III SA/Gd 367/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. T. na pismo Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie wyznaczenia stanowiska służbowego oraz ustalenia wysokości uposażenia postanawia: odrzucić skargę. Z dniem 1 czerwca 2000 r. S. T. został mianowany do służby stałej w Urzędzie Celnym na stanowisko naczelnika działu (stopień służbowy podkomisarz celny). Jednocześnie ustalono w/w warunki pełnienia służby, tj. grupę uposażenia zasadniczego, wysokość dodatku za stopień służbowy, dodatek za wieloletnią służbę oraz premię regulaminową. Pismem z dnia 29 kwietnia 2010 r. p.o. Dyrektora Izby Celnej komisarz celny A. Ś. działając na podstawie art. 27 ust. 11 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.) z dniem 1 maja 2010 r. odwołała w/w ze stanowiska Naczelnika Wydziału w Izbie Celnej. Pismem z tej samej daty p.o. Dyrektora Izby Celnej, w oparciu o art. 150 ust. 1 w/w ustawy o Służbie Celnej, art. 25 ust. 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 z póżn. zm.) w zw. z art. 222 ust. 2 w/w ustawy o Służbie Celnej i rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2000 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego w Służbie Celnej, wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłacania dodatków do uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 36, poz. 408 z późn. zm.) wyznaczyła w/w stanowisko eksperta celnego w Izbie Celnej w G. Jednocześnie ustalono w/w uposażenie zasadnicze przy zastosowaniu określonego mnożnika kwoty bazowej. Nadto pismem z tej samej daty p. o. Dyrektora Izby Celnej wyznaczyła w/w miejsce wykonywania obowiązków służbowych w Wydziale Kontroli Przedsiębiorców w Izbie Celnej. W piśmie z dnia 6 maja 2010 r. zatytułowanym "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy" S. T. wskazał, że podjęte, nieuzasadnione i krzywdzące rozstrzygnięcia są w istocie wyrazem przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. W piśmie z dnia 25 maja 2010 r. p.o. Dyrektora Izby Celnej stwierdziła, że przyczyny dotyczące odwołania zostały przedstawione w rozmowie z dnia 6 maja 2010 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. T. wniósł o uchylenie wszystkich wydanych w sprawie rozstrzygnięć, uznając, że pismo Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 maja 2010 r. jest decyzją administracyjną . W uzasadnieniu skargi wskazano, że wydane rozstrzygnięcia są przejawem obejścia art. 97 i art. 188 ustawy o Służbie Celnej. W istocie bowiem w stosunku do skarżącego nie zachodził jakikolwiek przypadek uzasadniający przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, które de facto miało miejsce. Z kolei Dyrektor Izby Celnej zamiast wydać w sprawie decyzję administracyjną przesłał skarżącemu pismo z informacją o formie wyjaśnienia przyczyn podjętych rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. W myśl art. 1 P.p.s.a. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś § 2 P.p.s.a.. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Spór pomiędzy skarżącym a organem dotyczy podjętych przez Dyrektora Izby Celnej rozstrzygnięć o: odwołaniu skarżącego ze stanowiska Naczelnika Wydziału w Izbie Celnej, wyznaczeniu skarżącemu stanowiska służbowego eksperta celnego w Izbie Celnej oraz ustaleniu warunków uposażenia skarżącego na stanowisku inspektora celnego. Przepis art. 222 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168 poz. 1323 ze zm.) stanowi, że w sprawach związanych z uposażeniem zasadniczym i stanowiskami służbowymi, do dnia 31 grudnia 2010 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Z rozdziału 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U z 2004 r. Nr 156 poz.1641 ze zm., zwana dalej ustawą o Służbie Celnej) wynika, że ustawodawca przewidział dwa tryby rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy celnych ze stosunku służbowego. Niektóre roszczenia są rozpatrywane w postępowaniu administracyjnym uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym organy administracji wydają decyzje administracyjne, inne rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Rozgraniczenie to jest przeprowadzane w ten sposób, że we wskazanych sprawach wydaje się decyzje, do których stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, zaś spory o pozostałe roszczenia zostały przekazane sądowi właściwemu w sprawach z zakresu prawa pracy. Ustawodawca skonstruował zatem domniemanie rozpoznawania sporów o roszczenia funkcjonariuszy celnych ze stosunku służbowego przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Normatywnym tego wyrazem jest art. 81 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej, w których to przepisach wskazano sprawy, w których wydaje się decyzje administracyjne, z wyraźnym wskazaniem, że do tych postępowań stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 powołanej ustawy, w którym zastrzeżono, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych w sprawach innych niż wymienione wart. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Warto zauważyć, że podobne rozwiązanie przyjęto w nowej ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, gdzie w myśl art. 188 ust. 6 skarga do sądu administracyjnego przysługuje na decyzje o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych oraz o zwolnieniu ze służby. Do postępowań we wszystkich w/w sprawach stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 188 ust. 5 powołanej ustawy). Spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych wart. 188 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy ( art. 189 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r.). Wskazując wart. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej sprawy, w których wydaje się decyzje administracyjne w postępowaniu regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wymieniono zwolnienie ze służby funkcjonariusza celnego, przeniesienie albo zlecenie mu wykonywania innych obowiązków służbowych, przeniesienie na niższe stanowisko bądź zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych i w związku z tym podstawowym zagadnieniem występującym w rozpoznawanej sprawie jest wyjaśnienie, czy czynności będące udziałem skarżącego należą do tych spraw. Skarżący przed odwołaniem zajmował stanowisko Naczelnika Wydziału w Izbie Celnej. Stanowisko naczelnika wydziału w izbie celnej, jest, jak wynika z art. 17 ust. 13 ustawy o Służbie Celnej, jednym z kierowniczych stanowisk w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej. Do obsadzania i zwalniania tych stanowisk stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powołania i odwołania zastępcy naczelnika urzędu celnego (art. 17 ust. 14 ustawy o Służbie Celnej). Stanowisko zastępcy naczelnika urzędu celnego jest jednym z wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej (art. 17 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej). Odwołanie z wyższego stanowiska kierowniczego powoduje zwolnienie z jednostki organizacyjnej Służby Celnej, przy czym jeżeli powołanym na wyższe stanowisko kierownicze był funkcjonariusz celny, to odwołanie nie powoduje zwolnienia ze służby. W takim przypadku kierownik urzędu, w którym funkcjonariusz celny pełnił poprzednio służbę, wyznacza temu funkcjonariuszowi stanowisko, na którym będzie pełnił służbę po odwołaniu (art. 25 ust. 4 i 5 ustawy o Służbie Celnej). Stosując odpowiednio te wszystkie zasady do zwolnienia stanowiska naczelnika wydziału w izbie celnej można powiedzieć, że osobę powołaną na to stanowisko spośród funkcjonariuszy celnych odwołuje dyrektor izby celnej, zaś kierownik urzędu, w którym funkcjonariusz ten pełnił poprzednio służbę, wyznacza mu stanowisko, na którym będzie pełnił służbę po odwołaniu. Rozważenia zatem wymaga, czy czynności te należą do katalogu spraw wymienionych wart. 81 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. W ocenie Sądu, ustawodawca do uregulowania statusu prawnego funkcjonariuszy zajmujących kierownicze stanowiska w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej celowo użył sformułowań, które nie występują wart. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Przy czym należy zastrzec, że dotyczy to wszystkich czynności związanych z odwołaniem funkcjonariusza celnego ze stanowiska kierowniczego, a więc także będącego konsekwencją odwołania wyznaczenia przez kierownika urzędu, w którym dotychczas pełnił służbę stanowiska, na którym będzie pełnił służbę po odwołaniu. Należy zatem przyjąć, że odwołanie funkcjonariusza celnego ze stanowiska kierowniczego i wyznaczenie mu miejsca pełnienia służby po odwołaniu nie należą do spraw wymienionych wart. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Wobec tego w tych sprawach organy administracji publicznej nie są uprawnione do wydawania decyzji administracyjnych w postępowaniu uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 502/08, wyrok NSA z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 961/08, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 7/08). Skoro zatem akty Dyrektora Izby Celnej o odwołaniu skarżącego ze stanowiska Naczelnika Wydziału w Izbie Celnej, wyznaczeniu skarżącemu stanowiska służbowego eksperta celnego w Izbie Celnej oraz ustaleniu warunków uposażenia skarżącego na stanowisku eksperta celnego nie są decyzjami administracyjnymi w sprawie, o jakiej mowa wart. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, to skarżącemu nie przysługiwało prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu art. 127 § 3 K.p.a. Nie można zatem uznać, iż skarżone w tej sprawie pismo Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 maja 2010 r. nr 320000 IKAW-112-37/2010/AK-2, stanowiące odpowiedź na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Powyższe pismo ma zatem charakter jedynie informacyjny co do kwestii trybu odwołania ze stanowiska kierowniczego w Służbie Celnej, nie będąc ani decyzją administracyjną, ani innym aktem bądź czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego wymienionymi wart. 3 § 2 pkt 1-8 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, skargę jako nie należącą do właściwości sądu administracyjnego należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.