z wodociągu miejskiego". W świetle powyższego wykonanie studni wierconej celem zaopatrzenia w wodę uznać należało za niezgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a konkretnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że od zawiadomienia o zakończeniu budowy domu mieszkalnego organ pierwszej instancji nie wzniósł sprzeciwu. Rozstrzygnięcie organu nie miało formy decyzji administracyjnej, lecz miało charakter tzw. "milczącej zgody", co do której nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności. Za błędną uznał organ argumentację odwołujących się, sprowadzającą się do uznania, że skoro organ nie wniósł sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego wraz z przyłączami, a nie było wówczas sieci wodociągowej, to organ wyraził zgodę na budowę studni bez pozwolenia. Brak sieci wodociągowej nie uprawniał, bowiem inwestora do budowy studni bez pozwolenia na budowę. Nie podzielił również zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a, w zakresie braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji pierwszoinstancyjnej. Skargę na decyzję ostateczną wnieśli K. M. i J. M. domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, jako: naruszającej prawo proceduralne i materialne oraz ustawę zasadniczą, a także stojącą w sprzeczności z ukształtowanym dotychczas orzecznictwem Wojewódzkich Sądów Administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżących zgodnie z obowiązującym prawem pozwolenie na budowę integralnie obejmowało budynek wyposażony w instalacje i urządzenia techniczne, stanowiące całość technicznie - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Skarżący wskazali też, że zamiast przyłącza wodociągowego przewidzianego w warunkach zabudowy wykonali zasilanie budynku z własnej studni, a więc w istocie rzeczy odstąpili od ustalonych warunków zabudowy. W ich ocenie jednak, odstąpienie to nosi znamiona odstępstwa od uzyskanego pozwolenia budowlanego, a w takich przypadkach zastosowanie ma art. 51 w zw. z art. 50a Prawa budowlanego, a nie jak błędnie przyjął organ art. 48 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 5 sierpnia 2010 r. oddalając skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję o nakazie rozbiórki studni wskazał, że bezspornym faktem jest wykonanie przez K. M. i J. M. studni wierconej – głębinowej w warunkach samowoli budowlanej. Inwestycję zrealizowano na obszarze objętym ustaleniami uchwały nr XVIV/435/2001 Rady Miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego z dnia 27 kwietnia 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego miasta Ostrowa Wielkopolskiego, która w rejonie na którym dokonano samowoli budowlanej przewiduje "zaopatrzenie w wodę z wodociągu miejskiego" (§ 5 pkt 2a). Sieć wodociągową ulicy wykonano w latach 2006-2007. Inwestorzy wykonali studnię w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej oraz ok. 8m od zbiornika na nieczystości. Sąd pierwszej instancji wskazał, że sporna studnia stanowi, stosownie do treści art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego urządzenie budowlane funkcjonalnie związane z budynkiem mieszkalnym posadowionym na działce inwestorów, jako służące zaopatrzeniu budynku w wodę. Uznanie studni za urządzenie budowlane nie stoi na przeszkodzie jednoczesnemu zakwalifikowaniu jej jako samodzielnego obiektu budowlanego. Mając na uwadze rodzaj obiektów wymienionych przykładowo w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jako budowle, przyjąć należy bowiem, że studnia głębinowa należy do tej właśnie kategorii obiektów budowlanych. Konsekwencją uznania studni głębinowej za urządzenie budowlane i jednocześnie za budowlę jest poddanie robót budowlanych związanych z jej wykonaniem wymogom Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, z zastrzeżeniem art. 29-31, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest wykonywanie obudowy ujęć wód podziemnych, na które stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego wystarczające jest zgłoszenie zamiaru wykonania przedmiotowych robót budowlanych właściwemu organowi (por. wyrok NSA z 27 listopada 2009 r., sygn. II OSK 1840/08). Sąd wskazał, że w świetle obowiązującej regulacji prawnej nakaz rozbiórki obiektu zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej nie jest orzekany bezwzględnie, ale ustawodawca zobowiązał właściwe organy do badania czy samowolnie zrealizowana inwestycja jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy możliwe jest doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Warunkiem wydania decyzji legalizacyjnej jest natomiast łączne spełnienie obu przesłanek wymienionych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego tj. zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 48 ust. 2 pkt 1, jak i innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - art. 48 ust. 2 pkt. 2 tej ustawy. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że słusznie organy obu instancji dokonały analizy zgodności realizacji spornej studni z § 31 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny podpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 - dalej jako: rozporządzenie). Z treści § 31 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sposób jasny wynika bowiem, iż odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej) powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej 5 m do granicy działki. Tymczasem, ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji wynika bezspornie, iż istniejący stan faktyczny narusza postanowienia § 31 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, bowiem sporną studnię posadowiono w odległości 1,5m od granicy działki. Sąd miał również na uwadze brzmienie ust. 2 § 31 rozporządzenia, dopuszczającego sytuowanie studni w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki - pod warunkiem - zachowania na obydwu działkach odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5 § 31 rozporządzenia. Jak wynika z akt sprawy okoliczność ta nie umknęła również uwadze organów, które ustaliły jednak, że sporna studnia usytuowana została w odległości ok. 8m od zbiornika na nieczystości. Takie usytuowanie spornej studni przesądziło o niedopuszczalności doprowadzenia spornej samowoli do stanu zgodnego z prawem. Sąd za niezasadne uznał twierdzenia skarżących, że byli oni przekonani o realizacji studni w ramach pozwolenia na budowę z dnia 19 grudnia 2001 r. Obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.) w sposób zbliżony regulowały zasady posadowienia studni. Sąd odnosząc się do zarzutu sprzeczności zrealizowanej samowoli z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że warunkiem wydania decyzji legalizacyjnej jest spełnienie obu warunków tam wymienionych, tj. zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 48 ust. 2 pkt. 1) co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W dalszej kolejności Sąd za bezzasadny uznał zarzut wadliwego wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek Mieczysławy Michalak wskazując, że przepisy kpa nie określają formy wszczęcia postępowania zwykłego, jednak nie może budzić wątpliwości, że w myśl zasad ogólnych postępowanie dotyczące określenia ciążących na jednostce obowiązków wszczęte może zostać wyłącznie z urzędu, a datą wszczęcia postępowania z urzędu jest data dokonania pierwszej czynności wobec strony. Sąd wskazał również, że wbrew twierdzeniom skarżących decyzja o nakazie rozbiórki ma charakter związany, a nie jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ocena zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie potwierdza stanowiska skarżących o "uznaniowym charakterze" decyzji. Sami skarżący również nie wskazują jakie ewentualnie okoliczności wymagałyby, w ich ocenie, wnikliwszego wyjaśnienia. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, a więc zasady równości obywateli wobec prawa, Sąd wyjaśnił, że konstytucyjna zasada równości obywateli gwarantuje równość wobec prawa, a nie wobec jego naruszeń. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na przesłance z art. 174 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej P.p.s.a., wniósł J. M.. Zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie w sprawie a to art. 36 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2001 r. Nr 115 poz. 1229), w myśl którego właściciel gruntu ma prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie; prawo to nie stanowi prawa do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, -prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie w sprawie, a to art. 124 ustawy Prawo wodne, w myśl którego pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na wykonywanie urządzeń wodnych do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć o głębokości do 30 m, pobór wód powierzchniowych lub podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę, - prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie w sprawie, a to art. 4 ustawy z dnia 14 listopada 2005 r. Prawo geologiczne i górnicze, w myśl którego ww. ustawy nie stosuje się do wykonywania ujęć wód podziemnych do głębokości 30 m na potrzeby zwykłego korzystania z wód, - prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to art. 29 i art. 48 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy do niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2001 r. Nr 115 poz. 1229). Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na 2 podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszenie przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania przed sądem I instancji. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie takie przesłanki nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oceniając zasadność zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że nie posiadają one usprawiedliwionej podstawy. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego a mianowicie niezastosowania art. 36 i 124 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2005r. nr 239, poz. 2019 ze zm.) oraz art. 4 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze. Jednocześnie skarżący zarzucił naruszenie art. 29 i 48 Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie wskazane wyżej przepisy prawa wodnego oraz geologicznego i górniczego. W tej sytuacji rozważenia w pierwszej kolejności wymagało czy wskazane przez skarżących kasacyjnie przepisy winny mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji uznał za prawidłową to jest nienaruszającą przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy, decyzję organu nadzoru budowanego, mocą której organ ten nakazał skarżącym rozbiórkę studni wierconej. Podstawą materialno prawną tej decyzji był art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.). Tym samym Sąd podzielił pogląd organów nadzoru budowlanego co do tego, że wykonanie studni wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem obiekt ten nie został wymieniony w art. 29 Prawa budowlanego stanowiącym zamknięty katalog obiektów zwolnionych z takiego wymogu. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu co do tego, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma możliwości zalegalizowania przedmiotowej inwestycji albowiem nie spełnia ona co najmniej jednego z warunków wymienionych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego a mianowicie inwestycja jest niezgodna z § 31 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm. dalej: warunki techniczne). Stanowisko skarżących kasacyjnie, że Sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 29 i 48 Prawa budowlanego nie zasługuje na uwzględnienie. Uszło bowiem uwadze autora skargi kasacyjnej, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 pkt. 1 i 2 Prawa budowlanego przepisy ustawy (prawa budowlanego) nie naruszają przepisów odrębnych w tym w szczególności prawa geologicznego i górniczego – w odniesieniu do obiektów budowlanych zakładów górniczych oraz prawa wodnego – w odniesieniu do urządzeń wodnych. Zapis ten prowadzi do wniosku, że w stosunku do wymienionych w tym przepisie obiektów mają zastosowanie zarówno przepisy prawa wodnego (lub geologicznego i górniczego) jak i prawa budowlanego. Takie stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w tym m.in. w wyroku NSA z dnia 22 października 2010 r. w sprawie II OSK 1654/09 (Lex 746714), w który wskazuje się, że zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 2 p.b. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów ustawy z 2001 r. – Prawo wodne, w odniesieniu do urządzeń wodnych. Z kolei w myśl art. 62 ust. 2 p.w. przepisy art. 63-66 tej ustawy nie naruszają przepisów ustawy z 1994 r. – Prawo budowlane. Wzajemne relacje między tymi ustawami wskazują, że w stosunku do urządzeń wodnych, zdefiniowanych w art. 9 ust. 1 pkt 19 p.w. stosuje się łącznie przepisy obu wskazanych wyżej ustaw. Oznacza to, że przy braku szczególnych zwolnień, wykonanie urządzenia wodnego będzie wymagało zarówno pozwolenia na budowę (albo zgłoszenia), jak i pozwolenia wodnoprawnego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w niniejszej sprawie będą miały zastosowanie przepisy art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego oraz § 31 warunków technicznych. Niezależnie bowiem od tego czy inwestycja będąca przedmiotem decyzji nakazującej rozbiórkę będzie wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o przepisy ustawy - Prawo wodne czy też z takiego obowiązku będzie zwolniona – będą miały w stosunku do niej zastosowanie przepisy Prawa budowlanego. Ta ostatnia ustawa – jak wynika z jej art. 1 - normuje m.in. działalność obejmującą rozbiórkę obiektów budowlanych. Reasumując - niezależnie od tego czy studnia jest urządzeniem wodnym w rozumieniu przepisów - ustawy Prawo wodne to jest także obiektem budowlanym – budowlą, do której mają zastosowanie przepisy ustawy - Prawo budowlane. W konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Jedynie na marginesie wskazać także należy, że dla zachowania formy skargi kasacyjnej nie wystarczy powołanie przepisu prawa, który zdaniem autora skargi kasacyjnej został naruszony ale niezbędne jest również oznaczenie paragrafu (ustępu) i ewentualnie punktu, który został naruszony. Skarga kasacyjna takiego oznaczenia nie zawiera. Po pierwsze: art. 36 Prawa wodnego, w niezastosowaniu którego skarżący kasacyjnie upatrują wadliwości wyroku, zawiera kilka ustępów i punktów. Skarga kasacyjna nie określa, które z nich, zdaniem jej autora, zostały naruszone. Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia art. 124 Prawa wodnego. Przepis ten zawiera szereg punktów zaś autor skargi ich nie konkretyzuje. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że w uzasadnieniu środka odwoławczego skarżący cytuje pkt. 5 i 8 tego ostatniego przepisu co wskazywałoby, że w naruszeniu tych zapisów upatruje wadliwości zaskarżonego wyroku. I dalej - zauważyć należy, że wprawdzie autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 4 Prawa geologicznego i górniczego jednakże nie określił daty uchwalenia tej ustawy ani też miejsca publikacji. Powyższe skutkuje dodatkowo niemożnością oceny zasadności powyższego zarzutu biorąc pod uwagę, że obecnie obowiązująca ustawa Prawa geologiczne i górnicze została uchwalona w dniu 9 czerwca 2011 r. a zatem z oczywistych względów nie mogła ona mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Ustawa ta uchyliła ustawę z dnia 4 lutego 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 228, poz. 1427 ze zm.). Natomiast w Dzienniku Ustaw nie została opublikowana żadna ustawa Prawo geologiczne i górnicze z dnia 14 listopada 2005r., na którą to datę wskazuje się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt, że wnioskodawcy uzyskali warunki techniczne przyłącza do sieci ulicznej. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny – w oparciu o art. 184 ustawy - P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło