II GZ 345/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1275/10 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1275/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił S. P. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], wydanej w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został zawarty w skardze na tę decyzję z uzasadnieniem, że wykonanie aktu pozbawia skarżącego środków do życia oraz stawia w bardzo trudnym położeniu, gdyż stracił możliwość wykonywania pracy jako instruktor szkolący kierowców. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, mimo obowiązku wynikającego z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), możliwości zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wypadku odmowy wstrzymania wykonania ww. decyzji. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej lub majątkowej. Za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może przemawiać powołany ogólnikowo sam fakt pozbawienia skarżącego środków do życia wskutek utraty możliwości wykonywania pracy jako instruktor szkolący kierowców. Nie znając sytuacji materialnej skarżącego Sąd nie ma możliwości stwierdzenia, jaka w istocie powstałaby szkoda majątkowa w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji ani czy skutki decyzji byłyby trudne do odwrócenia. Skarżący powinien wykazać skalę strat spowodowanych skreśleniem z ewidencji instruktorów nauki jazdy, a także czy jest możliwe ewentualne uzyskanie przez niego dochodów z tytułu innych źródeł zarobkowania. Nie przedstawił jednak żadnych, choćby przybliżonych danych, popartych odpowiednimi dokumentami. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Podniósł, że niedołączenie do skargi dokumentów, na które wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, wynikało z przekonania, że odbędzie się rozprawa, na której skarżący okaże stosowne dokumenty oraz wyjaśni wszelkie istotne okoliczności. Dane te zawarł więc w złożonym obecnie zażaleniu. Skarżący stwierdził, że wskutek wydania zaskarżonej decyzji został pozbawiony prawa wykonywania zawodu. Od dziesięciu lat prowadzi własną firmę – szkołę nauki jazdy, którą to działalność – w związku z decyzją organu o zakazie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców – również musiał zawiesić. Zawód instruktora nauki jazdy wykonywał przez całe swoje życie zawodowe (28 lat) i nie ma przygotowania do innego zawodu. Ze względu na wiek (52 lata) nie może znaleźć innej pracy, a ponadto mieszka w regionie o wysokim bezrobociu. Rodzina (skarżący z żoną i dwójką dzieci w wieku szkolnym) pozostaje na utrzymaniu żony skarżącego, która jest pielęgniarką; korzystają również z pomocy rodziny. Nie mają żadnych oszczędności ani majątku, z którego mogliby uzyskiwać dochody. Podsumowując stwierdził, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powoduje, że zarówno on, jak i cała jego rodzina zostali praktycznie pozbawieni środków do życia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny ocenia orzeczenie Sądu I instancji pod kątem zaistnienia bądź nie okoliczności z art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast sama strona jest zobowiązana do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, bowiem Sąd musi opierać się na materiale pozwalającym zająć stanowisko. Możliwość wstrzymania zaskarżonej decyzji na podstawie ww. przepisu nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy, uwzględnić wniosek strony skarżącej. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji. Z konstrukcji normy zawartej w art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, jak to już wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, iż to na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie. Oznacza to, że skarżący we wniosku obowiązany jest wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, a twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący w uzasadnieniu wniosku zawartego w skardze nie wykazał, iż wykonanie decyzji mogłoby narazić go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trafnie przy tym Sąd I instancji zauważył, że wniosek skarżącego w przypadku zagrożeń o charakterze majątkowym powinien zostać poparty odpowiednią dokumentacją dotyczącą tych kwestii. Skoro wniosek skarżącego tego rodzaju informacji ani dokumentacji nie zawierał, nie mógł skutkować inną oceną. W takiej sytuacji Sąd mógł jedynie odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Na trafność tej oceny nie ma wpływu okoliczność, że Sąd I instancji rozstrzygał w tym przedmiocie na posiedzeniu niejawnym, gdyż uprawnienie takie wynika z art. 61 § 5 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, w których skarżący podniósł, iż jego aktualna sytuacja finansowa jest taka, że wykonanie zaskarżonej decyzji powoduje, że jego rodzina została praktycznie pozbawiona środków do życia, stwierdzić należy, iż nie mogą one skutkować jego uwzględnieniem. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności dopiero w zażaleniu, nie uzasadnia jego uwzględnienia, jeżeli sądowi I instancji nie można zarzucić naruszenia prawa, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 2805/08, lex nr 52774, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., II FZ 460/08, lex nr 515354). Skarżący bowiem w złożonym w skardze wniosku odwołał się jedynie do tego, że wykonanie aktu pozbawia go środków do życia i stawia w bardzo trudnym położeniu, nie precyzując bliżej swojej sytuacji finansowej ani nie dokumentując w pełni okoliczności dotyczących stanu majątkowego czy też możliwości finansowych. Sąd musi mieć wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy co do tego, że okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie. Dostarczenie tej wiedzy poprzez przedstawienie Sądowi I instancji odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Sąd kasacyjny nie może wyeliminować z obrotu prawnego prawidłowego postanowienia sądu I instancji z uwagi na to, że nie uwzględniało ono okoliczności mogących przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli tych okoliczności nie wskazał we wniosku sam skarżący. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 i 193 p.p.s.a.