II SA/Wa 558/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Małgorzata Kukielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kpa, po rozpatrzeniu odwołania K.W. od rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] K.W. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku [...]. Pismem z dnia 15 czerwca 2009 r. wyżej wymieniony wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, wskazując, iż znane mu są ustawowe warunki wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a), art. 114 ust. 5 i art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 11 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137), zwolnił K.W. z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 grudnia 2009 r. i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. W dniu 30 grudnia 2009 r. K.W. wniósł odwołanie od powyższego rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2009 r., żądając jego uchylenia z powodu nieokreślenia w nim daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Ma to bowiem dla niego istotne znaczenie, ze względu na konieczność wypłaty przez organy wojskowe do dnia zwolnienia wszystkich należności pieniężnych związanych zarówno ze zwolnieniem ze służby, jak też należności, które powinien był otrzymać w toku służby. Wskazał, że nie otrzymał w toku służby dni wolnych za pełnienie dyżurów, a w związku ze zwalnianiem, w zamian za pełnienie dyżurów ponad obowiązujące normy dyżurów powinien być obliczony i wypłacony ekwiwalent pieniężny. Po rozpatrzeniu odwołania K.W., Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 79, poz. 669 ze zm.), sprawy wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Przywołując treść przepisów art. 114 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny, a zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek dokonanego wypowiedzenia, następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia, w ostatnim dniu miesiąca. Wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie K.W. wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej w dniu 15 czerwca 2009 r., wskutek czego, zaistniała przesłanka określona w art. 111 pkt 9 lit. a) powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej, dająca podstawę do zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy. Ponadto Minister Obrony Narodowej odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego wskazania terminu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej podał, że jest on bezpodstawny, ze względu na treść art. 114 ust. 5 wojskowej ustawy pragmatycznej, który stanowi, że zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia, w ostatnim dniu miesiąca. Żołnierz wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej w dniu 15 czerwca 2009 r., a zatem termin zwolnienia został ustalony na dzień 31 grudnia 2009 r. Według organu, wbrew twierdzeniom K.W., termin ten został wskazany w zaskarżonym rozkazie personalnym Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej. W skardze na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K.W. zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 108, art. 16, art. 8 i art. 10 Kpa. Z uwagi na powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a z ostrożności procesowej alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wnoszący skargę stwierdził, iż w jego ocenie rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], doręczony mu z końcem grudnia 2009 r., od którego odwołał się w dniu 30 grudnia 2009 r., nie stał się ostateczny w administracyjnym toku instancji. Na rozkaz ten nie został również nałożony rygor natychmiastowej wykonalności. Dlatego też, jego zdaniem, nie było możliwe wykonanie rozkazu personalnego przed datą rozpatrzenia odwołania, a organ drugiej instancji powinien był skorygować treść rozkazu personalnego przez zmianę daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień odpowiadający uzyskaniu przez ten rozkaz personalny przymiotu ostateczności w administracyjnym toku instancji. Skarżący wskazał również na wadliwy sposób prowadzenia postępowania, poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby Minister Obrony Narodowej utrzymując w mocy rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny, przy czym – stosownie do brzmienia art. 114 ust. 5 – zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia, w ostatnim dniu miesiąca. W rozpoznawanej sprawie K.W. wypowiedział, na podstawie zawartej w ust. 1 powołanego wyżej przepisu prawa, stosunek zawodowej służby wojskowej. Wskazać należy, że w sytuacji, gdy organ zgodził się z oświadczeniem woli skarżącego wyrażonym w powyższym wypowiedzeniu, zaistniała obligatoryjna podstawa zwolnienia go ze służby, bowiem zgodnie z art. 111 pkt 9 lit. a wojskowej ustawy pragmatycznej, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza. Zgodnie zaś z § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), żołnierz składa wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej do organu zwalniającego (ust. 1). Wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez żołnierza uważa się za dokonane, jeżeli zostało złożone za potwierdzeniem odbioru w kancelarii jednostki wojskowej lub wysłane przesyłką poleconą na adres jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni zawodową służbę wojskową (ust. 2). Wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonane przez żołnierza następuje w formie pisemnej i powinno zawierać oświadczenie woli żołnierza wskazujące jednoznacznie na zamiar wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego (ust. 3). W przypadku dokonania przez żołnierza wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, organ zwalniający wydaje decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, w której określa datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wynikającą z wypowiedzenia (ust. 4). Wycofanie wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza, za zgodą organu zwalniającego (ust. 5). Złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 5, nie wstrzymuje wykonania decyzji, o której mowa w ust. 4 (ust. 6). W przedmiotowej sprawie K.W. wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej w formie pisemnej z oświadczeniem wskazującym jednoznacznie na zamiar wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego, a zatem z zachowaniem kryteriów, określonych w powyżej przytoczonym przepisie. W tej sytuacji organ pierwszej instancji był zobowiązany wydać decyzję (rozkaz personalny), zwalniającą skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przenoszącą go do rezerwy. W ocenie Sądu, w odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących charakteru i wykonalności decyzji, od której wniesiono odwołanie, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że wniesienie odwołania od rozkazu, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego, nie wstrzymuje jego wykonania. Bieg terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej jest terminem prawa materialnego, precyzyjnie określającym zarówno jego początek, jak i zakończenie. Oznacza to, iż od momentu złożenia wniosku o wypowiedzenie stosunku służbowego rozpoczyna bieg ww. sześciomiesięczny termin, a organ wydający decyzję, w której czyni zadość woli żołnierza, ściśle określa datę, w której upływa okres wypowiedzenia. Wniesienie zatem przez K.W. odwołania nie wstrzymywało wykonania rozkazu personalnego I instancji. Minister Obrony Narodowej nie był również obowiązany do skorygowania treści rozkazu przez zmianę daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Pogląd ten - w pełni podzielany przez Sąd orzekający w obecnym składzie - wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 15 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 610/02, stanowiąc, iż "przepisy pragmatyki wojskowej, w zakresie dotyczącym trybu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w związku z art. 130 § 3 pkt 2 Kpa, wyłączają stosowanie przepisów art. 130 § 1 i § 2 Kpa co do rozpoczęcia biegu terminu wypowiedzenia oraz jego zakończenia ze skutkiem w postaci zwolnienia ze służby (...). W tym zakresie przepisy pragmatyki stanowią lex specialis w stosunku do przepisów Kpa regulujących generalnie kwestie wykonalności decyzji administracyjnych". W ocenie Sądu nie zostały także naruszone przepisy postępowania administracyjnego, a zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo odniesiono się bowiem do konkretnej sytuacji strony, zawarto w nim wskazanie i omówienie przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia. Zasada czynnego udziału strony i zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa również nie zostały naruszone w toczącym się postępowaniu. Brak wypowiedzenia się skarżącego co do zebranego materiału dowodowego nie miało wpływu na rozstrzygnięcie organu II instancji. Ponadto K.W. nie przejawiał żadnego zainteresowania sprawą, nie zgłaszał chęci zapoznania się z materiałem dowodowym, jak i wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.