I SA/Gd 599/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na rok 2008 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 kwietnia 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. K., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 grudnia 2009 r. w przedmiocie płatności pośrednich i płatności uzupełniających. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: J. K., działając jako rolnik, wystąpił w dniu 14 maja 2008 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. We wniosku strona zadeklarowała działki ewidencyjne o numerach 136/3, 149/13, 149/6, 4/7 położone w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębach Z. i Ł. W tabeli VII wniosku "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych" J. K. zadeklarował działki rolne z oznaczeniem "A", "B", "C" i "BB" o łącznej powierzchni 4,74 ha, wnosząc o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, oraz działkę rolną z oznaczeniem "A1" o powierzchni 2,77 ha, wnosząc o przyznanie płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych.. Pismem z dnia 1 sierpnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał J. K. do złożenia wyjaśnień dotyczących nieścisłości powierzchni gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych: nr 149/13, nr 149/6, nr 4/7 i nr 136/3 i zadeklarowanych na nich działkach rolnych "C", "B", "A", "A1" i "BB". W odpowiedzi na powyższe wezwanie J. K. pismem z dnia 4 sierpnia 2008 r. poinformował, że na działkach ewidencyjnych nr 149/6, 149/13 i 136/3 rozpoczął prace o profilu innym niż rolniczy, skutkiem czego wniósł o wycofanie w części wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, dotyczącego powierzchni 1,97 ha. Uwzględniając powyższe organ pierwszej instancji pismem z dnia 12 sierpnia 2008 r. wezwał J. K., by wniesione wycofanie złożyć na formularzu wniosku W–1/01. W międzyczasie, w dniu 3 sierpnia 2008 r., w gospodarstwie J. K. została przeprowadzona kontrola na miejscu, o której strona została powiadomiona osobiście w tym samym dniu. Z powyższych czynności sporządzono raport nr [...], który został przekazany rolnikowi przesyłką poleconą w dniu 12 sierpnia 2008 r. Kontrola wykazała, że na działkach rolnych "A" i "C" powierzchnia zadeklarowana była równa powierzchni stwierdzonej i wynosiła odpowiednio 2,77 ha i 0,36 ha, na działce rolnej "B" powierzchnia zadeklarowana wynosiła 1,39 ha, a stwierdzona 0,34 ha, zaś na działce rolnej "BB" powierzchnia zadeklarowana wynosiła 0,22 ha, a stwierdzona 0,08 ha. Listem poleconym wysłanym dnia 22 sierpnia 2008 r. J. K. złożył na formularzu W–1/01 wniosek o wycofanie części wniosku, w którym wycofał działki rolne położone w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie Z., na działkach ewidencyjnych nr 136/3, 149/13 i 149/6. Decyzją z dnia 24 lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, odmówił J. K. przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 668,44 zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 16 października 2010 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł m.in., że organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do prawidłowo złożonego wniosku o wycofanie działki rolnej oznaczonej jako "C" o powierzchni 0,36 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr 149/13. Tym samym Dyrektor polecił organowi pierwszej instancji wyjaśnienie kwestii ostatecznej powierzchni zadeklarowanej do płatności. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 21 grudnia 2009 r. umorzył postępowanie w części dotyczącej działki rolnej "C" oraz odmówił J. K. jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że powierzchnia, co do której rozpatrywany był wniosek o przyznanie płatności na rok 2008 w zakresie jednolitej płatności obszarowej wynosiła 4,38 ha (powierzchnia ostatecznie deklarowana), zaś powierzchnia stwierdzona wyniosła 3,11 ha. W związku z tym, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła 40,83%, zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. odmówiono przyznania jednolitej płatności obszarowej. Ponadto, na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), organ pierwszej instancji odmówił także przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu J. K., wnosząc o jej uchylenie i wypłacenie należnych płatności, zarzucił, że jest ona krzywdząca i niezgodna ze stanem rzeczywistym. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że na dzień 14 maja 2008 r., tj. dzień złożenia wniosku o dopłaty, powierzchnie i sposób użytkowania wszystkich działek były zgodne ze stanem faktycznym przedstawionym we wniosku oraz że do jego pola położonego w Ł. o powierzchni zgłoszonej do dopłaty 2,77 ha, należą mu się wszystkie płatności. J. K. zarzucił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie odniósł się do zarzutów z pisma z dnia 22 sierpnia 2008 r., w którym to piśmie zakwestionował wyniki raportu z rzekomej kontroli działek rolnych, podnosząc, iż nie był obecny przy kontroli i nikt nie powiadomił go o takiej kontroli, a wpisane ustalenia do protokołu są niezgodne ze stanem faktycznym. Ponadto odwołujący zarzucił, że do kopii raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 3 sierpnia 2008 r., doręczonej mu drogą pocztową w dniu 16 sierpnia 2008 r., załączono pismo przewodnie, w którym został poinformowany, że kopia raportu nie została jeszcze zatwierdzona przez ARiMR i jeśli korekty będą miały wpływ na wysokość przysługującej płatności, to kopia raportu wraz z korektami zostanie przesłana ponownie. J. K. oświadczył, że kopii raportu wraz z korektami zatwierdzonej przez ARiMR nie otrzymał i w związku z tym uważa, iż wyniki kontroli były zgodne ze stanem faktycznym ujętym w jego wniosku o dopłaty. Tym samym dopłaty mu się należą. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie podzielił argumentacji odwołującego się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji z dnia 23 kwietnia 2010 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że organ orzekający prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy, związany jest deklaracją rolnika przedstawioną w formularzu wniosku z zaznaczeniem celu złożenia "wniosek", jak i również "zmiana do wniosku", "korekta wniosku", "wycofanie części wniosku" oraz "wycofanie całego wniosku". Podniósł również, że w myśl art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (1) (Dz. U. UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nr 141, str. 18) – dalej jako "rozporządzenie 796/2004", w formularzu wniosku przedstawione zostają dane dotyczące areału i sposobu użytkowania powierzchni, co pozwala na ustalenie do jakiej grupy upraw, a tym samym do jakiej płatności działki rolne są zgłaszane, zaś załącznik graficzny przedstawia lokalizację każdej działki rolnej zadeklarowanej we wniosku. Zgodnie zaś z art. 23 ust. 1 ww. rozporządzenia kontrole administracyjne mają na celu zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Odnosząc powyższe przepisy do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy podał, że przeprowadzona kontrola wykazała, iż obszar zadeklarowanych działek rolnych "A" i "C" jest równy obszarowi stwierdzonemu, tj. odpowiednio 2,77 ha i 0,36 ha, natomiast na działce rolnej "B" rolnik zadeklarował powierzchnię 1,39 ha, a stwierdzono 0,34 ha, a na działce rolnej "BB" zadeklarował powierzchnię 0,22 ha, a stwierdzono 0,08 ha. Dyrektor podał również, że z raportu z kontroli przeprowadzonej w dniu 3 sierpnia 2008 r. wynika jednoznacznie, iż inspektor terenowa osobiście powiadomiła J. K. o przeprowadzonej kontroli, przy czym zgodnie z art. 23a rozporządzenia 796/2004 organ kontrolny może powiadomić rolnika o przeprowadzonej kontroli, jednakże nie ma takiego obowiązku. Mając na względzie wycofanie z wniosku obszarowego działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 149/6 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 1,39 ha, nr 149/13 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 0,36 ha i 136/3 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 0,22 ha, organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 22 ust. 1 rozporządzenia 796/2004 "każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu", jednak jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości". Wobec powyższego w stosunku do działek rolnych oznaczonych we wniosku jako "B" i "BB", gdzie wykryto podczas kontroli na miejscu nieprawidłowości, organ pierwszej instancji słusznie zdaniem Dyrektora odmówił rolnikowi skorzystania z prawa wycofania części wniosku, gdyż o kontroli został powiadomiony, a wycofanie nastąpiło w dniu 4 sierpnia 2009 r., a więc po terminie, w którym organ powiadomił rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli, o czym świadczy data nadania pisma. Natomiast w stosunku do działki rolnej "C" wniesione wycofanie należało uznać za skuteczne, gdyż w trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu nie stwierdzono w tym zakresie nieprawidłowości. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu stwierdzenia, że kopii raportu, wraz z korektami i zatwierdzonej przez ARiMR, nie otrzymał do dzisiaj organ odwoławczy podał, iż raport został zatwierdzony przez ARiMR bez korekty odnośnie ustaleń dokonanych przez zespół inspektorów terenowych i w związku z powyższym nie było konieczności powtórnego wysyłania raportu z czynności kontrolnych. W konsekwencji zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo umorzył postępowanie w stosunku do złożonego wniosku strony dotyczącego działki rolnej "C" o powierzchni 0,36 ha, a także odmówił przyznania płatności stwierdzając różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wysokości 40,84%. Z uwagi na procentową różnicę przekraczającą 30% dla jednolitej płatności obszarowej rolnik nie spełnił również przesłanek do otrzymania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR J. K. podtrzymał w całości zarzuty i argumentację na ich poparcie zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 932/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 października 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności (przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu cytowanego wyroku. Zgodnie z art. 10 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) pomoc jest przyznawana, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek rolnika. Jak trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji organ orzekający prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy, związany jest deklaracją rolnika przedstawioną w formularzu wniosku z zaznaczeniem celu złożenia "wniosek", jak i również "zmiana do wniosku", "korekta wniosku", "wycofanie części wniosku" oraz "wycofanie całego wniosku". W myśl art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (1) (Dz. U. UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nr 141, str. 18), w formularzu wniosku przedstawione zostają dane dotyczące areału i sposobu użytkowania powierzchni, co pozwala na ustalenie, do jakiej grupy upraw, a tym samym do jakiej płatności działki rolne są zgłaszane, zaś załącznik graficzny przedstawia lokalizację każdej działki rolnej zadeklarowanej we wniosku. Zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia 796/2004 kontrole administracyjne mają na celu zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Odnosząc przytoczone powyżej przepisy do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przeprowadzona u J. K. kontrola wykazała, iż obszar zadeklarowanych działek rolnych "A" i "C" jest równy obszarowi stwierdzonemu, tj. odpowiednio 2,77 ha i 0,36 ha, natomiast na działce rolnej "B" rolnik zadeklarował powierzchnię 1,39 ha, a stwierdzono 0,34 ha, zaś na działce rolnej "BB" zadeklarował powierzchnię 0,22 ha, a stwierdzono 0,08 ha. Z raportu z kontroli (który to dokument ma moc dokumentu urzędowego) prowadzonej w dniu 3 sierpnia 2008 r. wynika jednoznacznie, iż inspektor terenowa osobiście powiadomiła J. K. o przeprowadzonej kontroli; przy czym zgodnie z art. 23a rozporządzenia 796/2004 "kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni". Tak więc organ kontrolny może powiadomić o przeprowadzonej kontroli, jednakże nie ma żadnego obowiązku poinformować o tym rolnika. Należy również nadmienić, że powyższą kwestię regulują przepisy wspólnotowe, a zgodnie z art. 91 Konstytucji RP przepisy te są stosowane bezpośrednio i mają pierwszeństwo w przypadku kolizji z polskimi ustawami. W dniu 4 sierpnia 2008 r. J. K. wycofał z wniosku obszarowego działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 149/6 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 1,39 ha, nr 149/13 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 0,36 ha i 136/3 o powierzchni zgłoszonej do dopłat 0,22 ha. Skutki prawne takiego wycofania wniosku reguluje art. 22 ust. 1 rozporządzenia 796/2004, w myśl którego "każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu", jednak "jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości". Wobec powyższego w stosunku do działek rolnych oznaczonych we wniosku jako "B" i "BB", gdzie wykryto podczas kontroli na miejscu nieprawidłowości, organy słusznie odmówiły rolnikowi skorzystania z prawa wycofania części wniosku, gdyż o kontroli został powiadomiony, a wycofanie nastąpiło w dniu 4 sierpnia 2009 r., a więc po terminie, w którym organ powiadomił rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli, o czym świadczy data nadania pisma. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że kontrolę przeprowadzono bez jego udziału, bez poinformowania go o kontroli, a zawarte w raporcie ustalenia są niezgodne ze stanem rzeczywistym, stwierdzić należy, iż zarzuty te są gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami, zwłaszcza że dodatkowo nieprawidłowości stwierdzone na ww. działkach zostały udokumentowane na zdjęciach cyfrowych, które zostały dołączone do raportu z kontroli przekazanego do Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. W konsekwencji powyższych ustaleń, w świetle prawidłowo przywołanego stanu prawnego, organ pierwszej instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego właściwie umorzył postępowanie w stosunku do złożonego wniosku strony dotyczącego działki rolnej "C" o powierzchni 0,36 ha, a także odmówił przyznania płatności stwierdzając różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wysokości 40,83%. Z uwagi na procentową różnicę przekraczającą 30% dla jednolitej płatności obszarowej prawidłowo odmówiono również uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]