II SA/Ke 338/10
WyrokWSA w Kielcach2010-08-09
Skład orzekający: Jacek Kuza, Renata Detka, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot korzystający ze środowiska, który nie uzyskał pozwolenia zintegrowanego w terminie, ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska, nawet jeśli brak pozwolenia wynikał z długotrwałych procedur administracyjnych lub posiadał ważne pozwolenia sektorowe?Ratio decidendi
Podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia zintegrowanego ponosi opłatę podwyższoną, niezależnie od przyczyn braku pozwolenia, w tym długotrwałości procedur administracyjnych. Posiadanie ważnych pozwoleń sektorowych nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia zintegrowanego i nie wyłącza stosowania opłaty podwyższonej po upływie terminu na uzyskanie pozwolenia zintegrowanego, gdyż pozwolenia sektorowe wygasają z mocy prawa.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa ustalającą opłatę za korzystanie ze środowiska za I półrocze 2008 r. w wysokości 19 565 zł. Spółka nie uzyskała pozwoleń zintegrowanych dla swoich instalacji w terminie do 31 grudnia 2006 r. i argumentowała, że brak pozwoleń wynikał z winy organów administracji oraz że posiadała ważne pozwolenia sektorowe. Organy administracji uznały, że brak pozwolenia zintegrowanego w terminie skutkuje nałożeniem opłaty podwyższonej, a pozwolenia sektorowe wygasły z mocy prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lipca 2010r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska za pierwsze półrocze 2008r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Marszałek Województwa na podstawie art. 275, art. 276 ust. 1, art. 281, art. 288 ust. 2, art. 193 ust. 2, art. 292 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (t.jedn. Dz.U. z 2008 nr 25, poz.150 ze zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2003r., nr 1, poz. 120), obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 20 września 2007r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2008 (MP nr 68, poz. 754), art. 21 § 3 i art. 53 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), § 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. Nr 165, poz. 1373), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 września 2003 r., w sprawie późniejszych terminów do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (Dz.U. Nr 177, poz. 1736) i art. 104 kpa, po rozpatrzeniu z urzędu sprawy dotyczącej określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska dla A. Sp. z o.o. ul. P., K., Oddział O., K., za okres I półrocza 2008 r.:
1. ustalił dla A. Sp. z o.o. ul. P., K., Oddział O., K. opłatę za korzystanie ze środowiska (wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza) za I półrocze 2008 r. - w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu - w kwocie 19 565 zł, stosownie do wyliczenia zawartego w załączniku do decyzji, stanowiącego jej integralną część;
2. zobowiązał do naliczenia odsetek z tytułu zaległości w opłacie wskazując, iż termin płatności należnej opłaty przypadał na dzień 31 lipca 2008r.;
3. zobowiązał do wpłaty należnych kwot, na konto organu, w terminie 14 dni od otrzymania niniejszej decyzji, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Rozpoznając odwołanie A. Sp. z o.o. w K. Oddział O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 275, art. 276 ust., art. 281, art. 288 ust. 2 i art. 193 ust. 2 oraz art. 292 ustawy Prawo ochrony środowiska utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
A. Sp. z o.o. w K. Oddział O. jest podmiotem korzystającym ze środowiska, posiada instalacje do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania tj. Zakłady Ceramiczne O. I, O. II w O. gm. K., G. w O. gm. B. i S. w B. gm. S. Pismem z dnia 30 lipca 2008r. (data wpływu do organu 1 sierpień 2008r.)
Organ odwoławczy powołując się na treść art. 284 ust. 1, 286 ust. 1, art. 288 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazał, że podmiot korzystający ze środowiska zobowiązany jest ustalać we własnym zakresie wysokości należnych opłat i wnosić je na rachunek urzędu marszałkowskiego, bez wezwania. W terminie wniesienia opłaty podmiot ten przedkłada również marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane wykorzystane do ustalenia wysokości opłat. Jeżeli podmiot zamieścił w wykazie informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa, wymierza opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłata należną, a wynikająca z wykazu.
W dniu 1 sierpnia 2008r. spółka przedłożyła do Urzędu Marszałkowskiego wykaz w zakresie korzystania ze środowiska wraz z wysokością należnych opłat za I półrocze 2008r. W wykazie tym spółka ustaliła opłatę podstawową, bez uwzględnienia zwyżki z tytułu braku wymaganych prawem pozwoleń zintegrowanych. Marszałek wezwał spółkę do przesłania korekt za korzystanie ze środowiska za I półrocze 2008r. z podziałem emisji zanieczyszczeń z instalacji O. I, O. II i S. na okresy przed i po uzyskaniu pozwoleń zintegrowanych. Spółka nie przedstawiła korekty za I półrocze 2008r., a ponadto wniosła o nie naliczanie opłat zwyżkowych dla instalacji w Górce.
Organ wskazał, że instalacje O. I, O. II i G. wymagały uzyskania pozwolenia zintegrowanego w terminie do dnia 31 grudnia 2006r. Z przedłożonych Marszałkowi dokumentów wynikało, że w trakcie I półrocza 2008r. Spółka uzyskała jedynie pozwolenie zintegrowane dla instalacji O. I - wydane przez Starostę K. w dniu 3 marca 2008r. Dla instalacji O. II pozwolenie zintegrowane zostało wydane w dniu 28 listopada 2008r. Natomiast eksploatacja instalacji G. w B. w I półroczu 2008r. odbywała się bez wymaganego prawem pozwolenia zintegrowanego, podobnie jak instalacja S. w B.. Organ I instancji ustalił, że rozpoczęcie tej eksploatacji nastąpiło w lipcu 2007r. i od II półrocza 2007r. Spółka zaczęła również rozliczać emisję, a pozwolenie zintegrowane w odniesieniu do tej instalacji Spółka uzyskała w dniu 27 października 2008 r.
Zgodnie z art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska.
Organ odwoławczy podał, że A. Sp. z o.o. w K. kwestionując zasadność naliczenia opłaty podwyższonej wskazywała na długotrwałą procedurę uzyskania pozwolenia zintegrowanego. W ocenie tego podmiotu opóźnienie w uzyskaniu pozwoleń wynikało wyłącznie z winy organów orzekających w tym przedmiocie.
Nie podzielając tego stanowiska, organ odwoławczy stwierdził, że pozwolenia zintegrowane, co do zasady mają taki sam charakter jak pozostałe pozwolenia na korzystanie ze środowiska, czyli powinny być uzyskiwane przed podjęciem działalności, z wykonywaniem której wiąże się obowiązek ich uzyskania. Dla przedsięwzięć funkcjonujących w dacie wejścia w życie ustawy w art. 19 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) wprowadzone zostały okresy dostosowawcze oraz upoważniono ministra właściwego do spraw środowiska do wskazania późniejszych terminów uzyskania pozwoleń zintegrowanych, jednak nie dłużej niż do 31 października 2007r. W oparciu o to upoważnienie Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 26 września 2003r. w sprawie późniejszych terminów do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (Dz.U. Nr 177, poz. 1736). Dla instalacji do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania, o zdolności produkcyjnej ponad 75 ton na dobę lub o pojemności pieca przekraczającego 4 m3 i gęstości ponad 300 kg wyrobu na m3 pieca najdłuższy termin uzyskania pozwolenia zintegrowanego określony został na dzień 31 grudnia 2006r. Po upływie terminów określonych w tym akcie wykonawczym, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie uzyskał pozwolenia zintegrowanego dotychczasowe (sektorowe) pozwolenia wygasają (art. 193 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska).
Kolegium wskazało, że nałożenie opłaty podwyższonej na podmiot korzystający ze środowiska jest sankcją administracyjną za brak pozwolenia na wprowadzanie substancji zanieczyszczających (gazów i pyłów) do środowiska (powietrza). Obowiązek uiszczenia opłaty podwyższonej uwarunkowany jest zaistnieniem przesłanki obiektywnej - braku pozwolenia, co rodzi skutek w postaci obligatoryjnej opłaty. Przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie zawierają podstaw materialno-prawnych pozwalających na odstąpienie przez organ od wymierzenia opłaty podwyższonej. W orzecznictwie pojawiły się wątpliwości związane z ustaleniem, czy po spełnieniu pewnych warunków korzystający ze środowiska nie może się zwolnić z obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska. Wskazywano przede wszystkim, iż podmiot, który nie dopełnił obowiązku administracyjnego musi mieć możliwość obrony i wykazania, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności (NSA uchwała z dnia 21 grudnia 1998r., OPS 13/98). Dlatego też Kolegium w swoich poprzednich decyzjach nakazywało organowi I instancji wyjaśnienie okoliczności nie uzyskania przez Ceramikę Budowlaną Sp. z o.o. w K. wymaganych pozwoleń zintegrowanych.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w oparciu o przeprowadzone przez organ I instancji postępowania wyjaśniające nie można stwierdzić, iż fakt nie uzyskania pozwoleń zintegrowanych był spowodowany wyłączną winą organów właściwych do ich udzielenia. Organ odwoławczy podkreślił, iż wnioski o udzielenie pozwoleń zintegrowanych złożone zostały przez A. Sp. z o.o. pismami z dnia 29 grudnia 2006r. (data wpływu do organu właściwego 2 styczeń 2007r.), co wykluczało uzyskanie tych pozwoleń w terminie do dnia 31 grudnia 2006r. Procedura uzyskania pozwolenia zintegrowanego jest skomplikowana i długotrwała. Pozwolenie to łączy w sobie pozwolenia sektorowe, wymienione w art. 181 ust. 1 pkt 2-4 ustawy oraz pozwolenia wodnoprawne, wydawane w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne. Z uwagi na skomplikowany charakter tych pozwoleń w art. 209 ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska zawarto szczególną regulację dotyczącą terminów załatwiania tych spraw, w stosunku do terminów wynikających z art. 35 § 5 kpa. Zgodnie z art. 209 ust. 2, jeżeli pozwolenie zintegrowane ma objąć instalację po raz pierwszy (tak jak w przypadku przedmiotowych instalacji) lub ma objąć instalację po istotnej zmianie, wydanie pozwolenia zintegrowanego powinno nastąpić w ciągu 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
Organ podniósł także, że w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że odpowiedzialność za wprowadzenie substancji do środowiska bez wymaganego pozwolenia oparta jest na konstrukcji przesłanek obiektywnych-skutkowych, których istnienie warunkuje w sposób bezwzględny określone w przepisach konsekwencje, niezależnie od braku po stronie danej jednostki organizacyjnej, ponoszącej opłaty za korzystanie ze środowiska, zawinienia w zakresie nieuzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Organ powołał się m.in. na wyrok NSA z dnia 17 marca 2006r., sygn. akt II OSK 646/05, w którym Sąd wskazał, że przepis art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska nie uzależnia obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej od tego, z jakich przyczyn podmiot korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadał takiego pozwolenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zatem, że ustalenie przez organ I instancji opłaty podwyższonej jest uzasadnione, a ponadto stwierdziło, że sposób wyliczenia opłaty nie budzi zastrzeżeń. W przypadku braku wymaganego pozwolenia kwotę opłaty podstawowej za korzystanie ze środowiska w latach 2007-2008 zwiększa się o 200%.
Opłata należna za I półrocze 2008r. stanowi różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu, w kwocie 19 565 zł. Ponieważ Spółka nie złożyła korekty sprawozdania za I półrocze 2008r., wyliczone przez Spółkę wielkości emisji ujęte w wykazie za korzystanie ze środowiska przedłożonym Marszałkowi, podzielone zostały proporcjonalnie do ilości dni bez pozwoleń zintegrowanych i z pozwoleniami zintegrowanymi. W oparciu o daty udzielenia tych pozwoleń organ ustalił, że instalacja O. I funkcjonowała 62 dni bez pozwolenia i 120 dni z pozwoleniem, zaś instalacja O. II, G. i S. – 182 dni bez pozwoleń. Organ nie wniósł zastrzeżeń co do zakresu korzystania przez Spółkę ze środowiska, w tym ilości wprowadzonych zanieczyszczeń do powietrza. W ocenie organu brak pozwolenia zintegrowanego dla instalacji prowadzonych przez A. Sp. z o.o. uzasadnia ustalenie opłaty w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłata należną, a wynikająca z wykazu przedłożonego przez Spółkę.
Wymierzając opłatę należną za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego organ uwzględnił wysokość opłaty wynikającej z wykazu – 70 589 zł i zobowiązał Spółkę do wpłaty kwoty 19 565 zł, będącej różnią pomiedzy opłatą należną (90 154 zł), a opłatą zadeklarowaną w wykazie (70 589 zł).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wniosła A. Sp. z o.o. w K., domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, bądź też uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka przyznała, iż na dzień 31 grudnia 2006r. nie posiadała pozwolenia zintegrowanego. W II półroczu 2008r. Spółka uzyska pozwolenia zintegrowane dla instalacji ZC O. II, S., natomiast instalacja G. do chwili obecnej nie posiada pozwolenia zintegrowanego. Jednakże w tym okresie instalacja posiadała ważne pozwolenia sektorowe na odprowadzanie pyłów i gazów. Suma pozwoleń sektorowych w swoim okresie odpowiada pozwoleniom zintegrowanym, co oznacza jedynie nieistnienie jednolitego dokumentu pozwolenia zintegrowanego. Wobec czego naliczenie opłaty jest bezpodstawne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd podziela ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, jak również argumentację prawną przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Stosownie do art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U. z 2008r. Nr 25, poz. 150), zwanej dalej ustawą - podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Zgodnie natomiast z art. 292 pkt 1 ustawy w związku z art. 14 ustawy z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 113 poz. 954 ze zm.) - podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia w 2008r. ponosi opłaty podwyższone o 200%. Stosownie do art. 180 ustawy eksploatacja instalacji powodująca:
1)wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza,
2)wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi,
3)wytwarzanie odpadów,
jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane.
Z kolei zgodnie z art. 181 ust. 1 tej ustawy organ ochrony środowiska może udzielić pozwolenia:
1) zintegrowanego;
2) na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza;
3) wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi;
4) na wytwarzanie odpadów.
Pozwolenia, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 2-4 ustawy oraz pozwolenia wodnoprawne nie są wymagane w przypadku obowiązku posiadania pozwolenia zintegrowanego. Trzeba zgodzić się z organem, iż pozwolenia zintegrowane co do zasady mają taki sam charakter, jak pozostałe pozwolenia na korzystanie ze środowiska, czyli powinny być uzyskiwane przed podjęciem działalności, z wykonywaniem której wiąże się obowiązek ich uzyskania. Jak wynika z art. 201 ustawy - pozwolenia zintegrowane są wymagane w przypadku prowadzenia instalacji, które ze względu na rodzaj i skalę wykonywanej działalności, mogą powodować znaczne zanieczyszczenie elementów przyrodniczych albo środowiska w całości. Minister Środowiska w rozporządzeniu z dnia 26 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenia poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. nr 122, poz. 1055) określił, iż obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego objęta została instalacja do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania, o zdolności produkcyjnej ponad 75 ton na dobę lub o pojemności pieca przekraczającej 4 m3 i gęstości ponad 300 kg wyrobu na m3 pieca (pkt 3 ppkt 5 załącznika do rozporządzenia).
A. Sp. z o.o. w K. Oddział O. posiada instalacje do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania, tj. Zakłady Ceramiczne O. I (uruchomiony w dniu 1 września 2005r.), O. II w O. gm. K. (uruchomiony w sierpniu 2006r.), G. w O. gm. B. (uruchomiony we wrześniu 2006r.) i S. w B. gm. S. W przypadku instalacji S. w B., jak wynika z ustaleń organu I instancji, wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego Spółka złożyła w Starostwie Powiatowym w S. w dniu 16 listopada 2007r., pozwolenie uzyskała w dniu 27 października 2008r., a od II półrocza 2007r. zaczęła już rozliczać emisję (po uruchomieniu w lipcu 2007r. pieca tunelowego).
Instalacje O. I, O. II, G. wymagały uzyskania pozwolenia zintegrowanego w terminie do 31 grudnia 2006r. Z przedłożonych Marszałkowi dokumentów wynikało, że dla instalacji O. I pozwolenie zintegrowane udzielone zostało w dniu 3 marca 2008r., dla instalacji O. II w dniu 28 listopada 2008r. zaś dla instalacji S. w dniu 27 października 2008r.
Stosownie do art. 193 ust. 2 ustawy - pozwolenia o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 2-4 oraz pozwolenie wodnoprawne wygasają w części dotyczącej instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego z chwilą upływu terminu, w którym prowadzący instalację powinien uzyskać pozwolenie zintegrowane, chyba że prowadzący instalację uzyskał pozwolenie zintegrowane przed tym terminem.
Z kolei w art. 19 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 z późn. zm.) wprowadzone zostały okresy dostosowawcze oraz upoważniono ministra właściwego do spraw środowiska do wskazania późniejszych terminów uzyskania pozwoleń zintegrowanych, jednak nie dłużej niż do 31 października 2007r. W oparciu o powyższą delegację ustawową Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 26 września 2003r. w sprawie późniejszych terminów do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (Dz.U. Nr 177, poz. 1736). Dla instalacji do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania, o zdolności produkcyjnej ponad 75 ton na dobę lub o pojemności pieca przekraczającej 4 m3 i gęstości ponad 300 kg wyrobu na m3 pieca najdłuższy termin uzyskania pozwolenia zintegrowanego określony został na dzień 31 grudzień 2006 r. (pkt 3.5 załącznika).
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżąca spółka przedmiotowych pozwoleń w tym terminie nie uzyskała. Wnioski o udzielenie pozwoleń zintegrowanych dla instalacji O. I i O. II zostały złożone przez stronę skarżącą pismami z 29 grudnia 2006r. (data wpływu do organu 2 styczeń 2007r.), a skoro tak, to już chociażby ta okoliczność wykluczała ich uzyskanie w terminie określonym w w/w rozporządzeniu. W przypadku zaś instalacji S. w B., jak wynika z ustaleń organu I instancji, wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego Spółka złożyła w Starostwie Powiatowym w S. w dniu 16 listopada 2007r., pozwolenie uzyskała w dniu 27 października 2008r., a od II półrocza 2007r. zaczęła już rozliczać emisję (po uruchomieniu w lipcu 2007r. pieca tunelowego). Wyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych z nieuzyskaniem przez skarżącą wymaganych pozwoleń było przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ I instancji w następstwie wydania uprzedniej decyzji organu odwoławczego. W oparciu o dokonane ustalenia organów nie sposób przyjąć - w świetle przedstawionych okoliczności - by złożenie przez skarżącą Spółkę wniosków o wydanie pozwoleń zintegrowanych w ostatnich dniach terminu przewidzianego do ich uzyskania można uznać za działanie z zachowaniem należytej staranności. Ponadto, jak wynika z ustaleń organu I instancji omówionych w uzasadnieniu decyzji dokumenty składane przez Spółkę (wnioski o wydanie pozwoleń zintegrowanych dla Zakładów O. I, O. II, G.) wymagały wielokrotnych poprawek, uzupełnień i budziły zastrzeżenia Starosty K., w B. i Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (odmowa uzgodnień, z powodu niespełnienia wszystkich wymogów określonych w art. 208 i art. 211 ustawy). W przypadku instalacji G. Starosta w B. decyzją z dnia [...] odmówił wydania pozwolenia zintegrowanego, ponieważ instalacja przekraczała dopuszczalne normy hałasu i stężeń tlenków azotu powietrza (standardy jakości środowiska nie były dotrzymane). Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 16 stycznia 2008r., zaś decyzją z [...] WIOŚ wstrzymał użytkowanie Cegielni G. z dniem 15 sierpnia 2008r.
Biorąc pod uwagę skomplikowaną procedurę wydawania takich pozwoleń ustawodawca w art. 209 ust. 2 ustawy określił dłuższy termin załatwiania tego typu spraw w stosunku do terminów wynikających z art. 35 k.p.a. Zgodnie z art. 209 ust. 2 ustawy - jeżeli pozwolenie zintegrowane ma objąć instalację po raz pierwszy (tak jak w przypadku przedmiotowych instalacji) lub ma objąć instalację po istotnej zmianie, wydanie pozwolenia powinno nastąpić w ciągu 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej Spółki, że brak pozwoleń zintegrowanych był spowodowany wyłącznie działaniami organów właściwych do ich wydania. Ponadto należy zgodzić się z organem odwoławczym oraz przywołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzecznictwem i poglądami doktryny prawniczej, iż obowiązek uiszczenia opłaty podwyższonej uwarunkowany jest zaistnieniem przesłanki obiektywnej w postaci braku pozwolenia. Kwestii związanych z oceną winy organu właściwego do wydania pozwolenia nie może rozstrzygać inny organ administracji, a podmiot korzystający ze środowiska nie jest pozbawiony środków prawnych w przypadku bezczynności organu wydającego pozwolenie. Przepis art. 276 ust. 1 ustawy nie uzależnia obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej od tego, z jakich powodów podmiot korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadał takiego pozwolenia (por. wyrok NSA z 17 marca 2006r. sygn. akt. II OSK 646/05, wyrok WSA w Warszawie z 13 grudnia 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 78/05, wyrok WSA we Wrocławiu z 6 listopada 2008r. sygn. akt II SA/Wr 290/08, Komentarz K. Gruszecki Prawo ochrony środowiska, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2007, str. 529-531).
Odnosząc się do podnoszonej w skardze okoliczności, iż w okresie I półrocza 2008r. spółka posiadała ważne pozwolenia sektorowe dla instalacji O. II, S., G. wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 193 ust. 2 ustawy pozwolenia, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 2-4 oraz pozwolenie wodnoprawne wygasają w części dotyczącej instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego z chwilą upływu terminu, w którym prowadzący instalację powinien uzyskać pozwolenie zintegrowane, chyba że prowadzący instalację uzyskał pozwolenie zintegrowane przed tym terminem. Skoro zatem rozporządzeniem z dnia 26 września 2003r. w sprawie późniejszych terminów do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (Dz.U. Nr 177, poz. 1736) określono najdłuższy termin uzyskania pozwolenia zintegrowanego na dzień 31 grudzień 2006 r., a pozwolenia takiego skarżąca spółka w tym terminie nie uzyskała, to nie może budzić wątpliwości, iż dotychczasowe (sektorowe) pozwolenia wygasły z chwilą upływu tego terminu.
Stwierdzenie, w drodze decyzji, wygaśnięcia pozwolenia dotychczasowego w okolicznościach, o których mowa w ust. 1 art. 193, organ właściwy do wydania pozwolenia wydaje w przypadku, jeżeli podmiot prowadzący instalację nie uzyska nowego pozwolenia (zintegrowanego) – art. 193 ust. 3 w zw. z ust. 4. Skoro zatem w sprawie niniejszej skarżąca Spółka uzyskała pozwolenie zintegrowane (dla instalacji O. I, O. II, S.), to nie było konieczne wydanie decyzji o wygaśnięciu pozwolenia dotychczasowego (sektorowego). Pozwolenia zintegrowane obowiązują od daty ich wydania, zaś pozwolenia poprzednie (sektorowe) wygasły z mocy prawa z dniem 31 grudnia 2006r., tj. datą określoną w rozporządzeniu z dnia 26 września 2003r. w sprawie późniejszych terminów do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (Dz.U. Nr 177, poz. 1736).
Kategoryczne brzmienie przepisu art. 276 ust. 1 ustawy daje podstawę do stwierdzenia, iż ustawodawca nie udzielił żadnego luzu decyzyjnego organom administracji publicznej w zakresie ewentualnego odstąpienia od opłaty podwyższonej czy też ograniczenia jej wielkości.
W związku z tym uznać należy, że skarżąca Spółka nie posiadała wymaganego pozwolenia na korzystanie ze środowiska, co do instalacji O. II, S. i G. w II półroczu 2008r., a uwzględniając datę udzielenia pozwolenia zintegrowanego dla instalacji O. I - 3 marca 2008r., organ prawidłowo przyjął, że instalacja O. I funkcjonowała 62 dni bez pozwolenia i 120 dni z pozwoleniem, zaś instalacja O. II, G. i S. – 182 dni bez pozwoleń.
Wobec powyższego, na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy skarżąca Spółka winna ponieść podwyższoną opłatę za korzystanie ze środowiska, ustaloną w zaskarżonej decyzji.
Opłaty podwyższone zostały nałożone na skarżąca Spółkę przez Marszałka Województwa
- za I półrocze 2007r. decyzją z dnia [...] znak: [...], utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...], od której Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2009r. sygn. akt II SA/Ke 301/09 (nieprawomocny) oddalił skargę A. Sp. z o.o. w K.,
- za II półrocze 2007r. decyzją z dnia [...] znak: [...], utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...], od której Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2009r. sygn. akt II SA/Ke 302/09 (nieprawomocny) oddalił skargę A. Sp. z o.o. w K.,
- za II półrocze 2008r. decyzją z dnia [...]. znak: [...], utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...], od której Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2010r. sygn. akt II SA/Ke 336/10 (nieprawomocny) oddalił skargę A. Sp. z o.o. w K.,
- za I półrocze 2009r. decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...], od której Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2010r. sygn. akt II SA/Ke 337/10 (nieprawomocny) oddalił skargę A. Sp. z o.o. w K.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło