II OSK 423/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej N. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 580/10 w sprawie ze skargi N. S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. II OSK 423/11 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Gd 580/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi N. S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] czerwca 2010 r., w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, iż decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie nakazał N. S. rozbiórkę wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu budowlanego – przyczepy stacjonarnej o wymiarach 4,88 m x 3,70 m pełniącej funkcję rekreacji indywidualnej, z tarasem (podestem) o wymiarach 3,70 m x 1,44 m oraz z wiatą przylegającą do przyczepy, o wymiarach 2,35 m x 4,88 m, stanowiących całość konstrukcyjną i funkcjonalną z przyczepą stacjonarną. Decyzja ta była wydana w konsekwencji niewykonania przez inwestora obowiązku przedłożenia określonych dokumentów /ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki, projektu budowlanego i dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane/ nałożonego na niego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z dnia [...] listopada 2009 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W odwołaniu od tej decyzji N. S. zarzucił organowi I instancji niewłaściwą kwalifikację przyczepy jako obiektu budowlanego, na dowód czego przedłożył czasowy dowód rejestracyjny przyczepy. Według strony przedmiotowy obiekt jest przyczepą specjalną (kempingową), w związku z czym przedmiotowa przyczepa nie jest barakowozem. W myśl definicji wynikającej z orzecznictwa barakowóz( zamiennie barak) nie jest pojęciem tożsamym z przyczepą kampingową, służącą jedynie do postoju w określonym miejscu w charakterze rekreacyjnym, możliwą do zmiany miejsca postoju. Przyczepa taka nie jest budynkiem, ani budowlą ani obiektem małej architektury. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że nastąpiło naruszenie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez usytuowanie w 1995r. na bez decyzji o pozwoleniu na budowę nietrwale związanych z gruntem, zintegrowanych ze sobą konstrukcyjnie i użytkowo: przyczepy stacjonarnej o funkcji obiektu rekreacyjnego i wiaty, co uzasadniało wydanie decyzji o rozbiórce, wobec niewykonania obowiązków nałożonych powołanym wyżej postanowieniem. Następnie organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do przepisów art. 29 ust. 1 pkt. 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1. Natomiast lokalizacja takiego obiektu na czas dłuższy niż 120 dni wymaga uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotową przyczepę należy uznać za tymczasowy obiekt budowlany, usytuowany w jednym miejscu na czas dłuższy niż 120 dni- co wymaga pozwolenia na budowę, którego skarżący nie uzyskał. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku N. S. zarzucił naruszenie prawa materialnego: art. 3 ustawy Prawo budowlane, a w szczególności art. 3 pkt 5 tej ustawy, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że zakresem zdefiniowanego w tym przepisie terminu "tymczasowy obiekt budowlany" objęte są także przyczepy campingowe, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że postawienie przyczepy campingowej na swojej nieruchomości przez skarżącego wymagało pozwolenia na budowę. Skarżący wskazał, że przedmiotowa przyczepa jest przyczepą campingową przeznaczoną do ciągnięcia przez ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny i nie może być ona sklasyfikowana jako budynek (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego), obiekt małej architektury (art. 3 pkt 4 ), czy też jako budowla (art. 3 pkt 3). Przyczepa nie jest również tymczasowym obiektem budowlanym ( art. 3 pkt 5 ustawy). Przepisem tym nie można bowiem obejmować w sposób dowolny każdego urządzenia niepołączonego trwale z gruntem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że .skarga nie jest zasadna. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że ze znajdującego się w aktach sprawy materiału wynika, iż przedmiotowa przyczepa służy do zaspokojenia celów rekreacyjno – wypoczynkowych (co dodatkowo potwierdza dobudowanie do niej tarasu i wiaty) w jednym i tym samym miejscu – na działce skarżącego. W przedstawionym stanie faktycznym, prawidłowo ustalonym przez organ, uprawnione było więc, w ocenie Sądu, stanowisko, że przedmiotowa przyczepa wraz z dobudowanym tarasem i wiatą (należy zaznaczyć, że nie była zarejestrowana jako "pojazd" czy też "przyczepa specjalna" od roku 1995, a na dzień orzekania przez organ II instancji strona dysponowała jedynie pozwoleniem czasowym i nie przedstawiła ważnej oceny technicznej) w istocie stała się tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Przepis ten, stanowiąc legalną definicję tymczasowego obiektu budowlanego przewiduje, że jest to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, katalog obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem jest otwarty, tak więc przyczepa typu SAM, w ocenie Sądu zbliżona charakterem do barakowozu, może w okolicznościach niniejszej sprawy zostać zakwalifikowana jako tymczasowy obiekt budowlany. W związku z tym, zdaniem Sądu I instancji, prawidłowo organ zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako wymagający pozwolenia na budowę, w świetle treści art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, przewidującego, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Tak więc usytuowanie przedmiotowej przyczepy nietrwale połączonej z gruntem oraz dobudowa do niej tarasu i wiaty, na okres dłuższy niż 120 dni (w niniejszej sprawie 15 lat liczonych do daty zaskarżonego rozstrzygnięcia), nie podlega wyjątkowi przewidzianemu w przytoczonym wyżej przepisie, a tym samym wymagało pozwolenia na budowę. Ponieważ strona nie wypełniła obowiązków nałożonych opisanym wyżej postanowieniem PINB z dnia [...] listopada 2009 r., przedstawione okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Skargę kasacyjna od tego wyroku wniósł N. S. zarzucając zaskarżonemu wyrokowi: 1/ naruszenia prawa materialnego, tj.: - art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że zakresem zdefiniowanego w tym przepisie terminu "tymczasowy obiekt budowlany" objęte są także przyczepy campingowe, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że postawienie przyczepy campingowej na swojej nieruchomości przez skarżącego wymagało pozwolenia na budowę, którego skarżący nie posiadał oraz art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że stanowi on podstawę prawną do rozbiórki obiektu, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia, faktycznie w okolicznościach niniejszej sprawy nie będącego obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów ww. ustawy Prawo budowlane; 2/ naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 ppsa poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. dowodu rejestracyjnego dotyczącego przedmiotowej przyczepy, pomimo że było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że przedmiotowa przyczepa błędnie została zakwalifikowana do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych bowiem, jako pojazd, jest przystosowana do ciągnięcia przez ciągnik. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty koncentrują się wokół bezpodstawnego – zdaniem wnoszącego tę skargę uznania przez organu administracji, a następnie zaakceptowaniu tego stanowiska przez Sąd I instancji, iż znajdująca się na nieruchomości należącej do skarżącego przyczepa stanowi obiekt budowlany, podczas gdy jest ona w istocie przystosowana do ruchu poprzez ciągnięcie przez ciągnik rolniczy bądź pojazd wolnobieżny. Tak sformułowane zarzuty nie były w stanie podważyć prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w orzekającym składzie podziela twierdzenia zawarte w zaskarżonym wyroku, natomiast, biorąc pod uwagę ustalenia postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym, należy uznać, iż prawidłowo Sąd pierwszej instancji orzekł, że stan faktyczny ustalono w sprawie właściwie. Wynika z niego jednoznacznie, że przedmiotowa przyczepa campingowa służy do zaspokajania celów rekreacyjnych w jednym miejscu, to jest na nieruchomości należącej do skarżącego, o czym świadczy dodatkowo, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, fakt, że dobudowano do niej wiatę i taras. W związku z powyższym prawidłowo uznano, że przedmiotowa przyczepa stanowi w istocie obiekt budowlany służący celom rekreacyjno-wypoczynkowym, a nie jak podnosi skarżący – pojazd, w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, co wynika dodatkowo, jak podał to Sąd I instancji, opinia rzeczoznawcy, a także fakt, iż przedstawiony na etapie postępowania administracyjnego czasowy dowód rejestracyjny, podawany przez stronę za dowód w niniejszej sprawie, utracił ważność. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż Sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 4 czerwca 2007 r. I OSK 982/06, iż dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Zatem jeśli nawet taki dowód jest oferowany przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd, nie może być jednoznacznie oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie istotne, mające wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczne także okazały się zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji orzekł, że nie wystąpiło w tym zakresie naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy zarówno z powodu błędnej ich wykładni oraz niewłaściwego zastosowania, biorąc pod uwagę dokonaną subsumcję stanu faktycznego w tej sprawie bowiem jak już zostało wykazane, przedmiotowa przyczepa campingowa służy celom rekreacyjno-wypoczynkowym. Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu administracyjnym, prawidłowo legalność działania organów administracji w danej sprawie poddał kontroli Sąd pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ppsa.