I OZ 1042/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-16
Skład orzekający: Jolanta Rajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji braku zmiany okoliczności faktycznych i materialnych, ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który był już wcześniej rozpoznawany i oddalany, może skutkować uwzględnieniem tego wniosku?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który był już wcześniej rozpoznawany i oddalany, nie może skutkować uwzględnieniem tego wniosku, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych i materialnych uzasadniająca zmianę poprzedniego orzeczenia. W sytuacji braku takich zmian, zaskarżone postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy należy uznać za prawidłowe.Stan faktyczny
Skarżący M. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. dotyczącą informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, mimo niskich dochodów, nie wykazał spełnienia przesłanek ustawowych, gdyż nie ponosi większości kosztów związanych z zaspokojeniem swoich koniecznych potrzeb życiowych. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 338/10 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 338/10 odmówił M. C. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek, wskazując, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Stwierdził, że nie posiada majątku ani regularnych dochodów i podał, że w 2010 r. średnio w miesiącu uzyskał 878,50 zł z tytułu zawartych umów o dzieło za tłumaczenia z języka angielskiego. Dodał, że nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami. Wezwany do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku pismem z dnia [...] września 2011 r. poinformował, że jego dochody jako tłumacza udokumentowane są przez wpływy na rachunek bankowy. Skarżący podał, ze nie płaci za czynsz i media ani za większą część żywności oraz mieszka z rodzicami. Dochody przeznacza w znacznej części na pokrycie kosztów przejazdów do dalszych miast "konieczne dla dokumentowania działalności tamtejszych grup przestępczych". Ponadto skarżący w załączniku do wniosku przedłożył wyciąg z rachunku bankowego za okres od czerwca do września 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. M. C. niewątpliwie osiąga niski dochód. Świadczy o tym wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że w czerwcu 2011 r. z tytułu umowy o dzieło otrzymał kwotę 1310,00 zł, w lipcu kwotę 847 zł, a w sierpniu 175 zł. Jednak zauważyć należy, że nie ponosi on większości kosztów związanych z zaspokojeniem swoich koniecznych potrzeb życiowych. Jak wynika z oświadczenia skarżącego nie płaci za czynsz, media, a także za większą część artykułów spożywczych.
Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że M. C. nie wykazał, aby spełniał ustawowe przesłanki do przyznania mu praw pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie jest osobą zamożną, jednakże prawo pomocy jest kierowane do osób ubogich, które pozbawione są majątku i dochodów. Tymczasem skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. C., kwestionując prawidłowość podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Jak przyjęto w orzecznictwie, po wydaniu postanowienia niekończącego postępowania w sprawie zgłoszony ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii podlega rozpoznaniu, jednak w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności należy go oddalić.
W świetle powyższego trzeba zwrócić uwagę, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie był już przedmiotem kontroli sądowej. Postanowieniem z dnia 4 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 135/11 oddalił zażalenie na to postanowienie.
Z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że sytuacja życiowa i materialna skarżącego nie zmieniła się. Nadal zamieszkuje on w domu rodziców i to oni ponoszą w znacznej mierze koszty jego utrzymania. Analiza przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że skarżący nie wydatkuje żadnych środków pieniężnych na zaspokojenie swoich potrzeb życiowych. Uzasadnienie obecnego wniosku jest identyczne jak poprzedniego. Do zmiany stanowiska Sądu i wydania pozytywnego dla skarżącego postanowienia mogłoby dojść tylko w razie zmiany okoliczności związanych z pogorszeniem sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy, co w sprawie nie zachodzi. Skoro zatem skarżący nie wykazał żadnych nowych okoliczności istotnych dla sprawy, to nie było podstaw do zmiany orzeczenia. W tych okolicznościach zaskarżone postanowienie Sądu I instancji należało uznać za prawidłowe i odpowiadające prawu.
W tym stanie rzeczy, skoro zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło